Ook al verdwijnt het IJzeren Gordijn, Bijbelverspreiding in Oost-Europa zal nog lang nodig blijven

Als één gebeurtenis van hel afgelopen jaar bewaard moet blijven in de geschiedenisboeken. dan kan het niet anders of het betreft de bressen die in de Berlijnse Muur geslagen zijn. Jarenlang was deze muur het symbool voor de scheiding die dwars door Europa loopt: voor de scheiding tussen Oost en West. Achter de muur en het IJzeren Gordijn bevond zich de wereld van onvrijheid, kommunistischc machtswellust en atheïsme. Het symbool van scheiding is gehavend en poreus geworden. Talloze Oostduitsers die hunkerden naar meer vrijheid en naar de ..weldaden" van het kapitalisme, zijn inmiddels in het Westen aangekomen. Ook in andere landen zijn de grenzen meer open geworden. Hongarije, Polen, Rusland en Tsjccho-Slowakije hebben in meerdere of mindere mate de toegangspoorten van hun land open gezet. Hongarije heeft zelfs hele stukken van het IJzeren Gordijn afgebroken.

Om zeer begrijpelijke redenen overheerste het wantrouwen toen Gorbatsjow enkele jaren geleden een nieuwe politiek aankondigde. Perestrojka en glasnost waren wel mooie woorden, maar we wisten na zeventig jaar kommunisme inmiddels wel dat kommunistische voormannen experts waren om oude wijn in nieuwe zakken (e doen. Kortom, men verwachtte niet veel van de nieuwe politieke wind die uit Moskou ging waaien.

Inmiddels is het niet meer vol te houden te zeggen dat er niets veranderd is. Integendeel, de veranderingen zijn ingrijpend en gaan ongekend snel. Had u drie jaar geleden gedacht dat u nu een pakket met Bijbels naar Rusland zou kunnen sturen? Achtte u het nog deze zomer mogelijk dat duizenden Oostberlijners zonder visum naar het Westen konden komen? Ongelofelijke dingen gebeuren.

Zonder te kunnen zeggen waar de ontwikkelingen uitkomen, meen ik dat het toch goed is dat we dc huidige veranderingen opmerken en de Heere ervoor erkennen. Want niet Moskou of Washington bepaalt de geschiedenis. De teugels van het wereldbestuur liggen in Hoger Handen. Nadat jarenlang gebeden is om veranderingen in Oost-Europa, past het ons ook om nu de Heere ootmoedig dank te bewijzen. Immers, wie wijs is merkt ook deze dingen en geeft verstandig acht op 's Heeren handelingen! Laten wc dan vooral ook in dezen bidden om wijsheid.

Op de vraag wat deze veranderingen in de praktijk betekenen voor christenen in Oost-Europa, is niet zondermeer een antwoord te geven. Dat komt ondermeer omdat alles nog in beweging is. We weten nog niet waar het eindstation is. Krijgt de kerk echt meer armslag of laat de staat de teugels slechts even vieren om zc straks weer hard aan te trekken? Bovendien moeten we goed blijven bedenken dat ook in Oost-Europa de situatie per land verschillend is. Jarenlang zaten christenen in Rusland gevangen om hun geloof, terwijl in Roemenië cn Tsjccho-Slowakije daarvan nauwelijks sprake was. Die verschillen zullen ook in de toekomst wel blijven bestaan, omdat ze verankerd liggen in de geschiedenis van het land.

Toch hebben dc veranderingen in Oost-Europa voorlopig nieuwe mogelijkheden voor de christenen geopend. Was bijvoorbeeld voorheen evangelisatiewerk in Rusland volstrekt onmogelijk; in het afgelopen jaar zijn op verschillende plaatsen evangelisatiebijeenkomstcn gehouden. In Hongarije is dit jaar

een Bijbelbond opgericht, die legaal een eigen orgaan gaat uitgeven om zo binnen de Gereformeerde Kerk reformerend te werken. In de DDR krijgen bijbelgetrouwe christenen de mogelijkheid om een gebouw aan te kopen, waar een bijbelschool gesticht kan worden. Deze voorbeelden zouden met andere aangevuld kunnen worden.

Ondanks alles blijven er zorgen om de situatie van christenen in Oost-Europa. Natuurlijk is een punt van zorg of de nieuwe vrijheden voor christenen een wettelijke basis zullen krijgen. In Rusland is al maanden beloofd dat er een nieuwe en ruimere godsdienstwet zal komen. Tot op heden is die belofte niet ingelost. Het ontwerp is zogenaamd zoek. Geloofwaardiger is dat ambtenaren tegenwerken.

Een andere, en niet minder grote zorg is, wat er gaat gebeuren als de christenen inderdaad meer vrijheid krijgen. In de achterliggende jaren hebben velen een toevlucht bij de kerk gezocht. Tegen de verdrukking in en ook juist door de verdrukking. Nu cr meer ruimte komt, dreigen gevaren.

Men kan meegevoerd worden met allerlei wind van leer. Opvallend was. dat onlangs een Hongaars-Gereformeerde predikant uit Rusland het westen als het ware smeekte om vooral goede lektuur te zenden en geen moderne theologie. In Hongarije zijn getrouwe predikanten bezorgd over de opmars van de charismatische beweging cn van dc Pinksterbeweging. Een triest detail is de mededeling van een Hongaars predikant dat de Charismatische beweging vooral vanuit Nederland naar zijn land was geëxporteerd.

Daarnaast loert het gevaar van verwereldlijking. Verwereldlijking omdat de kerk minder waakzaam is tegen de listige omleidingen van een kommunistische overheid met een vriendelijker gezicht. Ook verwereldlijking omdat het zoeken naar „brood voor het hart" verdrongen wordt door de vraag naar brood voor het lichaam. Het materialisme kan in dc toekomst voor de christenen in Oost-Europa een wezenlijk gevaar gaan opleveren. Zelfs in het benarde Roemenië (waar duizenden sterven van honger en kou) zijn predikanten bezorgd dat op het moment dat er meer welvaart komt de mensen in hun land zullen opgaan in het hier cn nu. „Men wil zich dan schatten vergaderen op aarde en vergeet de enige waardevaste schat", zo voorspelde een predikant somber.

Voor de hulp aan christenen in Oost-Europa vereisen de veranderingen ook de nodige aanpassingen. Jarenlang moest de gehele hulpverlening in het geheim geschieden. Bijbels en christelijke boeken waren in geen enkel Oostblokland te krijgen. Zc moesten in kleine hoeveelheden illegaal over de grens worden gebracht. Dat vereiste zeer zorgvuldig organiseren. Ondanks dat konden jaarlijks tienduizenden Bijbels en boeken over de grens gebracht worden.

Nu er openingen in het IJzeren Gordijn gekomen zijn. kan er in sommige landen een andere aanpak gekozen worden. Bijbels kunnen in Hongarije. Rusland en de DDR legaal binnengebracht worden. Soms kan dal in grotere partijen, in andere gevallen kan dat door het verzenden van postpakketten. Wellicht zal het straks ook mogelijk zijn, dat de christenen zelf Bijbels en christelijke lektuur laten drukken.

In andere landen kan dat beslist niet. We denken dan vooral aan Bulgarije en Roemenië. Daar moet alle invoer van lektuur nog illegaal gebeuren. Daarmee zijn hoge kosten gemoeid. In de afgelopen jaren heeft het deputaatschap voor Bijzondere Noden regelmatig een bijdrage gegeven voor dc hoge transportkosten. Bovendien vraagt het de inzet van vele vrijwilligers, die geheel belangeloos hun tijd voor dit werk moeten opofferen.

Het is echter een grove misvatting te denken dat in landen waar het IJzeren Gordijn nu enigszins is opengeschoven, alle problemen eensklaps zijn opgelost. Tijdens ontmoetingen met christenen in Oost-Europa word je je steeds weer bewust van de geweldige nood die er is. Dc tekorten aan Bijbels zijn enorm, om maar te zwijgen over andere lektuur. In de S.IJ. is cr een tekort aan Bijbels van bijna 70 miljoen. Boeken die christenen wapenen tegen dwalingen zijn er absoluut niel. Dat geldt ook voor andere landen. In Bulgarije is er bijvoorbeeld helemaal niets voor kinderen.

Een predikant uit Tsjecho-Slowakije vertelde dat hij binnen een week een zending van bijna duizend Bijbels en Nieuwe Testamenten verdeeld had. Dagelijks kwamen mensen vragen om een Bijbel. Hij wilde onmiddellijk weer een transport ontvangen, maar moest wachten tot het volgende voorjaar. Eerder kon hij niet aan de beurt komen. Anderen wachtten al langer.

Al bijna twintig jaar probeert dc stichting ..Kom Over En Help" christenen in Oost-Europa te voorzien van Bijbels cn lektuur. Dat is het belangrijkste doel van de stichting. Natuurlijk komen we ook in aanraking met andere noden cn willen we die in voorkomende gevallen ook lenigen. Een aantal vrouwenverenigingen heeft bijvoorbeeld in de afgelopen maanden ons geholpen bij een kledinginzamelingsaktie. Deze kleding is bestemd voor christenen in Roemenie en Rusland. Hoewel wc deze hulpverlening niet onbelangrijk vinden, blijft ze echter ondergeschikt aan ons hoofddoel: het verspreiden van Bijbels en christelijke boeken.

Daarbij wordt soms gebruik gemaakt van bestaand materiaal. In vrijwel elke Oosteuropese taal zijn goede bijbelvertalingen voorradig. Natuurlijk wordt gekozen voor een zo betrouwbaar mogelijke vertaling. Met kinderbijbels en andere lektuur ligt dat moeilijker. Niet alles is bruikbaar. In een aantal gevallen moet een eigen uitgave verzorgd worden. Een bekend projekt is bijvoorbeeld de vertaling van de ..Vertellingen bij de Bijbel" van ds. C.J. Meeusc in het hongaars. Inmiddels zijn diverse deeltjes verschenen en kunnen de christenen in Hongarije en in het hongaars-sprekende deel van Roemenië hier dankbaar gebruik van maken. Binnenkort hopen we ook een eerste deeltje in het Tsjechisch en in het Bulgaars te kunnen uitgeven. Het stemt ons dankbaar dat deze uitgaven mede mogelijk gemaakt worden door de steun die we van het deputaatschap voor Bijbelverspreiding mogen ontvangen.

W.B. Kranendonk (stichting ..Kom Over En Help")

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen