„Als ik in een grote stad loop, voel ik me vaak bezwaard"

Dominee, kunt u iets venellen over het tot stand komen van de kursus?

Vanwege mijn lidmaatschap van het Deputaatschap Bijbelverspreiding werd ik al jaren geleden gekonfronteerd met een Bijbelkursus die door de Schotse kerk werd verzorgd en werd gebruikt in Afrikaanse landen. Toen reeds rees bij dominee Vergunst en mij het verlangen om dat werk ook ter hand te nemen. We hebben dat toen eerst gedaan in samenwerking met de Schotse kerk. Hun organisatie, de BTS, heeft ons toen het land Ghana aangewezen als gebied waar wij de Bijbelkursus mochten gaan verbreiden. Er is toen een kommissie in Dordrecht opgericht die zich bezig ging houden met de verspreiding van de kursus in Ghana. Er is nog steeds veel belangstelling voor deze kursus. Momenteel richt men zich naast Ghana ook op Nigeria. Toen reeds is de gedachte bij mij gerezen of zoiets ook niet in Nederland te doen zou zijn. We dachten toen eigenlijk niet zo positief daarover; we vermoedden namelijk dat je in Nederland maar weinig reakties zou krijgen op advertenties en folders om een gratis Bijbelkursus te krijgen. Zo is het eigenlijk toch in ons Deputaatschap blijven liggen cn ik denk dat er verder niet veel met het idee gedaan zou zijn, ware het niet geweest dat de Jeugdbond een aktie had gehouden.

Misschien kunt u dat voor de lezers van Daniël wat verduidelijken?

Wij kregen van de Jeugdbond in februari '87 een brief waarin stond dat men een aktie hield voor het evangelisatiewerk en waarin bovendien stond dat men zou wensen dat er een Nederlandstalige Bijbelkursus kwam waarmee in Nederland gewerkt zou kunnen worden. Deze brief is op ons Deputaatschap besproken. Eerst ging men er wat aarzelend op in. vooral vanwege het vele werk dat men op zich zag afkomen, want we begrepen toen al direkt dat alleen een vertaling van de Engelse kursus in Nederland niet zou aanslaan.

Na een gesprek met dc Jeugdbond is besloten dat het Deputaatschap Bijbelverspreiding zijn medewerking wilde verlenen in samenwerking met het Deputaatschap Evangelisatie omdat de kursus tenslotte in Nederland zou plaatsvinden. Vanwege het vele werk dat zo'n kursus met zich mee zou brengen, werd besloten om een werkkommissie in te stellen terwijl de beide Deputaat-schappen de verantwoordelijkheid zouden dragen. Van deze werkkommissie ben ik dus voorzitter geworden.

Welk doel staat u voor ogen deze Bijbelkursus? met

We moeten helaas konstateren dat het Nederlandse volk ver van God cn Zijn Woord vervreemd is. En dan komt toch dc vraag bij jc op: moet je daar niet iets aan doen? Heb jc geen verantwoordelijkheden hierin als kerk? En vanuit dat gegeven trachten we Gods Woord onder de mensen te brengen. We proberen met name dc buitenkerkelijken te bereiken. En we hopen uiteindelijk dat deze mensen de weg naar de kerk (weer) zullen vinden. Dat is ook ons doel. Maar bovenal dat ze tot bekering mochten komen. We hebben een duidelijke verantwoordelijkheid ten opzichte van de buitenkerkelijken. We mogen niet als Kaïn zeggen: „Ben ik mijns broeders hoeder? ”

Buitenstaanders zouden kunnen zeggen: moeten de Gereformeerde Gemeenten zoiets wel gaan aanpakken? Is het niet de Heere Zelf Die de bekering werkt door Zijn Woord en Geest. Besteden we niet te veel energie aan allerlei aktiviteiten?

De Heere gebruikt altijd middelen om mensen tot bekering te brengen. Natuurlijk, je kunt gewoon proberen de Bijbel te verspreiden waar mogelijk is, bijvoorbeeld in ziekenhuizen. Dat doen wij ook. Maar de praktijk heeft ons ook geleerd dat in onze moderne samenleving sommige manieren om mensen te bereiken haast niet meer aanspreken cn andere nog wel. Je kunt evangelisatiebijeenkomsten beleggen en folders verspreiden. Denk bijvoorbeeld maar eens aan de kerst-en paasevangeliebanicr die bij duizenden verspreid worden. Toch hoor je daar weinig reakties op.

Maar het blijkt dat een schriftelijke Bijbelkursus één van dc dingen is die de mensen nog aanspreekt. Dat is ook de ervaring van andere groeperingen die een Bijbelkursus hebben verspreid. We zien dit dus duidelijk als een invalspoort om die buitenkerkelijke mens in aanraking te brengen met Gods Woord.

Bij wie rust de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de Bijbelkursus?

Als werkkommissie hebben wc vanaf het begin brieven gestuurd naar kerkeraden en evangelisatiekommissies om hen op de hoogte te houden. De beide Deputaatschappen vonden dat de gemeenten moesten weten dat cr iets gaande was. Zij moesten er direkt bij betrokken worden.

In april hebben we toen in Woerden een eerste samenkomst gehad met kerkcraden cn evangelisatiekommissies. Nu de kursus klaar is. is men weer op de hoogte gesteld van de stand van zaken. Er is ook een handleiding samengesteld die kerkeraden en evangelisatiekommissies krijgen.

Daarin staat hoe jc op de beste manier met deze kursus kunt werken. Onlangs zijn er bijeenkomsten gehouden. In sommige streken zijn ze heel goed bezocht maar elders weer wat minder. Wij hebben er nadrukkelijk voor gekozen dat het een zaak wordt van de plaatselijke kerkeraden of evangelisatie-kommissies. We hebben voor die aanpak gekozen omdat we de kerkeraden er nadrukkelijk bij wilden betrekken. Zij staan er vaak te ver vandaan. Jc kunt dit werk wel in handen geven van een dcputaatschap of kommissie, maar dan staat het mijns inziens tc ver van de plaatselijke situatie af. Een tweede reden is dat het gemakkelijker is voor mensen die op een advertentie reageren om kontakt te blijven houden met de plaatselijke kerk.

Kunt u iets vertellen over de werkwijze van de kursus?

Niet iedere gemeente leent er zich voor om dit werk zelfstandig op te gaan pakken. Er moet gekeken worden of er genoeg gebied is om een advertentie te plaatsen in een huis-aanhuisblad of te gaan foldcren. Sommige gemeenten zullen dat in kombinatic met andere gemeente moeten gaan doen.

Naar ons idee zullen we toch vooral dc grote steden moeten gaan bewerken. Juist daar is de ontkerstening het grootst. Maar natuurlijk vergeten wc de dorpen niet. Wanneer men als kerkeraad in dc eigen gemeente genoeg ruimte ziet om de kursus te beginnen,

kan men zelfstandig aan de gang gaan. De kerkeraad kan het werk in eigen handen houden. Maar dat lijkt me niet echt verstandig. Men heeft toch al vaak zo veel werk. Het is goed mogelijk om daar andere mensen voor

aan te stellen. Vervolgens moet de kerkeraad bedenken dat het verspreiden van de kursus ook financiële konsekwenties heeft. De kursus op zich kost niets omdat deze al bekostigd is uit de aktie van dc Jeugdbond. Maar de advertentiekosten en folderkosten zijn voor rekening van de plaatselijke kerkeraad.

Natuurlijk moet de kursus ook nagekeken worden.

Daarvoor zijn korrektors nodig. De kerkeraad zal deze mensen moeten zoeken. Het is dc bedoeling dat steeds dezelfde korrektor de lessen van een bepaalde persoon naziet. De ervaring heeft geleerd dat de meeste kursistcn na twee of drie lessen wat vertrouwd raken met hun korrektor en vragen gaan stellen, bijvoorbeeld over de Bijbel, maar dat zc ook iets over hun eigen levensomstandigheden gaan vertellen. En dan moet die korrektor die vragen toch proberen te beantwoorden. Van de wijze waarop die vragen beantwoord zijn. moet de korrektor wel rekenschap afleggen. Vooral wanneer het gaat om echt principiële zaken. Want er zijn soms vragen bij. bijvoorbeeld op levensbeschouwelijk terrein, die een goed doordacht antwoord nodig hebben. De korrektor mag dc persoon nooit bezoeken, tenzij op eigen verzoek van dc kursist.

Bovendien moet hij daar ook altijd verslag van doen. En jc hoopt natuurlijk dat daardoor er ook kontakten kunnen komen met dc plaatselijke kerkelijke gemeente.

Is er met deze werkwijze al ervaring opgedaan?

In de gemeente Utrecht heeft men twee jaar ..proefgedraaid" met de vertaalde Engelse kursus. En daaruit hebben we toen verschillende dingen geleerd. Er zijn heel wat mensen die de kursus aanvragen maar niet verder komen dan de eerste les.

Dertig procent gaat door naar de tweede en derde les. Dc praktijk leert dat degenen die doorgaan naar de tweede of derde les, de hele kursus afmaken. Daarom hebben we ook bij deze kursus voor de beleidslijn gekozen om mensen die reageren alleen de eerste les toe te sturen.

Wanneer ze die hebben gemaakt en teruggestuurd, krijgen ze bij de volgende les de ringband meegestuurd. Ook ontvangen ze dan van ons een brief waarin slaat dat ze bij ons een Bijbel kunnen kopen voor de prijs van tien gulden. Mocht die tien gulden bezwaarlijk zijn. dan krijgen ze hem gratis van ons. In Utrecht was het dc praktijk dat de meesten graag een Bijbel wilden hebben.

In de Bijbelkursus is gekozen voor de behandeling van de bijbelboeken Genesis en Markus. Kunt u zeggen waarom deze keuze is gemaakt?

De werkkommissie heeft voor deze twee bijbelboeken gekozen om de volgende redenen: voor Markus is gekozen omdat dat het beknoptste evangelie is, waarin toch de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van de Heere Jezus vermeld staan. Daarnaast is gekozen voor dit bijbelboek omdat het zich richt op de heidenen en wij ons tenslotte richten op buitenkerkelijken, mensen die van God en Zijn Woord vervreemd zijn. Daarnaast hebben wij voor het boek

Genesis gekozen omdat we graag ook het Oude Testament in de kursus wilden betrekken. Toen kwamen we al snel op het boek Genesis. Want daarin komen al die fundamentele zaken als schepping, zondeval en de beloften van de Messias aan de orde. Daarnaast hebben we ons beijverd om in de kursus zoveel mogelijk de hele Bijbel te betrekken. Voor de beantwoording van de vragen, die niet te moeilijk zijn gesteld, moet jc toch de Bijbel door om zc te kunnen beantwoorden. Een voorbeeld: bij de lessen over het bijbelboek Genesis staan verwijzingen naar Jesaja of naar Daniël en daar kun je dan de antwoorden vinden. Het geheel is dus van tc voren duidelijk en grondig doordacht.

In de kursus staan ook invuloefeningen. Is dat niet een al te simpele manier van verwerken?

Ik kan me voorstellen dat jullie dat vragen. Dat is ook een punt van diskussie geweest. De Engelstalige kursus heeft invullessen en daarnaast een les met open vragen. Onze eerste gedachte was om de invullessen te laten vervallen. Maar de mensen die al ervaring hadden met de kursus in Utrecht waren het daar niet mee eens. Zij zeiden dat de praktijk leerde dat er kursisten waren die van de open vragen weinig terechtbrachten maar de invullessen zeer korrekt maakten. De invullessen zullen voor mensen met een wat hogere opleiding wel simpel overkomen maar het is gedaan om eenvoudige mensen het gevoel te geven: ik kan die kursus maken; het is niet te moeilijk voor mij. Bij de vragen is er ook verschil. Er zitten wat eenvoudige vragen bij maar ook moeilijker vragen om mensen te stimuleren om wat meer over de stof na tc denken en op onderzoek te gaan in dc Bijbel.

Was het niet moeilijk om de kursus zo samen te stellen en te schrijven dat buitenkerkelijken het goed kunnen begrijpen?

Dat was inderdaad ontzettend moeilijk. Wc hebben achttien vergaderingen besteed aan het maken van dc kursus. We hadden natuurlijk al wat ervaring opgedaan met de Schotse bijbelkursus. Ook hebben we de bijbelkursussen van de Vrijgemaakten, de Navigators en van de stichting „De Bijbel in elk huis" bekeken. We hebben toen gekozen voor een eigen kursus met een duidelijk reformatorische identiteit. We zouden niet kunnen werken met de kursus van de Navigators omdat we daarin toch duidelijk het „gereformeerde geluid" missen. We konden het ook niet vinden in de kursus van de Vrijgemaakten. Alhoewel deze kursus op een hoog peil staat, hebben we daar toch niet voor gekozen vanwege hun verbonds-en kerkopvatting. Wij wilden graag een kursus die aansluit bij het reformatorische denken.

Daarna kwam de vraag aan de orde over het niveau van de kursus. Het bleek in Utrecht dat heel veel eenvoudige mensen belangstelling hadden voor de kursus. Dat zijn dan gegevens waarmee je aan het werk moet. Hierna werden er twee mensen aangewezen die de inleidingen schreven. Deze lessen zijn zeer goed bekeken en besproken op stijl, taal en inhoud. Vaak bespraken we maar een les per avond. Zo is stap voor stap iedere les

ontstaan. Ook het maken van de vragen eiste heel veel aandacht en bespreking.

Is er al iets bekend over hoe de kursus plaatselijk is ontvangen?

In Utrecht kwamen er zeventig rcaklies op de advertentie binnen. Verder is het nog afwachten. Er is hier in Walcheren in de herfstvakantie gcfolderd en er komt een aankondiging van de gratis Bijbelkiirsus in de Evangeliebanier tc staan. We hopen dat dit een aantal aanvragen zal opleveren.

Kunnen mensen ook op persoonlijke titel de kursus aanvragen? Bijvoorbeeld wanneer men ergens woont waar de plaatselijke gemeente er niet aan mee doet of als men in het noorden woont waar de gemeenten erg verspreid liggen?

Die vraag is in de werkkommissie ook aan de orde geweest omdat we tijdens het maken van de kursus brieven kregen van mensen die de kursus zelf willen gaan doen of er mee willen gaan werken. En daar was ook iemand bij uit het noorden. In zijn omgeving was geen Gereformeerde Gemeente. Hij vroeg de kursus niet aan voor eigen gebruik, maar wilde er mee gaan werken in zijn omgeving. Hij heeft toen van ons een berichtje gekregen dat er zoveel mogelijk met een plaatselijke kerkeraad samengewerkt moet worden. Maar als dat niet mogelijk is en iemand wil zich er persoonlijk voor inzetten, bijvoorbeeld in Limburg of in Brabant dan mag hij dat doen. Als het dus onmogelijk is om via een plaatselijke kerkeraad de kursus te verspreiden, kan rechtstreeks kontakl opgenomen worden met de werkgroep. Er blijft dan wel nauw kontakt met dc werkgroep. De werkgroep uit Dordrecht heeft een nieuwe serie van zes boekjes over het Oude Testament in de Engelse taal. Is het mogelijk dat deze boekjes ook gebruikt worden in Nederland, bijvoorbeeld door mensen die regelmatig kontakt hebben met buitenlanders? Dat kan zeker. Als iemand deze boekjes zou willen hebben voor kontakten met buitenlanders in Nederland kunnen ze bij dc heer A. Jobse van dc werkgroep in Dordrecht besteld worden, ook hebben zij de Heidelbergse Catechismus in hel Engels met meerkeuzevragen. Dit boekje kan ook in Dordrecht besteld worden.

Heeft u nog een slotopmerking?

In de eerste plaats wil ik opmerken dat als je de kursus bekijkt, je bijna zou wensen dat deze kursus in onze eigen gezinnen eens werd gemaakt. Omdat de kennis van de Bijbel helaas in onze eigen gezinnen vaak ook zo gering is. En ook bij onze eigen jonge mensen. Daarom blijft het ook belangrijk om onze jonge mensen goed toe te rusten. Daarnaast hoop ik dat veel kerkeraden of evangelisatiekommissies met de kursus zullen gaan werken en dat ze een goede ingang mag vinden. Ook in ons kerkelijk leven zodat onze kerkmensen nauwer betrokken worden bij het evangelisatiewerk. Want dc heidenen wonen naast onze deur. Kijk maar om je heen. Wanneer ik in een grote stad ben. voel ik me heel vaak bezwaard dat we de ..buitenwereld" zo gemakkelijk verloren laten gaan. Als wij werkelijk geloven wat onze belijdenis zegt. namelijk dat iedereen die buiten Christus is. verloren gaat, dan zou dat ons veel meer moeten aangrijpen. Hoeveel zijn cr niet die nog nooit van God cn Zijn Woord gehoord hebben.

J.H. Mauritz

B. van der Schoot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen