Beeldvorming
leder mens heeft een beeld van zichzelf. Dat beeld bepaalt voor een groot deel hoe je je gedraagt. Dat ben je je niet altijd bewust. Gedrag kan automatisch zijn geworden, zonder dat jc daar diepzinnig over nadenkt. Bepaalde dingen doe je vanzelfsprekend, wat nodig en goed is. Maar soms realiseer je je: zo bèn ik.
Zelfbeeld van ouderen
Het beeld dat je van jezelf hebt. noemen we zelfbeeld. Het wordl opgebouwd uit ervaringen. reakties van anderen op wat we zeggen en wat we doen.
Dat zelfbeeld verandert tijdens je leven doordat je levenssituatie verandert. Zo is het zelfbeeld van een 80-jarige mede bepaald door een veelbewogen leven. Deze mensen zijn over het algemeen arm geboren, hebben twee wereldoorlogen, de krisistijd van de dertiger jaren en de wederopbouw na de tweede wereldoorlog meegemaakt.
Al kunnen we iemands leeftijd schatten, het geeft geen informatie over hoe die ander zichzelf ziet. Vaak vinden mensen zichzelf niet oud. Als mensen merken dat hun omgeving anders naar hen kijkt dan zij naar zichzelf kijken, dan kan dat als aanslag op hun zelfbeeld ervaren worden.
Zo kan een 75-jarige die als 'ouwe' aangesproken wordt, boos worden, en. heel terecht, protesteren.
Beeld van de samenleving van ouderen
Het beeld dat de samenleving in het algemeen van ouderen heeft, is negatief en heel verschillend met het beeld dat ouderen van zichzelf hebben.
Men ziet ouderen veelal als eenzaam, afhankelijk en hulpbehoevend en denkt dan dat hun intellektuele vermogens als vanzelfsprekend achteruitgaan. Zij. die zich uit het arbeidsproces hebben terug moeten trekken, zijn vaak niet meer in tel. omdat arbeid het aanzien van dc mens in onze tijd veelal bepaalt, cn onze samenleving veel nadruk legt op jong zijn en vooral jong lijken. Daarnaast is dit beeld generaliserend. Zo spreekt men van 'de' bejaarden. Je bent het als je 65+ maar ook als je 90 jaar bent. Hierdoor krijgen ouderen een bepaalde rol toebedeeld. Er wordt verondersteld dat ouderen passief worden, zich terugtrekken en gaan rusten. Hierdoor acht men de ouderen niet gelijkwaardig. Dc beeldvorming is kennelijk zó negatief dat de overheid in 1970 in dc 'Notitie Bejaardenbeleid' schrijft dat bejaarden gelijkwaardig zijn aan niet-bejaarden.
Vooral jonge mensen blijken veelal een negatief beeld van ouderen te hebben. Men verwacht niet dat ouderen initiatieven nemen, plannen maken en geïnteresseerd zijn in nieuwe ontwikkelingen. Bij het ouder worden, wordt het beeld echter weer positiever. Dan krijgt men meer oog voor wat zij nog kunnen, en wordt het denken over hen genuanceerder.
Het beeld van de samenleving heeft ook invloed op het zelfbeeld van dc ouderen. Zij hebben zelf. als deel van de samenleving, die negatieve kijk ook, maar rekenen zichzelf niet tot die groep. Een 90-jarige dame: ..Het is belangrijk dat je iets betekent voor anderen, en als ik nu toch naar een verzorgingstehuis moet, kan ik daar misschien nog iets voor die ouwetjes betekenen". Anderen passen zich aan de verwachting van de samenleving aan cn handhaven zo zichzelf. Dit betekent vaak een beperking: het opgeven van wensen, van plannen maken en uitvoeren.
Heb je iets van je eigen beeld van ouderen uit het bovenstaande herkend? Of kijk je hier vreemd tegenaan? Kun jc zeggen: voor mij is die oudere iemand met gezag cn kennis, ik kan nog veel van de levenswijsheid en praktijkervaring leren! Fijn om te zien en te weten dat er ook nog veel ouderen met respekt en genegenheid, warmte en liefde omringd worden. Want dat is de houding die ons past ten opzichte van de oudere medemens op grond van Gods Woord!
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 december 1990
Daniel | 32 Pagina's