Werken in de psychiatrie
„Ze zouden harder aangepakt moeten worden. Een schop onder hun achterste helpt beter dan al die therapieën." Hij zat naast me in de trein, een plaatsgenoot van me. en vroeg welk werk ik deed. ..Ik werk als verpleegkundige in een psychiatrisch ziekenhuis ', antwoordde ik. Niet gehinderd door enige kennis kwam hij tot de uitspraak, waar ik dit verhaal mee begon. Z'n reaktie kwam hard aan, vooral omdat ik vanuit de praktijk wist hoe moeilijk psychiatrische patiënten het kunnen hebben. Overtuigd van z'n eigen gelijk als hij was, kon het betoog dat ik tegen hem afstak, hem niet op andere gedachten brengen.
Het terrein van de psychiatrie is een gebied waar veel mensen maar moeilijk mee uit de voeten kunnen. Een gebroken been ol" een blaasontsteking zijn dingen die we goed kunnen waarnemen. Psychische ziekten zijn moeilijker te plaatsen. Een depressie bijvoorbeeld is niet op een röntgenfoto tc zien, je kunt er ook niet aan geopereerd worden. En tóch is er duidelijk wat aan de hand.
Schuurdeur
Iedereen heeft welcens een angstige droom gehad: bijna niemand kan zeggen dat hij nooit in paniek geraakt is. Ook zullen cr weinig mensen zijn die zichzelf er nog niet een keer op betrapt hebben dat ze voor de zoveelste keer gingen kijken of de schuurdeur wel op slot zat of dat de wekker wel gezet was.
Mensen met psychische problemen hebben dat ook, maar dan heel vaak en in heel hevige mate. Zo ernstig, dat langer thuisblijven onverantwoord is cn opname in een psychiatrisch ziekenhuis noodzakelijk blijkt.
Gedrag
Psychiatrische stoornissen komen tot uitdrukking in het gedrag van mensen. Dat iemand heel angstig is, is aan z'n gedrag tc zien. Wanneer iemand de hele dag, de hele weck. altijd, angstig is, leidt dat voortdurend tot ander gedrag. Dat mensen zich anders gaan gedragen, heeft een oorzaak. Je wordt niet vanzelf angstig, verdrietig of achterdochtig. Daar is vaak heel wat aan voorafgegaan. In een psychiatrisch ziekenhuis wordt geprobeerd de oorzaak (meestal zijn het overigens meerdere oorzaken) van de klachten op tc sporen.
Belangrijk
In het behandelingsproces spelen verpleegkundigen een belangrijke rol. Zij zijn het immers, die dc patiënt (tegenwoordig wordt steeds meer dc benaming kliënt gebruikt) dagelijks begeleiden en opvangen. Hetgeen de verpleegkundige waarneemt, wat hij ziet en wat hij van de patiënt hoort, wordt gerapporteerd. Alle informatie die verkregen is, wordt in teamvergaderingen besproken.
Bij zo n bespreking zijn naast verpleegkundigen ook vaak een psychiater, psycholoog, maatschappelijk werker cn andere therapeuten aanwezig. Alle gegevens bij elkaar leveren een diagnose op: wat is er aan de hand? Vervolgens wordt bekeken wat eraan gedaan kan worden: welke therapie is voor deze kliënt gewenst? Er wordt een behandelplan opgesteld.
Ondersteunend
Bij psychiatrische problemen wordt vaak gebruik gemaakt van psychopharmaca. medicijnen die de psychische gesteldheid beïnvloeden. Door het geven van medicijnen worden de problemen niet opgelost. Vaak gaat het om het verzachten van dc symptomen als angst neerslachtigheid cn achterdocht. Door middel van andere therapieën wordt geprobeerd om de problemen van de patiënt op te lossen of om hem te leren hoe hij het beste met deze moeilijkheden kan omgaan. Medicijnen zijn daarbij ondersteunend.
Methoden
Een vaak toegepaste behandelingsmethode is de psychotherapie. Meestal zijn dat gesprekken tussen de therapeut en dc patiënt, die gericht zijn op het zoeken naar oplossingen voor de problemen. Daarnaast zijn er de zogenaamde aktiverendc therapieën. Arbeids-, bewegings-. muziek-en kreatieve therapie zijn daar voorbeelden van. Deze therapieën worden vaak uitgevoerd door vaktherapeuten. In ccn aantal gevallen zijn daarbij ook verpleegkundigen aanwezig. Samenwerking tussen de werkers rond de patiënt is erg belangrijk, dat zal duidelijk
zijn. Wanneer iedereen zich aan de afspraken uit het behandelplan houdt, is dc kans van slagen het grootst.
Ontwikkeling
De duur van een opname varieert sterk. Er zijn mensen die na enkele weken weer kunnen vertrekken, voor anderen is het ziekenhuis hun ..thuis" geworden. Vergeleken met opnamen in algemene („gewone") ziekenhuizen voor lichamelijke ziekten, duurt het verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis vaak lang. Dal heeft vooral te maken met de aard van dc problemen. Psychische ziekten zijn vaak gekompliceerd. Elk probleem heeft z'n eigen ontstaansgeschiedenis. Iemand kan wél van het ene op het andere moment een been breken, maar aan hallucineren bijvoorbeeld is vrijwel altijd een hele ontwikkeling voorafgegaan.
Ernstige vormen
Als zoiets ontstaat, is er vaak sprake van lichamelijke, maar vooral geestelijke uitputting. Iemand meent stemmen te horen in een kamer, waar hij alleen aanwezig is. Hij is cr stellig van overtuigd dat ze door het stopkontakt uitgezonden worden. Dil soort hallucinaties kan ernstige vormen aannemen. Dc stemmen kunnen iemand gaan beheersen. Soms geven de stemmen opdrachten, waar de patiënt erg angstig van wordt. Voor hem zijn deze stemmen een vaak onbeschrijfelijk angstige werkelijkheid.
Meestal krijgt een dergelijke patiënt bij opname eerst medicijnen om dc hallucinaties (en daarmee de angst) te verminderen. Nadat er gekeken is naar de oorzaken van de problemen wordt het behandelplan opgesteld en uitgevoerd. Vooral hel laatste kost soms veel tijd. niet in de laatste plaats omdal er patiënten zijn die niet mee willen werken aan de behandeling, omdat ze het nut ervan niet inzien. In zo'n geval is cr tijd nodig om de kliënt tot het inzicht te brengen dat het een bepaalde manier van omgaan met moeilijkheden is. die geleid heeft tot dc problemen.
Ongezond
Het is belangrijk om de behandeling af te maken, ook al duurt het soms lang. Problemen die vaak in de loop der jaren zijn ontstaan, kunnen niet in een paar dagen opgelost worden.
Halverwege ccn behandeling vertrekken is net zo ongezond als tijdens een operatic zeggen: ..Zo jongens, ik voel niks meer. ik ga maar weer naar moeders."
Verpleegkundigen hebben dan ook een stimulerende rol. naast andere taken.
Luisteren
Eén van de belangrijkste aspekten uit het werk van een psychiatrisch verpleegkundige is het kunnen luisteren naar hetgeen de kliënt te vertellen
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 mei 1990
Daniel | 33 Pagina's