Je gevoelens

Wat zijn gevoelens?

In het woordenboek van Van Dale wordt gezegd dat gevoelens zijn „een bepaalde gezindheid waaraan uiting wordt gegeven". Nu kennen wij veel gevoelens.

Gevoelens waar wij allemaal mee te maken krijgen, zelfs op jonge leeftijd, zijn honger, kou, warmte, pijn. boosheid, angst, blijdschap, droefheid.

Dat deze gevoelens van veel belang zijn voor het verdere leven hoeft op zich geen betoog. Bij het schrijven van een levensgeschiedenis met als doel lijn te brengen in de gebeurtenissen die in je leven hebben plaatsgevonden, zal altijd nagegaan worden hoe je emotionele ontwikkeling is geweest. Tevens zal je dan gevraagd worden: „Ga voor jezelf na welke van de volgende gevoelens je moeilijk uit: boos. bang, blij, bedroefd, lichamelijke gevoelens (lichamelijke iust, onlust).

In het bock „Oorzaken en genezing van geestelijke depressiviteit" dat enkele weken geleden in „Dc Saambinder" is besproken door ds. Elshout, vind je op pagina 105 een speciale preek over GEVOELENS.

Dit naar aanleiding van de tekst 2 Timotheiis 1:6 „Om welke oorzaak ik u indachtig maak, dat gij opwekt de gave Gods die in u is door de oplegging mijner handen". Voor een oosterling lijkt het uiting geven van gevoelens veel gemakkelijker. Vele malen kom je in de Bijbel tegen dat men weende. Dat vind je zowel bij mannen als vrouwen. Ook in het openbaar weende men. Men uitte de gevoelens op een soms heftige wijze.

Prof. Velema typeert huilen als „een wezenlijke funktie van het mens-zijn". „Dat wil niet zeggen dat je altijd maar met je tranen rond moet lopen", riuanccert hij, „maar ik denk wel dat cr bij ons soms wel wat veel verdrongen wordt" (Rcf. Dagblad 24 febr. 1989).

Welke plaats nemen de gevoelens bij ons in?

Welke plaats nemen onze gevoelens bij ons in en welke behoren zij in te nemen? Een ieder die zich met pastoraal of sociaal werk bezig houdt, weet dat veel mensen moeite hebben om hun gevoelens te uiten. Eigenlijk is het niet zo vreemd dat wij onze gevoelens niet durven tonen. Ten diepste willen wij immers allemaal gelukkig zijn en als wij onze gevoelens tonen zoals verdriet en angst, dan wordt vaak de vraag gesteld: „Wal is er aan de hand? ". Je moet een motief kunnen geven waarom je je emoties uit. Dit is voor veel mensen een reden dc gevoelens maar weg te dringen. Als je geen direkt antwoord kunt geven. kun je het verwijt horen:

„Dus je huilt om niets? ". Voor veel mensen is dat een reden om de emoties, de gevoelens te verdringen, of als ze eruit komen, een motief te zoeken waarop het legaal wordt dat men de gevoelens laat zien. Wij zijn zo gemaakt dat gevoelens in het geheel van onze persoonlijkheid een grote rol spelen.

Een groot probleem is het op de juiste wijze omgaan mei onze gevoelens en emoties. Wat zijn er al een moeilijkheden in deze wereld alleen omdat de mensen niet welen om te gaan met hun eigen gevoelens. Mensen doen zich vaak anders voor dan ze in werkelijkheid zijn. Ze handelen vaak zo dat ze voldoen aan de verwachting die anderen van hen hebben, inplaats van zichzelf te zijn.

Ze spelen een rol. Ze zeiten een masker op, aangepast aan de omgeving waarin ze leven. Dit te doorbreken door te pogen eerlijk te zijn wat betreft je eigen gevoelens is bijna onmogelijk.

Vaak is wat wij zeggen of laten zien meer bedoeld om onszelf te rechtvaardigen dan om onze gevoelens te laten zien. Vaak worden de gevoelens verdrongen door eerzucht en ambities.

Het probleem van onze onpersoonlijke maatschappij is het sterk gericht zijn op de

grote massa en de techniek. In onze maatschappij is voor gevoelens geen plaats meer. Men heeft niemand om dc geheime lasten mee te delen. Gevoelens worden alleen geuit in stilte.

Zelfs in de verkeringsperiode en binnen het huwelijk is er geen plaats meer voor de gevoelens.

Gevoelens mogen niet overheersen

De mens in de oudheid dacht dat de gevoelens in bepaalde lichaamsdelen gelokaliseerd waren. Misschien wel omdat lichamelijke omstandigheden grote invloed op ons hebben. Je kunt de ene dag blij zijn. en de andere dag zelfs verdrietig opstaan zonder dat er een aanwijsbare oorzaak te noemen is. Wie kent niet iemand die 's morgens niets kan zeggen omdat zijn humeur - zijn gevoelens - zo zijn dat hij bij het aanbreken van de dag eerst even moet bijkomen.

Soms, onverwachts, wisselen onze gevoelens. Daarom moeten wij oppassen dat onze gevoelens niet over ons gaan heersen, want dan zijn onze gevoelens een kruis.

Dan hebben wij onze gevoelens niet meer onder (controle. De gevoelens willen ons altijd de baas zijn en als wij dat niet inzien, dan zal dat ook zeker gebeuren. Dan onderwerpen wij ons aan onze gevoelens. Dan gaan onze gevoelens ons sturen en besturen op alle terreinen van het leven en kun je vreemde dingen tegenkomen. Wij hebben allemaal ons temperament maar als dit temperament ons leven gaat leiden, dan gebeuren er vreemde cn trieste dingen. Dan bekommer ik mij niet meer om degene die naast mij staat. Dan kan ik de gevoelens van de ander vertrappen. Ik zeg wat mij op de lippen komt. Ik ben ik. Ik heb niet alleen geen oog meer voor de gevoelens van de ander, ik zal ook proberen mijn eigen gevoelens weg te schreeuwen.

Gevoelens een kruis?

Gevoelens kunnen een kruis zijn. Hetgeen God in de mens geschapen heeft, kan als gevolg van de zondeval zulke vormen gaan aannemen dat het een dagelijks kruis wordt waar moeilijk tegen te vechten is. Dan heeft men voortdurend het gevoel dat men de strijd aan het verliezen is. Stilletjes komt dan de gedachte soms boven: ik wilde dat ik nooit geboren was, of dat ik dood was. Meerdere malen krijg ik jonge mensen bij me met de gedachte dat het leven zo moelijk is. dat men het liefst nooit geleefd zou hebben. Vooral gevoelens op seksueel terrein spelen hierbij een rol.

Men staat met die gevoelens op en gaat er mee naar bed. Men voelt zich zo'n zondaar dat men denkt dat er geen groter en geen slechter mens is dan hij of zij. Je durft die gevoelens niet onder woorden te brengen want je schaamt je diep. Maar elke keer weer verlies je dc strijd. Vele uren kun je op je knieën liggen en soms diep de gedachte hebben: , .Wil ik wel van die gevoelens af. koester ik ze niet? " Dan voel je je machteloos in die zware Strijd, Adviezen zijn er niet tc krijgen en je voelt je hopeloos alleen zodat je inderdaad denkt te verdrinken in je gevoelens.

Je denkt dat iedereen bekeerd kan worden maar jij niet voordat je seksuele gevoelens ten onder zijn gebracht. En zo ga je van de ene diepte naar de andere.

Waarom schrijf ik dit? Omdat ik weet dat er jonge mensen zijn, ook ouderen die hier mee tobben vele jaren lang. Maar houdt moed! De Heere kent je gevoelens, ook je machteloze strijd. Vecht niet zo'n hopeloze strijd maar wend je tot Hem. Hij strekt Zijn handen uit tot ieder die door genade tot Hem mag vluchten met alle onbeheerste gevoelens die zo'n zwaar kruis kunnen zijn.

Welke plaats mogen de gevoelens innemen?

Gevoelens mogen nooit de eerste plaats in je leven innemen. Ga ze niet centraal stellen. Als je dat wel doel. zul je je ongelukkig voelen. Gevoelens centraal stellen gebeuri maar al le vaak, met alle gevolgen van dien.

Er moet ruimte zijn voor het uiten van de gevoelens, tegelijkertijd zullen we moeten leren die emoties te beheersen. Daar ligt voor veel mensen het konüikt. Ze moeten naar buiten komen, maar als *ze dat doen is er geen plaats voor.

De gevoelens moeten je niet gaan beheersen. Dan word je gestuurd door je gevoel en ga je je steeds afvragen: „Wat zegt nu mijn gevoel? " Omdat het gevoel soms onbeheersbaar is. word je geslingerd van hot naar her. Onzekerheid en angst kunnen de gevolgen zijn.

Iedere emotie die wij hebben, is goed onder bepaalde omstandigheden; zelfs haat: de Heere zegt in Zijn Woord „haat het kwade". Alle

cvoelens hebben dan ook mn eigen funktie.

""cvoelens zijn door God geschapen en zijn goed als ze orden opgewekt door de uiste motieven en getoond op le juiste manier. Omdat wij - ensenkinderen zijn, die eneigd zijn God en onze naaste te haten, worden onze gevoelens vaak door verkeerde motieven opgewekt cn dan zijn ze fout.

Het is niet juist als men in een therapie zegt dat alle gevoelens maar geuit moeten worden om verdrongen emoties boven te laten komen. Als men alle gevoelens losmaakt om verdrongen emoties boven te laten komen, kan de grens overschreden worden. Prof.

Bastiaans, over wie enkele weken geleden een artikel verschenen is in „Terdege" zegt: „Het gaat niet alleen over dc tranen die vloeien, er moet ook een integratie zijn van emoties in een nieuwe weg die gegaan moet worden. Het gaat er ten diepste om dat een mens zijn levenstaak aanvaardt, voor Gods aangezicht, uit Gods hand en door de genade van de Heilige Geest. Daarom is het ook zo veel waard als een psychiater daarvoor oog heeft”.

Gevoelens

In heel dc Bijbel kom je mensen tegen die hun gevoelens uiten. Iets heel teers vind je bij Maria als zij bij het graf staat en denkt dat de Heere weggenomen is. Als de Heere heel teer haar naar MARIA noemt, ligt daarin zoveel tederheid, dat Maria die stem uit duizenden zou kennen. Zij roept het dan ook uit: RABBOUNI. Het is een voorrecht als wij onze gevoelens leren uiten op een juiste wijze: als we leren ze niet weg te drukken, maar ze die plaats te geven die zij nodig hebben. Ons gevoel is van groot belang. Ook bij mensen die veel verdriet hebben. Je moet maar eens bij iemand komen die intens lijdt en je hebt geen woorden om te troosten. Een hand op de schouder, een arm om de ander kan zo goed doen.

In onze samenleving weten wij met onze handen en voeten zo weinig raad. Maar onze handen kunnen meer doen dan woorden. Hoe goed kan het doen in groot verdriet een arm om je heen le krijgen. Hoe goed kan het doen als oudere mensen die alleen op de wereld staan, iemand naast zich weten die niet angstvallig zijn handen in de zak houdt maar die zijn armen ook weet te gebruiken. Kom maar eens bij ernstig zieke mensen. Hoe goed kan het dan doen niets te zeggen maar je hand op het voorhoofd le leggen. Dat kan een troost voor een kind zijn, maar ook een gevoel van nabijheid van de oudere. Nabijheid is in deze tijd van zo groot belang. Wij zijn soms zo ver van de ander vandaan dat wij onze handen niet meer durven te gebruiken.

Je moet in de Bijbel eens nagaan hoe vaak de Heere Zijn handen gebruikt. Hij legt de handen op iemands ogen om te genezen, dc handen op een melaatse die de laatste jaren niet meer was aangeraakt. Een vrouw die besmet was, die een verleden had, vraagt Hij om een beker water. Laten wij maar eens goed opmerken op welke wijze de Heere Jezus met de mensen omging. Hij sprak ze niet alleen aan. maar bezocht ze. En als Hij de mensen bezoekt, bezoekt Hij ze echt. Hij sprak woorden die op zijn plaats waren. Hij benaderde de mensen op een wijze die ons tot voorbeeld moet dienen. Ook daarin ligt voor ons een les op welke wijze wij met onze medemensen moeten omgaan. Laat daarom niet teveel je gevoelens spreken in het helpen bij de ander, maar laat wel je gevoel spreken. Een afstandelijk helpen lijkt een beetje op het helpen van de wegenwacht. Jc bent geholpen maar voor een persoonlijk gesprek is geen tijd en geen plaats.

De ander aanvaarden. Goed luisteren naar wat de ander bedoelt. Gebruik dan je gevoel. Ga er voorzichtig mee om vooral wat betreft de ander. Laat je gevoel blijken. Weent met de wenenden. Als slot wil ik graag het einde van een preek citeren van D. Marlin Lloyd Jones.

„Wilt u een vreugde cn een geluk leren kennen die alle begrip en beschrijving te boven gaat? Dan behoeft u maar een ding te doen een dat is Hem zoeken. Hem Zelf te zoeken u te wenden lot de Heere Jezus Christus Zelf. Als u depressief bent. blijf dan niet bij de pakken neerzitten en sta er niet bij stil hoe beroerd u eraan toe bent. maar ga direkt en rechtstreeks naar Hem. zoek Zijn aangezicht. Doe net als het kind dat zich ongelukkig voelt omdat iemand zijn speelgoed heeft afgepakt: het rent naar zijn vader of moeder toe. En als u of ik lijden aan deze gemoedsgesteldheid dan hoeven wij slechts een ding te doen en dat is naar Hem toe te gaan. Als wij de Heere Jezus Christus zoeken cn Hem vinden dan hoeven wij niet meer in te zitten over ons geluk en onze blijdschap. Hij is onze vreugde en geluk en Hij is ook onze Vrede. Hij is het leven. Hij is alles. Wij moeten ons niet laten verleiden door satan cn we moeten onze gevoelens niet een centrale plaats in laten nemen in ons leven. Wij moeten Hem in het middelpunt plaatsen. Die daarop alleen recht heeft en dat is de Heere der Heerlijkheid.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen