Verandering in de gezondheidszorg met het oog op beroepskeuze

Arbeid en opdracht

De opdracht tot rentmeesterschap of arbeid ligt in het Paradijs, in de staat der rechtheid. De mens wordt door de Heere als een werkend schepsel in de Hof geplaatst.

Arbeid was toen niet verbonden met moeite, smart of tegenspoed. De mens mocht zich in deze weg verwonderen over Gods werken, tot eer en verheerlijking van Zijn naam. Door de zondeval verandert hel beeld totaal. De opdracht blijft, maar arbeid wordt verbonden met de straf op de zondeval: ..Zo zij het aardrijk om uwentwil vervloekt, en met smart zult gij daarvan eten al de dagen uws levens.”

De gevallen mens, die het beeld Gods kwijt raakte door eigen schuld, kan onmogelijk het rentmeesterschap van arbeid tot onderhouding van schepping en dienst van God, nakomen. Echter, de roeping tot gehoorzaamheid tot eer van de Schepper, blijft voor jou cn voor mij rechtovereind staan. Heb je je dit al gerealiseerd in je leven, bi j je beroepskeuze?

Voor de moderne mens is arbeid egocentrisch en gerelateerd aan prestatiedrang, geld en verheerlijking van het eigen ik. Zie jij nog wel voorbeelden van arbeid tot eer van God in het bewaren van de schepping, in het dienstbetoon aan dc naaste? Alleen in Christus' krachten kan opnieuw met te ko rt ko m i nge n o n z e rz ij d s gestalte worden gegeven aan deze roeping met ccn goddelijk doel. De Bijbel motiveert jc vanuit deze gegevens tot arbeid.

Een toenemend tekort aan gezondheidswerkers

Zijn cr eigenlijk wel argumenten om je in te zetten voor de gezondheidszorg? De salariëring laat te wensen over, en staat niet in verhouding tot werklast en verantwoordelijkheid. In de opleiding krijg je nagenoeg niets betaald. Dc veelgehoorde slogan 'Verpleegkundigen doen het alleen voor meer' spreekt duidelijke taal. De werklast zal de komende jaren alleen maar toenemen, door het schrijnend tekort aan verpleegkundigen.

Budgettering en management vieren hoogtij: in een minimum aan verzorgduur wordt de patiënt efficiënt en zakelijk geholpen. In dil systeem is ternauwernood plaats voor een persoonlijk, diepgaand gesprek: tijd is geld. Deze intense, menselijke kontakten waren vroeger toch veelal de drijfveer om tot verpleegkundige te worden opgeleid. Als jonge gezondheidswerker draag je al snel groteverantwoordelijkheden. Deze verantwoordelijkheid wordt zwaarder door de intolerantie van het systeem en de cliënt. Een kleine vergissing of fout kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid van de patiënt. Een klacht wordt sneller ingediend onder druk van pa tiën ten ve re n igingen. Am crikaansc taferelen om zoveel mogelijk smartegeld binnen tc slepen, liggen in het verschiet. Dc psychische stress is eigenlijk niet in woorden uil tc drukken. Als jong-volwassene word jc abrupt gekonfronteerd met allerhande menselijk leed.

Wie heeft er een antwoord op allerlei vragen en problemen zoals pijn. depressies, suïcide? De konfrontatie met andersdenkenden is voor sommigen van ons enorm. Je staat vaak moederziel alleen in het zoeken naar bijbelse antwoorden op euthanasie, abortus en vele andere problemen, maar gelukkig zijn er binnen ons kerkverband gesprekskringen opgericht om samen naar een bijbels antwoord te zoeken.

Er zijn nog legio anderbezwaren: zware studie, vele technische handelingen die niet passen bij je verwachtingspa troon, o n regel m ati ge diensten cn gevaren als aids en hepatitis. Is er eigenlijk wel een plaats voor christenen in de huidige gezondheidszorg? Bepaalde specialismen kun je nauwelijks meer uitoefenen, zoals gynaecologie en verloskunde.

Kortom, in elk vakgebied staat jouw mening vaak loodrecht op de normen van de huidige, mensgebonden ethiek.

Is het dan geen tijd om ons terug tc trekken in een eigen reformatorisch bolwerk? Of moeten we de medische zorg aan anderen overlaten?

De veranderende, gesekulariseerde samenleving

De huidige gezondheidszorg weerspiegelt niet het bijbelse beeld van christelijke barmhartigheid. Ziekte wordt niet meer oorzakelijk verbonden aan dc totale verdorvenheid van de mens, ccn gevolg van de val van Adam in het paradijs. Ook in dc genezing wordt de weerspiegeling niet herkend van het heil in Jezus Christus.

De moderne mens leeft in een gesloten wereld zonder uitzicht over dood en graf. Dc religieuze dimensie van ziekte en gezondheid is bij veel mensen afwezig. De autonome mens waant zich weer in de mogelijkheid tot wederopbouw van Babel. symbool van 'het als God willen zijn'. Zijn blik is gericht op optimalisering van het hedendaagse leven door uitbanning van ziekten en hun gevolgen, zonder een antwoord te formuleren op dc zin van lijden en dood. De moderne mens is als het ware bijziend en beperkt zijn vaardigheden door dc fijnste, bewond e ren s waa rdigs te tec h - nieken bij het zoeken naar bakterie. virus of genetisch defekt. De geloofsbril echter, die vergezichten geeft op de geschiedenis van het kruis van Christus, reikend tot in de eeuwigheid, wordt als ccn antiek museumstuk aangeduid.

Dit heeft geleid tot overwaardering van de gezondheidszorg. zonder plaats voor de heiliging door lijden. Deze schijnbare overwinning van de medische macht wordt door de media verspreid, door overwaardering van de nieuwe mogelijkheden cn technieken. Management en budgettering hebben meegewerkt tot verdere verkilling van de gezondheidszorg. De verpleegkundige wordt intensief medisch geschoold, maar niet ingewijd in de eerder aanvaarde christelijke normen. dc christelijke ethiek.

De nieuwe gezondheidswerker heeft dan ook geen antwoord meer op de zin van het lijden, van leven en dood. Deze ontwikkelingen zouden kunnen leiden tot een beperking van medisch handelen cn een acceptatie van suïcide en vrijwillige euthanasie.

Energieke jongeren, en verontruste volwassenen boren als reaktic op deze sombere ontwikkelingen opnieuw oude bronnen aan om gezondheidsidealen tc verwezenlijken.

Door in kontakt tc treden metde godheid. Echter, zij zoekt God niet buiten zichzelf, in Christus Jezus, maar in 't diepst van hun gedachten in zichzelf. De ziekenhuizen en vernuftige bio-technischc ontwikkelingen hebben vaak geleid tot een somatisering van dc geneeskunde. De alternatieve geneeswijzen accentueren de eenheid tussen lichaam cn geest.

Naast de vele natuurgenees-wijzen doen dc oude, okkulte paranormale geneeswijzen opnieuw hun debuut. De kosmische energie wordt via genezers overgebracht op de patiënt, tot heling van zijn kwaal. Tal van duistere praktijken worden herontdekt, om in kontakt te treden met het eeuwige, in een intolerante samenleving. F.lke weg in de mens. mede geopend door muziek, dans of meditatie wordt ingeslagen.

Een begrijpelijke reaktie.maar helaas daalt de mens in het rijk van satan, in de greep van duistere machten. In deze tijd van verwarring en ontwikkeling kent de gezondheidszorg veel onopgeloste ethische problemen.

Medisch ethische problemen

Ons thema: arbeidskeuze bij veranderende medische gezondheidszorg. leent zich niet tot een uitgebreide opsomming en bespreking van dc medisch-ethischc problemen. Toch is het goed, met het oog op een verantwoorde, bewuste beroepskeuze, een tipje van de sluier op le lichten. Het mag duidelijk zijn. dat Gods geboden niet meer algemeen worden geaccepteerd. De autonomie van dc mens staat op de voorgrond. Hij beheerst leven en dood. Het leven heeft altijd al de wortel van de dood in zich gedragen.

Er is een vergaande acceptatie van abortus, euthanasie cn suïcide. Waarom zou de mens niet gerechtvaardigd zijn en zijn leven of dat van zijn naaste uil liefde, of voorkoming van verdere ontluistering te beëindigen?

De overdreven overwaardering voor gezondheid komt centraal tc staan. De ernst van de dood wordt uitgebannen door snelle euthanasie en krematie. Het "memento mori' klinkt steeds minder. De waarde van lijden of gehandicapt leven wordt niet ingezien. Dit zou in de toekomst kunnen leiden lot verplicht genetisch onderzoek met consequenties ter voorkoming van gehandicapt leven. De kommercialisering van de geneeskunde zal ongetwijfeld leiden tot nieuwe normen voor dc toepasbaarheid van kostbare medische technieken voor groepen in de samenleving. De kostenbatenanalyse. gekoppeld aan kwaliteit van leven zal tot

gevolg hebben dal voor kwetsbare individuen bepaal d e beh andel i n gsmogcl ij k-heden niet voor handen zijn.

En tòch: gij gehéél anders

Door het schetsen van de gesekulariseerde gezondheidszorg. gevolgd door een veranderde medische ethiek, wil ik je zeker niet ontmoedigen om je plaats als verpleegkundige, bejaardenhelpster of aris in te nemen. Ik wil je veeleer prikkelen en motiveren om je in te zetten voor de lijdende medemens. Jouw hulp is dringend gewenst! En hard nodig!

De vreugde van deze specifieke beroepskeuze weegt niet op tegen de nadelen. De dankbaarheid van de patiënt staat in géén verhouding tot het beperkte salaris of zware fysieke en emotionele belasting. Zelfs het kille zakelijke karakter of de ontluistering van het menselijk leven mogen er niet toe leiden om niet deze posten in te nemen. Elke patiënt is een volledig mens. die een warm woord of hartelijk gebaar op z'n tijd nodig heeft. Laat je ook niet afschrikken door een lange, moeilijke studie en de vele ethische problemen. Laat je in je beroepskeuze leiden door Gods Woord! De Heilige Geest laat Salomo verwoorden: .Het is beter te gaan in het klaaghuis dan in het huis van de maaltijd: ant in hetzelve is het einde aller mensen, cn de levende legt het in zijn hart. Het treuren is beter dan het lachen, want door de droefheid des aangezichts wordt het hart gebeterd" (Pred. 7:2 en 3), Bij deze keuze wil God jc wijsheid verlenen: .Indien iemand van u wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begere, die mildelijk geeft, en niet verwijt en zij zal hem gegeven worden" (Jak. 3:5). Juist dit werk zou je tot eeuwig heil kunnen worden! Je wordt gekonfronteerd met de dood. lijden, moeite en verdriet. Dit zou je kunnen uitdrijven vanuit de dood tot het Leven in Jezus Christus. Deze gelootstroost zou je in deze weg geschonken kunnen worden: .Nu reis ik getroost, onder 't heiligend kruis naar 't erfgoed daarboven, naar "t vaderlijk huis". De Hccre God schenke Zijn Geest in vele harten, tot wederopbouw van Zijn gemeente.

In de gezondheidszorg word je in eerste instantie aangesteld als gezondheidswerker, ten dienste van de patiënt. Het pastoraat is allereerst ccn taak van de pastor. Toch wil ik een lans breken voor ware christen verpleegkundigen. Elke verpleegkundige of arts die de Heere vreest, staat in het ambt aller gelovigen. Aan dit ambt verbindt de Heere een zegen. De opdracht is: Gij zult Mijn getuigen zijn! Zij reikt over neutrale instellingen heen, tot aan de einden der aarde. Jezus noemt Zich in de Bijbel 'het Licht der wereld". Vanuit Zijn licht is er ruimte om als een ondergeschikt licht tc schijnen in een duistere wereld.

Zó dienen wij getuige te zijn van Christus' opstanding, tot verheffing van Gods deugden. Christen-verpleegkundigen dienen van de Zaligmaker te getuigen als enig medicijn tegen de dood.

Verplegen uit humanitaire overwegingen is alleszins de

moeite waard, maar verplegen uit Christus' krachten is meer en onuitsprekelijk rijker! De begeleiding is dan niet alleen op het lichaam gericht, maar ook pastoraal, met een diepe bewogenheid.

Praktisch zou dat kunnen betekenen een liefdevolle verzorging, een woordeloze preek, een zeldzaam gesprek als een kostbaar geschenk van God. naast het gebed. De kracht van Gods gemeente ligt in het gebed. Alleen de Heere kan geopende deuren geven. Hij opent onze mond tot een getuigenis van Hem. Zou ons dat dan ook niet leiden tot ccn afhankelijk gebedsleven?

Humanitaire hulpverlening geeft gewoonlijk een voldaan gevoel, maar christelijke barmhartigheid doet belijden: lleen voldoening door Zijn verzoening, ondanks fouten en gebreken onzerzijds. Het verloren terrein uit de gezondheidszorg moet opnieuw herwonnen worden, door de christelijke barmhartigheid ten toon te spreiden. In de oude Joodse samenleving, en ook in dc periode rond de Reformatie stond God centraal in leven en dood. gezondheid en ziekte. De zieke werd gekonfrontcerd met het waarom en het waartoe. Hij werd gewezen op de bijbelse boodschap van heiliging door lijden: .Want gij hebt lijdzaamheid van node. opdat gij, de wil van God gedaan hebbende, de beloftenis moogt wegdragen" (Hcbr. 11:36).

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan dient ons tc bewegen om alle krachten in te spannen ten dienste van de naaste. De Heere geve ons Zijn kracht te ervaren in onze zwakheid, vanuit een herstelde betrekking met God in Christus. Juist vanuit Christus' grenzeloze barmhartigheid kunnen wij kracht en liefde putten, om onszelf te geven ten dienste van de naaste. In onszelf blijven wij ten alle tijde onnutte dienstknechten.

Door onze zondeval staan we mijlenver van dit predikaat af. De Heere roept ons terecht terug van onze trotse levenshouding bij een voldaan gevoel: Alzo ook gij. wanneer gij zult gedaan hebben al hetgeen u bevolen is, zo zegt: ij zijn onnutte dienstknechten, wij hebben gedaan hetgeen wij schuldig waren te doen" (Luk. 17:10). In jouw en mijn leven, in arbeid en werkloosheid, is het nodig om te beamen: iets uit de mens. maar alles uit Hem.

Trek dan toch niet alleen je witte uniform aan. maar koop bij Hem witte klederen, opdat je mag bekleed worden door Christus' verworven kleed. Dan zal het klinken bij de scheiding van schapen cn bokken voor de troon Zijner heerlijkheid: „Ik ben krank geweest, en gij hebt Mij bezocht. Want voorwaar zeg Ik u: voorzover gij dit één van deze Mijn minste broeders gedaan hebt, hebt gij dat Mij gedaan." Jonge vrienden, kollega's: zijn er voor jou vanuit Gods Woord dan geen prikkels om je leven te besteden ten dienste van de naaste? Zeg dan ook niet te snel „nee" uit eigenliefde (misschien met de dekmantel van onbekwaamheid) tegen de roepstem tot vrijwilligerswerk of professioneel werk in dc ziekenhuizen.

Bid om staande te blijven bij normvervaging door een veranderende medische ethiek. Bid om liefde, dan kun je je ten volle inzetten voor dc lijdende medemens!

Krimpen a/d IJssel J. B. Ruit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen