Een nieuwe regering

De afgelopen maanden heeft ons land in het teken gestaan van kabinetskrisis, verkiezingen en kabinetsformatie. Wellicht zal bij het verschijnen van deze Daniël het nieuwe kabinet gevormd zijn. maar half oktober - toen dit stukje geschreven werd - waren dc besprekingen daarover nog niet afgerond. Wel was een ontwerp-regeerakkoord gereed.

Kabinetskrisis

Ministers worden door de Koningin benoemd en beëdigd. Zij vormen de ministerraad, ook het kabinet of de regering genoemd. Het kabinet bepaalt het regeringsbeleid. Dc ministers (14 of 15) en hun 17 staatssekretarissen voeren dit beleid uit door het indienen van wetsontwerpen, nota's, notities en plannen bij de Tweede Kamer. De 150 leden van de Tweede Kamer worden rechtstreeks door het volk gekozen. Normaal vinden de verkiezingen daarvoor om de vier jaar plaats. De Tweede Kamer wordt ook de volksvertegenwoordiging of het parlement genoemd. Het is de taak van de kamerleden dc (wets)voorstellen van dc regering te bestuderen, te bespreken en zo mogelijk goed te keuren.

Na de Kamerverkiezingen wordt altijd ccn nieuw kabinet gevormd. Om zijn beleid uit te kunnen voeren, moet dit kabinet door de meerderheid van de Tweede (en Eerste) Kamer worden gesteund. Een kabinet wordt daarom geformeerd, samengesteld, uit ministers van partijen uit de Tweede Kamer, die bij voorbaat hun steun toezeggen. Deze partijen aanvaarden dan het regeerakkoord, waarin van tevoren verschillende beleidsafspraken worden vastgelegd.

Een kabinetskrisis ontstaat als een partij, die zelf ministers in de regering heeft, het niet eens is met een wetsontwerp of beleidsplan dat het kabinet beslist toch wil doorvoeren. Er is dan geen steun meer voor het regeringsbeleid. Het kan ook gebeuren dat de oppositie (dat zijn partijen die niet aan dc regering deelnemen) een motie van wantrouwen tegen het kabinet indient. Als deze door de Kamer wordt aangenomen, is verder regeren ook niet mogelijk. In beide gevallen is het vertrouwen tussen dc regering en de Kamer weg. De minister-president dient dan bij de Koningin het ontslag van zijn kabinet of regering in. Het tweede kabinet Lubbers, dat nog tot de verkiezingen van 1990 had moeten regeren, viel over het Milieu Beleidsplan. Dit kabinet had de steun van CDA en WD. maar de WD was het niet met een bepaald onderdeel van het Beleidsplan eens. Het kabinet wilde niet toegeven en de VVD ook niet. Zo ontstond op 6 mei 1989 een kabinetskrisis. juist op de dag dat de Tweede Kamer had moeten stemmen over het regeringswetsontwerp euthanasie. Dat was zeer opmerkelijk. Daardoor werd verhinderd dat in ons land een wet werd aangenomen waarin onder bepaalde voorwaarden euthanasie werd toegestaan. Er kwam opnieuw tijd voor bezinning op deze belangrijke zaak!

Demissionair

Als de minister-president bij de Koningin het ontslag van zijn kabinet heeft ingediend, wordt dit demissionair, dat wil zeggen aftredend. De meeste zaken die diskussie lussen de regering en hel parlement kunnen veroorzaken, worden dan niet meer behandeld. Zo is ook het euthanasie-wetsvoorstel van de regering niet meer in stemming gebracht, hoewel de demissionaire minister-president dat nog wel had gewild.

Na een kabinetskrisis worden meestal nieuwe verkiezingen uitgeschreven. De kiezers kunnen zich dan uitspreken over het gevoerde beleid en een nieuwe regering kan aantreden.

Kabinetsformatie

Voor het zo ver is. komt er echter nog heel wat kijken. Als de uitslag van de verkiezingen bekend is. gaat de Koningin meteen aan het werk om tot het vormen van een nieuwe regering te komen. Zij ontvangt dan de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, de fraktieleiders van alle partijen uit de Tweede Kamer en nog enkele hooggeplaatste personen.

Zij geven allen hun zienswijze over het nieuwe kabinet dat er moet komen. Aan de hand van de ingewonnen adviezen wijst de Koningin een informateur aan. die moet gaan onderzoeken of bepaalde partijen samen een regering kunnen en willen vormen. Deze keer was cr zelfs een pre-informateur, die de eerst besprekingen moest voeren. Heel kort daarna werd demissionair minister-president Lubbers als informateur aangewezen om na te gaan of een centrum-links kabinet gevormd kon worden van CDA. PvdA en D'66. Deze laatste partij viel al spoedig af, omdat fraktieleider Van Mierlo geen genoegen wilde nemen met maar één ministerszetel. De onderhandelingen werden voortgezet met CDA en PvdA, die samen meer dan 100 zetels in de Tweede Kamer hebben.

Nu denken deze twee partijen over bepaalde zaken helemaal niet gelijk. Er moest dus heel wat onderhandeld worden tussen informateur Lubbers en de fraktielcidcrs van deze partijen om tot overeenstemming te komen over een gezamenlijk te voeren regeringsbeleid. Toch kwam er een ontwerp-regeerakkoord gereed, dat door de fraktics van beide partijen, zij het met enige moeite, werd goedgekeurd.

Is er eenmaal een regeerakkoord bereikt, dan benoemt de Koningin een formateur die de ministers voor de verschillende posten moet aanzoeken. De ministers komen uit de partijen die het regeerakkoord hebben aanvaard. Het kost soms nog wat moeite om de juiste mensen voor de juiste plaatsen te vinden, maar meestal duurt het dan niet lang meer voor het kabinet er is. De aangezochte ministers worden door de Koningin benoemd en beëdigd, waarna het nieuwe kabinet zijn werk kan aanvangen.

Bespreking met kamerleden

Op vrijdag 22 september j.1. werd in Nijkerk weer een bespreking gehouden van het Comité Vrouwenbonden op Gereformeerde Grondslag en anderen met de Tweede Kamerleden, de heren Van der Vlies. Leerling cn Schutte. Uiteraard was de kabinetsformatie ook onderwerp van gesprek. De heer Schutte lichtte toe waarom de fraktielcidcrs van dc kleine christelijke partijen - ieder vanuit de eigen invalshoek - aan de Koningin geadviseerd hadden ccn kabinet van CDA en PvdA te vormen. Zij zagen weinig heil in de voortzetting van de regeringskoalitie van CDA en WD. zoals die sinds 1982 heef! bestaan.

Niet zozeer vanwege de kleine meerderheid in de Tweede Kamer, maar omdat door interne problemen bij dc VVD er binnen korte tijd weer nieuwe moeilijkheden zouden kunnen ontstaan, met als mogelijk gevolg opnieuw een kabinetskrisis. Daar zou dc steun van de kleine christelijke partijen ook niets aan kunnen verhelpen. Uiteraard werd ook nog gesproken over het dragen van regeringsverantwoordelijkheid door SGP. RPF en GPV. De heer Van der Vlies benadrukte dat een minister niet zoals een wethouder een minderheidsstandpunt mag innemen en verdedigen. Alleen binnen de ministerraad mag men zijn eigen mening geven; naar buiten toe moet het standpunt van het kabinet worden uitgedragen. En aangezien dit niet altijd overeenkomt met onze Bijbelse opvattingen, zou het toch moeilijk zijn een ministerspost te bekleden.

Geestelijke opwekking nodig

Bij de onderhandelingen over ccn nieuwe regering is weinig aandacht en tijd besteed aan immateriële, geestelijke zaken. De Partij van dc Arbeid denkt over abortus, euthanasie, emancipatie en gelijke behandeling zeker zo ruim als de WD; dus wat dat betreft is er geen verbetering te verwachten. Het ging bij dc besprekingen vooral ook om financiële cn sociale zaken. Door het Comité Vrouwenbonden is aan de informateur gevraagd om bescherming van het leven in de ruimste zin des woords. Er is in een brief gepleit voor bescherming van het ongeboren, he! ontluisterde en het zwakke leven. Dat heeft respektievelijk betrekking op abortus, euthanasie cn verslaving. Een nieuwe regering zal helaas niet regeren volgens normen van Gods Woord, zoals dat 25 jaar geleden nog het geval was. De regering is echter een weerspiegeling van het volk. Wij zijn geen christelijke natie meer. Er is een geestelijke opwekking onder ons volk nodig, die zal moeten beginnen in de kerken. Er zijn niet alleen regering en parlement, maar ook in de kerken veel redenen waarom zo'n opwekking nodig is. De Heere Zelf kan die door Zijn Geest alleen bewerken, maar Hij wil er door ons om gebeden zijn!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen