Maatschappelijke ontwikkelingen in de ouderenzorg
Zo jong nog... en dan al betrokken in de ouderenzorg? Ja, waarom niet! Misschien gaat het wel om je eigen (groot-) ouders. Misschien zoek je er werk. Misschien word je over enkele jaren gevraagd voor een bestuurslidmaatschap van een zorginstelling. Of als vrijwilliger in een thuiszorgprojekt. En wat zeker is: het raakt jc portemonnee.
De maatschappelijke ontwikkeling van ouderenzorg is verwoord in termen als: vergrijzing, kostenstijging. Dekker, Simons. participatie, integratie, demokratiscring, substitutie, personeelstekort. Aan het eind van dit artikel weet je er meer over. En voel je, hopelijk, (nog) meer voor ouderenzorg!
De kosten van de vergrijzing
„De kosten voor gezondheidszorg rijzen de pan uit". Echt zo'n modekrect die de laatste jaren te pas en te onpas geslaakt wordt. En de oorzaak? Vergrijzing! Hoe langer de ouderen leven, hoe meer het de jongeren kost. Toegegeven, zó ongenuanceerd wordt het niet voorgewend. maar het is wel één van de hoofdgedachten in dc brede stroom van artikelen, t.v.-series, kongressen en dergelijke. De kosten voor gezondheidszorg zijn inderdaad gestegen. Maar we krijgen er ook veel meer voor!
De gemiddelde leeftijd is hoger komen te liggen. Dat mag ons geld waard zijn. Inderdaad zal de na-oorlogse geboortegolf straks een vergrijzingsgolf te zien geven met. uiteraard, een kostengolf. Van de jongere generatie zal een behoorlijke financiële bijdrage gevraagd worden. Een behoorlijke, ook in ethische zin: ouderenzorg betaamt ons. Dat kun je ook elders in deze katern lezen.
Verlaging van de kosten
De overheid probeert de kosten te verlagen én te verschuiven. Te verlagen door zorg te verlenen op goedkopere niveaus. Hoe? Door zorg-vervanging. ook wel 'substitutie' geheten. Liefst zo laat mogelijk naar een verpleeghuis, zo laat mogelijk naar een verzorgingstehuis (ook wel bejaardenoord genoemd), zo lang mogelijk thuis, voorzien van 'mantelzorg'. dat wil zeggen ondersteuning door kinderen, buren en anderen. Dit beleid vergt nogal wat nieuwe maatregelen! Want wie van de kinderen is overdag thuis, als Maric wijzer moet worden, exakt moet kiezen en dc arbeidsmarkt op moet! En welke woningen zijn geschikt om twee generaties tc huisvesten?
Verschuiving van de kosten
De overheid probeert de kosten te verschuiven door ccn breder draagvlak te vormen: door middel van een verplichte basisverzekering gaat iedereen, afhankelijk van diens inkomen, meebetalen aan een basiszorgpakket. Tegelijkertijd komt er ook meer vrijheid om als zorginstellingen te onderhandelen met zorgverzekeraars. Dit plan is ontwikkeld door de kommissie Dekker cn verder uitgebouwd onder de huidige staatssckretaris Simons.
Wie betaalt, bepaald?
De overheid heeft in het verleden de bouw van verzorgingstehuizen en verpleeghuizen aan banden gelegd. Alleen met toestemming van de overheid mocht gebouwd worden en daarna moet voldaan worden aan
allerlei wettelijke bepalingen met betrekking tot de kwaliteit van zorg én... dcmokratisering. Dat laatste raakt de identiteit van de instellingen. Immers, hoe méér recht van spreken de personeelsleden cn de bewoners hebben, hoe groter de kans dat 'binnengeslopen' mensen, die de identiteit niet onderschrijven, het geestelijk klimaat schaden. Steeds meer wint dc gedachte veld: wie betaalt, bepaalt! En wie betaalt er? Alle burgers samen via premie-afdracht aan dc overheid. De politiek probeert daarom steeds meer de tehuizen te beschouwen als 'gemeengoed' waar niet ccn al te uitgesproken christelijke sfeer mag hangen.
Zo is het al wettelijk verboden om in een bejaardenoord een homoseksuele samenlevingsvorm te weigeren. Wel mag nog steeds instemming met de identiteit verlangd worden.
Nieuwe uitdagingen
Bezien wc nu bovenstaande ontwikkelingen in hun onderlinge samenhang, dan blijken wij te staan voor nieuwe uitdagingen op het gebied van ouderenzorg. Juist ook ten aanzien van dc identiteit.
Immers, als de identiteit in de instellingen bedreigd wordt cn tegelijkertijd thuiszorg door de overheid wordt gestimuleerd, moeten wij... 'thuis zijn"! Dat vergt wel offers van ons. Er voor kiezen méér zorg te besteden aan de ouderen, die daardoor langer thuis kunnen blijven wonen, kan héél konkreet betekenen: minder bijverdienen, minder hobby-tijd. minder vakantieverblijf. meer vrijwilligerswerk.
Daar is ook organisatie in kerkelijke kring voor nodig. Dus moet er méér bereidheid komen om als reformatorische kerken samen de handen uit de mouwen te steken, om "samen sterk' een stevige plaats op de nieuwe gezondheidszorg-markt in te nemen. En dat vergt weer de inzet van jonge mensen om besturen te bemannen, voorlichting te geven, enzovoort.
Werk in de gezondheidszorg!
En natuurlijk moeten er. zowel voor dc thuiszorg als voor de verpleeghuizen cn verzorgingstehuizen die er zullen blijven, werknemers gevonden worden: (wijkverpleegkundigen. koks. direkteuren. bejaardcnhelpsters. ziekenverzorgenden, huishoudelijk medewerksters. Vele dircktics van protestant christelijke instellingen zien uit naar overtuigd christelijk personeel. Lees het Reformatorisch Dagblad er maar op na. Onze gemeenten zouden in dat opzicht veel kunnen betekenen: ten opzichte van het gemiddelde zijn onze gezinnen kinderrijker cn zijn de kinderen minder geinfekteerd door het emancipatiestreven dat de zorgsektor als bijna verachtelijk voor een bewuste vrouw afschildert. Of het goed betaalt? Dat hangt van je maatstaf af! Wie in guldens denkt, zal er niet verguld mee zijn. Onze belijdenis kent echter een roeping van hogere orde. Die roeping blijkt temeer, waar de samenleving het af laat weten. Wie voelt zich geroepen?
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 december 1990
Daniel | 32 Pagina's