De wet aanpanssen aan de praktijk?
Zeer veel wetten passeren jaarlijks ons parlement. Soms gaat het daarbij om geheel nieuwe wetten. Vaak betreft het echter wetgeving, waarbij bestaande wetten op één of meer punten worden gewijzigd. Op zich is dit niet opzienbarend. De maatschappij is niet statisch. Wetgeving kan verouderd raken door nieuwe ontwikkelingen in de maatschappij. Een voorbeeld: iedereen kent wel de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van de telekommunikatie. Geen wonder, dat de oude telegraafen telefoonwet, die nog uit 1904 dateerde, aan vervanging toe was. Onlangs is deze dan ook vervangen door een geheel nieuwe telek ommunik atiewet.
Ook kunnen zich problemen voordoen, die tot op dat moment in die omvang onbekend waren, en waarvoor een nieuwe wettelijke regeling nodig is. Voorbeeld hiervan vormt de milieuproblematiek. Vandaag de dag zien wij echter ook een ander verschijnsel: wetten worden aangepast, niet omdat bijvoorbeeld technische ontwikkelingen daartoe noodzaken, maar omdat de opvattingen van overheid en/of samenleving over bepaalde problemen zijn gewijzigd. Dan gaat het dus over verschuivende normen en waarden. Wie denkt hier niet aan de wetgeving inzake abortus en euthanasie? Bij dit verschijnsel willen wij in dit artikel wat nader stilstaan.
Nooit neutraal
Wat is eigenlijk wetgeving? Als de overheid een wet uitvaardigt, worden daarin rechtsregels dwingend aan de burgers opgelegd. Immers op overtreding van de wet staat straf. Het gaat bij wetten steeds om rechtsnormen. Wetgeving is daarom nooit alleen maar een „technisch" gebeuren, en zeker nooit „neutraal". Dc wetgever moet steeds kiezen. Dan rijst uiteraard direkt de vraag: hoe doet de wetgever dat? Waaraan ontleent hij zijn rechtsnormen? Dan komen wij dus voor de vraag naar de bron van het recht. Uiteindelijk is God
Zelfde Bron van alle recht en gerechtigheid. ..Door Mij regeren de koningen, en de vorsten stellen gerechtigheid" ('Spr. 8:15). Alle aardse recht behoort zijn oorsprong te vinden in en gericht te zijn op de Goddelijke gerechtigheid. Van neutraliteit kan dan nimmer sprake zijn!
Ontkersteningsproces
Eeuwenlang zijn ook in onze natie het recht en de wetgeving doortrokken geweest van het bijbelse gedachtengoed. zoals toch ook onze samenleving als geheel in zekere mate het stempel van christelijke normen en waarden droeg. Dit is vandaag duidelijk anders.
Het proces van ontkerstening heeft diepe sporen in ons volksleven getrokken. Nederland kan niet meer als een christelijke natie worden bestempeld. Dc helft van onze bevolking heeft zich openlijk van de kerk afgekeerd, terwijl vele anderen als randkerkelijk moeten worden beschouwd. De gevolgen daarvan zijn op alle terreinen zichtbaar, ook in politiek en wetgeving.
Eertijds algemeen aanvaarde normen slijten uit. en worden niet meer door een meerderheid gedragen. De autonome mens van de twintigste eeuw ervaart de normen van Gods Woord niet als heilzaam en weerhoudend, maar als knellende banden, die zo spoedig mogelijk verbroken moeten worden! We zien op dit moment dan ook. dat de laatste christelijke resten in een verontrustend tempo uit onze wetgeving worden verwijderd. Onze wetgeving loopt immers achter bij de moderne opvattingen over vrijheid en gelijkheid, zo stelt men dan.
Visie op de overheid
Daar komt nog iets bij. Ook de visie op de taak en de rol van de overheid is ingrijpend veranderd. Een proces van gezagsuitholling heeft om zich heen gegrepen, en heeft ook de overheid niet onberoerd gelaten. In feite
aanvaardt de moderne mens niet meer een overheid die zonder meer normen oplegt. Hij ziel het eerder als taak van de overheid om fe zorgen, dal de individuele mens voldoende ruimte krijgt om zich te ontplooien zoals hij dat zelf wenst. Vrijheid is de leus. en dc overheid moet maar voor die vrijheid zorgen. ..De overheid mag geen zedenmeester zijn" is een veel gehoorde uitspraak van de minister van justitie als het over wetgeving gaat. Alle normen in de wetgeving die die opgeëiste vrijheid aan banden leggen, moeren dus worden opgeruimd.
Zo werd het dc gemeenten onlangs door wetswijziging vrijwel onmogelijk gemaakt om nog iets tegen openbare naaktrekreatic te ondernemen. Overigens draagt de overheid zelf
ook mede schuld aan het uithollen van haar eigen gezag. Immers de overheid dient de door haar zelf gestelde regels ook te handhaven. Wanneer dat niet gebeurt behoef/ het geen verbazing te wekken, dat de bevolking zich op een gegeven moment aan deze regels niet meer stoorl. Zodoende bevordert de overheid zelfde ondermijning van de rechtsstaat. Duidelijk voorbeeld hiervan
zagen wij onlangs bij de verhoging van de maximum snelheid op de autosnelwegen van 100 naar 120 km per uur. Argument daarvoor was dat de bestaande limiet zo massaal werd overtreden, dat handhaving niet meer mogelijk was. Op handhaving van de 100 km was echter van overheidswege zelf nooit afdoende toegezien!
Dienaresse Gods
Het zal duidelijk zijn. dat wij met dit alles ver zijn weggeraakt van de bijbelse visie op het ambt van de overheid. Het veel bestreden, maar nog zo volop akiuele artikel 36 van onze
Nederlandse Geloofsbelijdenis spreekt daarover geen onduidelijke taal. Daar wordt volmondig beleden, dat de overheid dienaresse Gods is. De normen van Gods Woord gelden derhalve voor overheid én samenleving.
Het is de taak van dc overheid om de ongebondenheid der mensen te bedwingen. Daartoe is ook wetgeving nodig, die duidelijk grenzen stelt.
Hierboven bleek reeds, dat dc moderne mens daarvan niets wil weten. Wij zien juist precies het tegenovergestelde: dc overheid ; moet ruimte geven, om eigen, zondige begeerten uit fe leven!
Helaas is ook de overheid zelf niel meer aanspreekbaar op zijn hoge roeping. Dat bleek onlangs nog weer eens overduidelijk, toen de overheid elke verantwoordelijkheid om de recente film over het leven van de Heere Jezus Christus te weren, van de hand wees. De handhaving van de zogenaamde vrijheid van cle burger gaat voor dc huidige overheid boven bet handhaven van de rechten Gods!
Moet de overheid dan geen rekening houden mei de mening van het volk? Er is toch vandaag de dag geen meerderheid te vinden voor een beleid overeenkomstig Gods Woord?
Dal laatste moet met droefheid worden toegestemd. Wij leven inderdaad in wat men noemt een ..pluriforme samenleving". Daarmee is echter niet het laatste woord gezegd. Nimmer mag de overheid verlaagd worden tot louter uitvoerder van de volkswil.
Dc overheid heeft en houdl ten volle haar eigen verantwoordelijkheid. In de huidige situatie zien wij dat de overheid zich juist op zedelijk terrein veelal louter passief, volgend opstelt. Dc overheid behoort echter zelf duidelijke normen te stellen cn le handhaven. Uiteraard moet dat gebeuren in een door de zonde gebroken samenleving en in een bepaald politiek systeem. Mcl dil gegeven zal terdege rekening moeten worden gehouden.
Kompromissen zijn soms onvermijdelijk. De als ideaal nagestreefde situalie is ook niet altijd in één keer bereikbaar. Maar als wij over kompromissen in de wetgeving spreken, moet daar direkt bij worden bedacht dat Gods Woord steeds de grenzen aangeeft.
Voorbeeld: de beschermwaardigheid van het leven is een zaak die nooil voorwerp van kompromis mag worden. De abortuswetgeving en thans de euthanasicdiskussie lonen de wrange gevolgen als men over dit soort zaken gaat onderhandelen. Een heilloze weg!
Wij zien dus juist op deze punten overduidelijk, dat nimmer dc verschuivende opvatting, in de samenleving als norm mag gaan gelden. De overheid moei regeren, niet alleen maar (verschuivende) opvattingen registreren!
Nodig: een Daniëlsgestalte
Voor wie de toels van Gods Woord als norm voor wetgeving en bestuur aanlegt, zullen dus verschuivende normopvattingen in de samenleving nimmer het laatste woord kunnen hebben. In onze huidige samenleving ontstaat cchler wel een steeds grotere kloof tussen het ideaal en de werkelijkheid. Als Gods
Woord niet meer als norm geld!. komen wij niet in een soort niemandsland terecht. Antichristelijke ideologieën rukken op en dreigen sleeds meer ook onze wetgeving le gaan stempelen. Duidelijk voorbeeld hiervan vormt de anti-diskriminatiewetgeving. Zo lijkl de overheid steeds meer absolutistische trekken tc vertonen. Ook dat zal overigens een van de tekenen van dc eindtijd zijn (vergelijk Openbaring 13). Voor degenen die nog naar Gods
Woord willen leven, schept dit bijzondere problemen. Dan komen vragen aan de orde als: hoe lang kan een christen nog deelnemen aan de politiek en hoever slrekt de gehoorzaamheidsplicht aan de overheid? Uiteraard kan in het bestek van dit artikel niet uitvoerig op deze. overigens uitermate belangrijke, vragen worden ingegaan.
Laten wij de mogelijkheden die er nu nog zijn, ook op het terrein van dc overheid, benutten zo lang het nog kan. Ook daar ligt de roeping van een christen! En wat die gehoorzaamheidsplicht bctrefl: die strekt volgens Romeinen 13 zeer ver. Er is evenwel ccn grens: men moet God meer gehoorzaam zijn dan de mensen.
De Heere geve ons allen in alle vraagstukken die op dil terrein steeds meer en steeds ingrijpender op ons zullen afkomen, iets van de gestalte van
Daniël, die enerzijds zijn taak aan ccn heidens hof onder biddend opzien mocht verrichten. maar die anderzijds ook de grenzen van de gchoorzaamheidsplicht duidelijk verstond.
Dan zullen wij met Daniël ook nimmer beschaamd uitkomen!
Nunspeet
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 3 februari 1989
Daniel | 32 Pagina's