Vrijwilligerswerk en betaalde arbeid
Vrijwilligerswerk doen is een uitdrukking die de laatste jaren veel gebruikt wordt. Het is je tijd geven aan en je inzetten voor een bepaald doel zonder dat je er iets mee verdient. Dat werk had vroeger geen speciale benaming, maar tegenwoordig staat het vaak tegenover betaalde arbeid. Vrijwilligerswerk en betaalde arbeid zijn twee begrippen die naast, of eigenlijk moet je zeggen tegenover, elkaar zijn ontstaan als gevolg van het emancipatiestreven. En het betreft vooral het werken van vrouwen en meisjes.
Vrijwilligerswerk en emancipatie
Ongeveer twintig jaar geleden vond iedereen het nog heel gewoon dat ccn man de kost verdiende voor vrouw en kinderen. Zijn vrouw zorgde ervoor dat thuis alles op rolletjes liep. De man werd in onze wetgeving als hoofd van het gezin ook als kostwinner beschouwd.
Dat is allemaal veranderd sinds als uitvloeisel van de emancipatiegedachte de vrouw als „gevangene" van haar gezin wordt gezien en van die knellende band bevrijd moet worden.
In 1986 werd door de Tweede Kamer het Beleids Plan Emancipatie aangenomen. Daarin staat dat vrouwen zich onafhankelijk van de man moeten kunnen ontplooien en een eigen inkomen moeten gaan verdienen. Daar komt ook de term "betaalde arbeid" vandaan. Door het verrichten van betaald werk moeten vrouwen cn meisjes ckonomisch zelfstandig worden.
Gelukkig is er voor hen nog niet de verplichting om te gaan werken, maar de eerste tekenen ervan zijn al merkbaar in de 1990maatregel.
Er is nu nog volop gelegenheid vrijwilligerswerk tc doen. We kunnen ons wel afvragen of daar bij dc verdere uitwerking van het Emancipatie Beleidsplan nog ruimte voor zal blijven, terwijl de behoefte eraan juist zal toenemen.
Op de volgende bladzijden vertellen enkele vrouwen over het vrijwilligerswerk dat zij naast hun gezinsbezigheden doen.
In dit artikel gedachten over ontwikkelingen in onze maatschappij die van invloed zijn op het verrichten van vrijwilligerswerk en betaalde arbeid.
Vroeger
Ongeveer honderd jaar geleden was het een zeldzaamheid als een meisje ging studeren. Van lieverlee kon zc onderwijzeres of verpleegster worden, maar dat was wel dc uiterste grens. Meisjes werkten thuis of bij anderen in de huishouding. Ook gingen ze helpen bij grootouders of ooms en tantes. In veel gezinnen werd een harde strijd om het bestaan gevoerd. Moeder moest met weinig geld zien rond te komen cn werd daardoor soms gedwongen om zelf ook nog uit werken te gaan.
De dames uit de meer gegoede kringen hadden een gemakkelijker leven. Sommigen zetten zich in voor liefdadigheidsdoeleinden en verrichtten zo op hun manier vrijwilligerswerk. Bij de gewone man en op het platteland was burenhulp het werk dat men vrijwillig voor elkaar deed.
Het is lang zo gebleven dat meisjes niet door mochten Ieren. Verschillende ouderen onder ons kunnen daar nog van meepraten!
Het is te begrijpen dat meisjes die altijd bij anderen in de huishouding moesten werken het fijn vonden om te gaan trouwen. Dan hadden ze hun eigen huis om tc verzorgen en konden zelf ccn gezin gaan stichten. Dat gezin vormde een beslotenheid waarin de man rust vond en de kinderen zich geborgen voelden. In deze beslotenheid drongen invloeden van buitenaf nauwelijks door.
Nu
Nu móeten meisjes, evenals jongens, doorleren, minstens tot hun zestiende jaar. Sommigen doen het met tegenzin, anderen kiezen welbewust voor een bepaalde en langdurige studie. Voor verschillende beroepen moet je ook al een havo-diploma hebben. Maar veel of weinig gestudeerd, veel meisjes hebben tegenwoordig een leuke baan, wonen zelfstandig en rijden in hun eigen auto. Daarom moet een meisje als ze nü gaat trouwen
meer opgeven en loslaten dan vroeger. Soms zal zc ook het beroep waarvoor ze gestudeerd heeft niet kunnen gaan uitoefenen. Dan moet cr gekozen worden. Mevr. A.B.F.
Hoek-van Kooten (opgeleid voor gynaecoloog) zegt daarover in „Terdege" van 6 juni 1990: „Van meet af aan besefte ik dat die specialisatie niet te kombineren viel met het huwelijk. Drie maanden lang heb ik geaarzeld, toen heb ik de knoop doorgehakt en gekozen voor huwelijk en gezin. Dat is echt het grootste offer van m'n leven geweest." Zo sterk zal het gelukkig niet bij iedereen leven - er zijn er die graag hun baan voor een huwelijk zouden opgeven - maar het huwelijk wordt toch meer dan vroeger ervaren als iets dat beperkingen oplegt.
Er zijn jonge moeders, ook in onze kringen, die na hun huwelijk hun opleiding nog produktief willen maken cn daarom een deeltijdbaan zoeken. Anderen missen de kontakten die ze voor hun trouwen hadden. Daarnaast kunnen er omstandigheden zijn die hen noodzaken om te gaan werken. Hoe het ook ligt, we zijn er al aan gewend geraakt aan de gehuwdewerkende vrouw. Sommigen kunnen goed organiseren, zodat het huishouden ook prima loopt, maar over het algemeen bevordert het de rust in een gezin niet als moeder werkt.
Anderzijds wordt er veel vrijwilligerswerk gedaan, zowel door mannen als vrouwen, waarvoor grote waardering mag zijn. Ik denk dan in de eerste plaats aan het verenigingsleven. Het jeugdwerk in onze gemeenten mag gelukkig bloeien. Ruim duizend vrijwilligers steken daar veel tijd en energie in. Toch worstelen veel verenigingen met een tekort aan leidinggevenden. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken er op te wijzen dat ook gehuwde vrouwen in het jeugdwerk welkom zijn. Met name - 12 en +12 verenigingen kunnen hun inbreng als leidinggevende goed gebruiken.
De laatste jaren wordt steeds meer voor gehandicapten gedaan. Werkgroepen van de Vereniging tot Bescherming van het Ongeboren Kind geven bekendheid aan het belangrijke werk van deze vereniging. De jongste loten aan de boom van vrijwilligerswerk zijn de afdelingen en thuishulpgroepen van de Nederlandse Patiënten Vereniging. Dan is er nog het werk op zondagsscholen, in zendingskommissies en voor bejaarden, terwijl ook in schoolbesturen veel goed werk wordt gedaan. Er zijn eigenlijk steeds meer vrijwilligers nodig! Sommigen vergen in dit werk zelfs tc veel van zichzelf. Voor jonge moeders die naast hun huishouding nog iets anders willen, is er op dit terrein genoeg te doen.
Straks
We hebben het tot nu toe vooral over meisjes en vrouwen gehad, maar hoe zit het met de jongens'? Die moeten ook een stukje vrijheid inleveren als ze trouwen. Ze helpen nu meer in de huishouding dan vroeger. Het is fijn om te zien hoe jonge vaders en moeders samen voor hun kinderen zorgen cn van hen genieten. Toch vinden de emancipatiedrijvers dat jongens beter op hun toekomstige huishoudelijke taak moeten worden voorbereid. Dat zien we onder meer in een brief die burgemeester en wethouders van Vlissingen hebben gestuurd aan alle jongens van 14 tot 17 jaar in hun gemeente. Daarin schrijven ze eerst over de 1990maatregel. die inhoudt dat er bij werkloosheid geen gezinstocslag meer gegeven wordt als de vrouw in 1990 of daarna 18 jaar wordt. Dat is de eerste stap naar ekonomische zelfstandigheid. Dan vervolgen ze:
„Dus moet je nu al nadenken over de toekomst waarin de vrouwen zelfstandig zijn. Veel jongens hebben nog altijd het beeld dat hun vrouw later de hele dag thuis zal zijn om voor haar man en kinderen te zorgen.
Dit beeld zal moeten veranderen. Vrouwen zullen of zelf werken, of een studie volgen om aan de slag te komen. Ze zullen soms ook iets willen bereiken in hun carrière.
Dus speelt dan niet meer alleen voor meisjes, maar ook voor jongens de vraag: „Hoe kan ik mijn baan en privé-leven kombineren? ”
Meisjes gaan er tegenwoordig steeds meer van uit, dat ze later gaan werken en geld verdienen. Maar hoe moet dat als er kinderen komen? Sommige meisjes denken aan part-time werken, hun kinderen op een dagverblijf, enzovoort. Maar anderen denken helemaal niet aan werken nadat ze kinderen krijgen. En toch wordt van hen venvacht dat ze weer een baan hebben als de kinderen 12 jaar zijn.
Vooral jongens blijken hier nog niet veel over te hebben nagedacht. Als zowel man als vrouw werken is het eerlijker om ook het werk binnenshuis te delen.
Jongens, jullie zullen je daarop in moeten stellen bij het denken over welk werk je in de loop van je leven zult doen. Jullie kunnen ook in deeltijd werken en tijdelijk verlof nemen om voor jullie kinderen te zorgen. Er is nog zoveel werkloosheid, dat het niet uitgesloten is dat soms de vrouw werkt en de man niet.
Het zorgen voor je kinderen, voor je partner en voor je huis kan heel leuk zijn. Meisjes die oppassen op kleintjes weten dat vaak wel. En steeds meer jongens merken dat ze ook kunnen zorgen voor een baby of peuter. Daar zijn ze trots op. Nog steeds denken veel meisjes dat ze op den duur zullen stoppen met werken en dat hun man of vriend uiteindelijk voor allebei de kost gaat verdienen. Sinds 1990 gaat dat dus niet meer op.”
Zo, daar kunnen de jongens (en meisjes!) van Vlissingen het mee doen. Merk je hoe ze in deze brief ongevraagd beïnvloed worden met dc moderne emancipatorische opvattingen?
Jc kunt cr om lachen, maar het is wel een toekomstbeeld waarmee wc rekening moeten houden. Het is de doorgaande werking van het Emancipatie Beleidsplan, waarin bijbelse normen ook geen enkele waarde hebben. Het Comité Vrouwenbonden op Gereformeerde Grondslag heeft in 1985 al bezwaren tegen dit Beleidsplan ingebracht. maar dat heeft niet mogen baten.
Vrouwen verrichten nu nog uit vrije wil betaalde arbeid, maar straks zullen ze er wettelijk en ook door dc maatschappelijke omstandigheden toe gedwongen worden. Mannen moeten dan meer in het huishouden gaan werken. En wie zal dan al het vrijwilligerswerk doen? Alleen ouderen zullen daar straks nog tijd voor hebben.
Onze houding
We ondergaan allemaal de invloed van de tijd waarin we leven. Hoe moet onze houding zijn? Laten we in alk geval niet voorop lopen, maar ons inzetten voor een gezond en hecht gezinsleven zolang het nog kan. Het gezin wordt door allerlei invloeden, niet in het minst door het emancipatiestreven, ondermijnd. Dat heeft ernstige gevolgen voor onze samenleving. Heel het volk is gebaat bij goed funktionerende gezinnen. Bovendien mogen wij weten dat de Heere door de gezinnen heen Zijn Koninkrijk wil uitbreiden cn bouwen.
Ik hoop dat veel jongeren zich opofferingen zullen getroosten om in deze tijd door middel van het huwelijk gezinnen te stichten waarin het Woord van God Richtsnoer zal zijn om naar te leven. Dan is de man het hoofd van dc vrouw zoals Christus het Hoofd van Zijn gemeente is cn wil de vrouw ook echt een hulp tegenover haar man zijn. Waar liefde woont, gebiedt dc HEERE Zijn zegen!
Geldermalsen Z. Crum-Nieuwland
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 14 september 1990
Daniel | 33 Pagina's