Maakt het uit wat voor tijdschrift je leest?

Waarom aandacht hiervoor?

Misschien denkt iemand: waarom toch zo'n overzicht, het merendeel van deze bladen wordt toch nooit bij ons soort mensen gelezen? Ik moet je een illusie ontnemen. Vele jaren ervaring bij het voortgezet onderwijs hebben me geleerd dat alles, maar dan ook letterlijk alles onder de ogen van (een aantal van) onze jongeren (en helaas niet alleen van jongeren) komt. Laten we onze ogen niet sluiten voor de werkelijkheid.

We hebben ons in de loop der jaren redelijk bezonnen over dc moderne literatuur en dat is en blijft nodig. Maar als het er nu over gaat wat meer invloed uitoefent op de volksgeest, op het denken van onze jongeren, dan is voor mij het antwoord duidelijk. Moderne literatuur is voor het overgrote dcc) van dc middelbare scholieren iets waar ze een paar jaar „beroepsmatig" mee te maken krijgen en wat bovendien redelijk begeleid wordt. Maar veel massaler en ongrijpbaarder is het verschijnsel lektuur, dat als een stortvloed over velen heenkomt en dat bovendien uiterst makkelijk verteerbaar is.

Wat gebeurt er eigenlijk als we een verhaal lezen?

Wie van ons heeft nooit gehuild bij het lezen van een verhaal? Het kan gebeuren dat je je heel naar voelt tijdens het lezen, omdat het naar je gevoel niet goed gaat met het verhaal. Soms is dat zelfs zo erg dat je even afstand moet nemen om dan met een zucht van verlichting vast te stellen dat de werkelijkheid in jouw leven gelukkig anders is. Het omgekeerde komt ook voor. Hoe kan het lezen van een boek je even een heel gelukkig gevoel geven, je optillen in een heerlijke droom, omdat je juist de werkelijkheid als een grauwe, verdrietige sluier om jc heen ervaart. Wat kan je dan weer hard met beide benen op de grond terecht komen als het boek uit is. Het was een illusie, een droom, die vervloog als de rook van een sigaret. Dit komt, omdat een verhaal

ons in zich opneemt. Als vanzelf gaan we er aan deelnemen en we zien onszelf als de verhaalspersoon die we

hel meest sympathiek vinden, of op wie we het meest zouden willen lijken. Dit is de mooie kant van lezen, maar tegelijkertijd ook de gevaarlijke kant. Immers goede verhalen die je met echte levenswerkelijkheden in aanraking brengen, kunnen eraan meewerken dat je leert nadenken over jezelf, over mensen, en als het om een goed christelijk boek gaat. ook over God. Maar oppervlakkige verhalen met een schijnwerkelijkheid. verhalen die je even snel leest, maar verder meteen weer vergeten bent, stompen je af, want er blijft altijd wel iets van die schijnwerkelijkheid bij je hangen. Deze laatste verhalen helpen je niet mee vormen tot iemand die zichzelf een beetje kent, die mensenkennis heeft, die met een overtuiging in het leven staat. Integendeel. Als je deze verhalen en het hele levensgevoel daaromheen over je laat komen, dan is er alle kans dat je gevormd wordt tot een oppervlakkige „volwassene" wiens leven voornamelijk inhoud gegeven moet worden door uiterlijke dingen en bij wie een enorme scheiding is tussen godsdienst en dagelijks leven.

Enkele toetsstenen

Het is niet mijn bedoeling om van allerlei bladen aparte recensies te geven. Wel wil ik denkend vanuit wat ik hierboven schreef enkele belangrijke toetsstenen geven.

- Hoe zijn de karakters ingevuld? Zijn jouw helden uiterlijk heel erg knap. vrijwel volmaakt van karakter? Nemen ze altijd de juiste beslissingen? Zijn hun tegenspelers allemaal slecht, vaak zichtbaar tot in hun uiterlijke toe?

- Gebeuren er op de meest spannende en gevaarlijke momenten voor jouw helden altijd de meest toevallige dingen die in het normale leven vrijwel nooit gebeuren?

- Wat beheerst het leven van je helden? De dingen aan de buitenkant of het wezen van de dingen? Zijn het dc knappe binken of de mooie bekkies van de meisjes waarop ze direkt en hevig verliefd worden? Waarbij in één oogopslag de komplete gaafheid van hun lichaam een rol meespeelt, meestal uitdagend getoond door een bepaald soort kleding? Of groeit zo'n verliefdheid uit tot wezenlijke dingen tot iets dat de totale persoon omvat, ook z'n karakter, z'n denken?

- Is er iets van een norm van waaruit je helden leven en handelen, waaraan zc vasthouden ook als het in hun nadeel lijkt? Of wordt hun handelen bepaald door de situatie waarin zc zijn? Kan het iedere keer alle kanten op en wordt cr zo een zeer misleidende invulling gegeven aan de begrippen zelfstandigheid en vrijheid?

Tenslotte

Er zou nog meer te noemen zijn. Als je een paar van deze toetsstenen herkent, wees dan gewaarschuwd. Misschien heb je al lezend bedacht, dat er ook christelijke verhalen zijn. ook uit de refo-wereld. die ccn aantal van de door mij genoemde kenmerken vertonen.

Dat is volkomen juist. Hel komt voor dat de verhaalwerkelijkheid in christelijke verhalen ver verwijderd is van de echte levenswerkelijkheid en dat in die vcrhalven zo oppervlakkig wordt omgegaan met karakters en toeval dat ze onbewust en ongewild meewerken aan het oprukken van het moderne levensgevoel, ook al is het onder een christelijk vernis. Probeer daarom altijd bewust te lezen, geef jezelf eens antwoord op de vraag waarom je iets mooi of minder mooi vindt cn maak daarbij gebruik van de toetsstenen die ik je heb aangereikt.

Eigenlijk vat ik verhalen met bovengenoemde kenmerken op als een belediging voor jullie persoon. Je wordt door de schrijver (dat gebeurt niet altijd bewust, dat kan ook onvermogen zijn) niet serieus genomen als kompleet persoon. als mens met gevoelens, met gedachten, met wezenlijke verlangens. Diep in je hart heb jc toch je idealen, waarin begrippen als trouw, oprechtheid en standvastigheid een belangrijke rol spelen. Waarom laat je je dan zo gemakkelijk meeslepen door de schijnwerkelijkheid van het moderne levensgevoel? Luister je dan toch teveel naar die andere stem. die je altijd de andere kant op wil hebben? Wordt die stem bovendien nog extra versterkt door de groep waarin je je beweegt? Dan kan het heel moeilijk voor je zijn om hiervan los te komen, om daar sterke weerstand tegen te doen.

Besef dan dat de Heere jouw leven zo niet heeft bedoeld! Hij weet beter dan wie ook dat zo'n leven uiteindelijk ontzaglijk leeg. arm en eenzaam is, omdat het gericht is op de dingen die voorbij gaan. Daarom wil ik je wijzen op een Boek dat nooit oppervlakkig is. Dat jou voor honderd procent serieus neemt, ook als jongen of meisje die niet weet hoe je los moet komen uit de oppervlakkige schijnwereld die jou vasthoudt en misschien tegelijkertijd ook benauwt. In de hande van de Geest van Christus is dat Woord een levenscheppend Woord, 't Is waar. Het zet je met je beide benen op de grond buiten het Paradijs. Het zet je met beide benen neer voor een God Die het oordeel uitspreekt over je leven. Maar dat Woord doet dat nooit genadeloos. Dat doet de schijnwereld wel. Als moeilijkheden cn zorgen in al hun volheid op je afkomen, laat dc schijnwereld jc genadeloos en keihard vallen. Maar dat doet de Heere nooit. Hij ontmaskert radikaal. maar Hij doet dat nooit zonder je door Zijn liefde in te winnen voor de waarachtigheid van Zijn Woord, ja voor Hemzelf, voor heel Zijn dienst en voor de Weg waarlangs Hij zondaren zaligmaakt, namelijk Jezus Christus. Die de Weg. de Waarheid en het Leven is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen