Verkiezing en... verantwoordelijkheid

Schijnbaar tegenstrijdig

Twee zaken leeri Gods Woord ons overduidelijk, namelijk dat God soeverein is en de mens verantwoordelijk. De Bijbel leert ons niet om uit deze twee leringen er één tc kiezen en de ander te verwerpen, maar we moeten ze beide geloven. Toch heeft het de menselijke geest (en dat is een eindige en zondige geest) alle eeuwen door moeilijkheden gegeven om dit tc aanvaarden en te doorgronden. Volgens ons denken kunnen deze twee zaken niet samengaan.

We moeten kiezen voor het één of het ander. Wij denken dat het onmogelijk is te geloven dat God soeverein is en tegelijk te geloven dat de mens verantwoordelijk is. Het lijken ons twee tegenstrijdige en onverenigbare begrippen. Wij moeten de oorzaak daarvoor echter in ons eindig, menselijk en vooral door de zonde verduisterd verstand zoeken. Wij zijn snel geneigd om de dingen die we niet begrijpen als tekort bij God aan te merken. Toch moeten we nadrukkelijk zeggen dat ons onbegrip echt niet veroorzaakt wordt door tegenstrijdigheden in God of Zijn Woord. Ze vloeit voort uit onze geestelijke doodstaat. De natuurlijke mens verstaat de dingen van God niet meer. Onmisbaar is voor ons de bede om de verlichting met de Heilige Geest, opdat we verstaan dat in God geen tegenstrijdigheid is.

Twee gevaren

Er dreigen twee gevaren in ons spreken over Gods soevereiniteit en de verantwoordelijkheid van de mens. Het eerste gevaar is. dat wij zo bezorgd zijn voor Gods soevereiniteit dat wij het zicht verliezen op de verantwoordelijkheid van de mens. Men maakt dan van de mens een machine en van Gods besluit een noodlotsleer.

Het andere gevaar is. dat wij zo bezorgd zijn om de verantwoordelijkheid van de mens te handhaven, dat wij het zicht op Gods soevereiniteit verliezen. De mens neemt dan met zijn keus cn vrijheid van handelen de plaats in van Gods besluit.

Men heeft God dan van dc mens afhankelijk gemaakt. Er wordt wel gezegd: het is een goed theoloog, die de balans tussen deze twee waarheden kan houden. In dit artikel kan ik slechts enkele belangrijke zaken aanstippen.

Ons denken moet zich bewegen tussen de twee reeds genoe rn de h oo ld wa a r heden. de soevereiniteit Gods cn de verantwoordelijkheid van de mens.

a. De Heilige Schrift leert ons dat God van alle eeuwigheid door dc heilige en wijze raad van Zijn wil sommige mensen verordineerd heeft ten eeuwigen leven en anderen gesteld heeft tot toorn cn verdoemenis. Alles staat dus al van eeuwigheid vast.

Niets kan dit besluit van de 1 lecre veranderen of men zou God Zelf moeten veranderen, want God en Zijn besluiten zijn één.

De Heere zegt immers: ..Mijn raad zal bestaan en Ik zal al mijn welbehagen doen." b. De mens is verantwoordelijk voor zijn daden. Hij zal aan God rekenschap moeten geven, zelfs van ieder ijdel woord.

„Want wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel van Christus, opdat een iegelijk wegdrage hetgeen door het lichaam geschiedt, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed. hetzij kwaad."

De mens gaat vanwege zijn zondigen verloren. Hij zeifis schuld van zijn verderf.

Een reeks vragen

Zijn hiermee dan alle vragen rond het spanningsveld van verkiezing cn verantwoordelijkheid opgelost? Ik meen van niet. Regelmatig krijg ik van jonge mensen vragen rond dit thema. Een reeks vragen die ik wil groeperen rond vier hoofdvragen.

1. God regeert toch alle dingen?

Dc Heilige Schrift zegt dat God het hart van de koningen in Zijn hand heeft en neigt tot wat Hij wil. Alles wordt door God geregeerd, zelfs dus de gedachten van de mens. God weerhoudt mensen van tc doen wat zij wilden doen en eveneens bewerkt Hij hen zodanig dat zij doen wat zij niet begeerden te doen. Hoe kan de mens dan verantwoordelijk zijn? Hoe kan men dan nog spreken van een vrije en ongedwongen beslissing en handeling?

2. De mens toch verantwoordelijk?

Hoe kan een zondaar verantwoordelijk zijn voor dingen, die hij niet in staat is te doen. zoals de bekering; het geloof in Christus en het houden van Gods wet? En toch verdoemt God de zondaar voor het zich niet bekeren, geloven en houden van Zijn wet. Hoe kan de mens hiervoor gestraft worden. daar hij toch niet in staat is om deze dingen te volbrengen?

3. Het kwaad besloten?

Hoe kan God besluiten, dat mensen bepaalde zonden zullen bedrijven, zoals Judas, die tevoren tot het verraad van Jezus opgetekend was, en toch die mensen verantwoordelijk houden voor wat zij doen en hen verdoemen vanwege dit door Hem besloten kwaad?

4. Een onveranderlijk besluit?

Hoe kan de zondaar verantwoordelijk zijn voor zijn niet-geloven in Christus en verdoemd worden voor het verwerpen van Christus, indien God toch reeds tevoren verordineerd heeft in Zijn onveranderlijk besluit om hem nooit zalig te maken?

Een Bijbels antwoord

1. Wie de zonde doet....

Het schijnt inderdaad te strijden tegen de vrijheid van handelen dat God de harten der mensen tot goed of kwaad beweegt. Wat betreft Gods bewerken van het menselijke hart. zodat de mens het voorgenomen kwaad niet uitvoert, is de oplossing niet zo moeilijk. Dc Heere weerhield Abimelech (Gen. 20:6) van kwaad te doen. Dit neemt de vrijheid van de mens niet weg. want de ware vrijheid is om niet tc zondigen. Wie de zonde doet is een dienstknecht van de zonde (Joh. 8:34). Deze beïnvloeding van God is enkel barmhartigheid en een bewaring van onze ware vrijheid, die wij door het zondigen zouden verliezen.

2. Ten volle schuldig

De Heere verhardt Farao. verordineert Judas als verrader van Jezus en bepaalt dat de Joden Christus zullen kruisigen. Hoe zijn de mensen dan nog voor hun daden verantwoordelijk tc houden?

Hier leert ons de Schrift dat God niet de Werker of Auteur van het kwade is. God is niet degene, die het kwade doet. De Heere heeft het kwade om goddelijke en wijze redenen toegelaten en bestuurt het. Hij benam Farao, Judas en de Joden hun vrijheid niet. Waarom verhardde zich Farao, verkocht Judas Jezus en kruisigden de Joden de Heere Jezus? Omdat zij dit wilden! Zij begeerden niets anders te doen.

Indien wij doen wat wij willen, is onze vrijheid niet weggenomen. God dwong hen niet! Zij wilden en begeerden dit kwaad tc doen en deden het met hun gehele boze hart. Zij zijn dus toch verantwoordelijk voor dit kwaad, hoewel dc Heere in Zijn ondoorgrondelijke wijsheid het bestuurd heeft.

Wat betreft het niet in staat zijn van geloven, bekeren en dc wet houden, moef gezegd worden dat het eigen schuld is dat de mens dit niet meer kan. God heeft hem zo niet gemaakt. De mens is verantwoordelijk voor dit niet meer kunnen. En de mens wil niet anders, dan blijven zoals hij nu is. Hij wenst te leven zonder bekering, geloof cn God.

3. Een verkeerd motief

Het besluit van God beneemt de mens de verantwoordelijkheid niet en dwingt hem niet tot zondigen.

Het motief van Judas was niet: ik wil Gods besluit uitvoeren; ik moet en ik kan niet anders.

Nee. zijn motief was: haat ten opzichte van de Heere Jezus.

4. Gods besluit onbekend

De mens weet het besluit Gods niet. Het is hem niet bekend of hij tot de verworpenen behoort. En iets wat ons niet bekend is. kan ons handelen niet beïnvloeden. Dus blijft hij verantwoordelijk voor dit handelen.

Zolang hij niet in dc hel is hoeft hij zich niet tot de verworpenen te rekenen. Hij leeft onder het evangelie, dat verklaart, dat er zelfs voor hem in Christus behoudenis is cn er kracht is in Jezus' bloed zelfs voor zo een als hij of zij.

Gods geopenbaarde wil

God heeft geboden alle volken het evangelie te prediken. Dit bevel moet worden opgevolgd, al kunnen wij dit niet kloppend maken met de leer, dat niet alle hoorders zijn uitverkoren. Wij hebben slechts te doen wat God beveelt.

Dit doet dr. Owen zeggen: .Dc predikers van het evangelie in hun bijzondere gemeenten, totaal onbekend zijnde met het voornemen cn het verborgen besluit van God. zijnde ook verboden om hierin te dringen volgens Deut. 29:29. mogen rechtvaardiglijk ieder mens vermanen tot geloof, met zekerheid van zaligheid voor ieder in het bijzonder, die aldus doet. Het overlatende aan de raad Gods aan wie Hij het geloof wil schenken en voor wie Christus is gestorven.”

Dit kan. omdat dc prediking niet uitgaat van Gods verborgen besluit maar van Zijn geopenbaarde wil en dc algenocgzaamheid van Christus" offerande.

Het is geen bedrog van Gods zijde, wanneer Hij de zondaar vriendelijk nodigt cn bidt en belooft: „dat een iegelijk, die in Christus gelooft niet zal verderven, maar het eeuwige leven hebben”.

Het offer van Christus is overvloedig genoegzaam lot verzoening van de zonden van dc gehele wereld. Indien God dit gewild had. zou etvoor dc gehele wereld kracht genoeg geweest zijn in Christus' offerande.

De verkiezing is een geheim, dat God alleen kent en doorgrondt. De algcnoegzaamheid en kracht van Christus' offerande is een zaak. die overvloedig in dc Schrift geopenbaard is. Er is genoeg in Christus voor dc grootste der zondaren.

Gods werk de ereplaats

Ook jonge mensen moeten overtuigd worden van de waarheid, dat zij zich moeten bekeren en moeten geloven en tevens dal zij het niet kunnen. Ik kan niet.... en toch moet ik mij bekeren cn geloven.

Dit moet dc nood worden waarin wij de zondaar zoeken te brengen.

Door deze waarheden wordt dc overtuiging gevestigd, dat de Heilige Geest noodzakelijk is om in ons tc werken, beiden, het willen en het werken naar Gods welbehagen. Het werk Gods krijgt hierdoor de ereplaats. Slechts de beleving van de nood en dc schuld van onze onmacht cn onwil, leert ons sterk tot God te roepen. Dan wordt dc roep gehoord: „Heere. bekeer mij. zo zal ik bekeerd zijn". De bekende Manton zegt: „Ik kan niet garanderen, dat een ieder, die ploegt en zaait ook een oogst zal hebben. Ik kan wel zeggen: het is Gods weg om een oogst tc geven. Evenzo kan ik niet zeggen: een ieder die de genademiddelen gebruikt zal zalig worden: maar wel: het is Gods weg om dc zaligheid te werken.”

Jonge mensen: de Heere bindt ons aan dc middelen! Hij belooft: „cn een iegelijk, die zoekt, die vindt en die klopt zal opengedaan worden.”

De Hccrc vcrlosse ons van kwade gedachten omtrent Hem en Zijn wegen en doe ons met de Kanancse vrouw zeggen: „Ja. Heere. doch de hondekens eten ook van de kruimkens. die vallen van detafel huns heren.”

Oostkapelle

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen