Nuchter zijn èn waken
in gesprek met dr. Chr. Fahner over duistere machten en New Age
Na zijn universitaire studie afgerond te hebben in Utrecht, is F vijf jaar werkzaam geweest op één van de zendingsterreinen van Gereformeerde Gemeenten. Zijn meest belangrijke opdracht wa het Oude Testament te vertalen in de Jali-taal.
Op dit moment is de heer Fahner werkzaam op de hogeschool ..D Vijverberg" (sociale academie, HBO V) in Ede en doceert daa vak geestelijke en maatschappelijke stromingen. Daarnaast vervu hij als free-lancer nog enige andere funkties. Met name in verb met zijn ervaringen op het zendingsveld en in samenhang met het vak geestelijke en maatschappelijke stromingen, willen we hem graag onze vragen voorleggen. Het onderwerp duistere machten zeker ook de , , stroming" New Age houdt velen van ons bezig.
Wanneer we spreken over duistere machten dan zijn dat volgens Fahner persoonlijk voorgestelde mani festaties van de satan. Met andere woorden: het zijn persoonlijke inbeeldingen van allerlei zaken, waar mensen geloof aan hechten en waar de satan handig op in speelt. Er zijn vele vormen denkbaar, herkenbare en minder herkenbare.
Eigenlijk zijn machten dan duister, wanneer mensen van God afgeleid worden. Op het zen d i ngs ve 1 d b i j voo r b ee 1 d manifesteert satan zich in de vooroudergeesten en in natuurgeesten. Geesten zijn ahner de daar personen waar je mee in s kontakt om kunt treden. Ze kunnen mensen beheersen. e Het gaat dan in de ogen van r de het betrokken mensen niet lt alti jd over duistere machten, and maar de geesten worden ook ervaren als goede machten.
Ziekte, dood. gezondheid. geluk en alles kwam uit de hand van de geesten. De Jali's zeiden de geesten echt gezien en er mee gekommuniceerd te hebben. Opvallend is dat daar waar het Evangelie doorbreekt en Gods Woord gezag krijgt het geloof in de geesten verdwij nt.
Juist in onze tijd waarin de Bijbel geen plaats meer heeft in de samenleving zien we een toename van het
optreden van en ervaringen mcl duistere machten. Er is duidelijk zeer grote aandacht voor dät wal hel zichtbare te boven gaat. Eeti twec-voudige verklaring kan hier voor gegeven worden.
De naoodogse generatie is groot gebracht in een welvaartstaat waarin hel belang van materieel welzijn voorop staat. Deze generatie heeft echter geen krisis meegemaakt, heeft geen oorlogservaringen, werkte niet mee aan de opbouw van onze
Een belangrijk aspekt in de New Agc is de astrologie. Astrologisch gezien zouden we nu een nieuw tijdperk ingegaan zijn.
Van het tijdperk van de Vissen, door de astrologen beschouwd als het tijdperk van het koele christendom met al zijn tegenstellingen en strijd, zijn we nu beland in het Waterman-of Aquariustijdperk. Somtnigen denken dat de overgang in 1904 plaats gevonden heeft, anderen duiden het in 1970. 1980 aan. Ook wordt gedacht dat het pas in de 23e eeuw zal plaatsvinden. Algemeen wordt echter aangenomen dat we deze nieuwe tijd al zijn ingegaan, In het Watemiantijdperk zal voor het christendom geen plaats meer zijn. De mens heeft itnmcrs zelf het goddelijke in zich cn moet daar ook naar zoeken. welvaartstaat. Kortom: de mensen van na dc oorlog zijn nooil werkelijk bedreigd in hun materiële beslaan. Ondanks dc materiële welvaart heerste er veel onvrede en onrust. Welvaart alléén is kennelijk niet bevredigend. De naoodogse generatie is daarom gevoelig voor alternatieven. Dit begini in dc jaren zesdg al.
Sludenlenbewegingen. kOm - muncs. sexuele revolutie Wat nu gebeurt, de aandacht voor okkulte machten en andere religies, is ook mede een gevolg hiervan. In de tweede plaats, ieder tnens is ook een religieus wezen. Het gaat lang goed om sckulier (werelds) tc denken, maar ten diepste voldoet het niet, raakt het niet dc fundamenten van het menselijk bestaan. Daarbij is er na de tweede wereldoorlog door de verbeterde kommunikatiemiddelen veel meer uitwisseling gekomen lussen dc westerse en de oosterse wereld. De kennis van deze religies èn hun invloed is daardoor geweldig toegenomen. Met alle gevolgen van dien. dat zien we nu om ons heen.
Okkultisme
Allerlei okkulte spelletjes zijn in. Glaasje dansen, geesten oproepen via een schaakbord.... Een radioprogramma als ..Het zwarte gat" van Veronica heeft een enorme luisterdichtheid. Het is geen wonder dat jonge mensen er al vroeg cn veelvuldig mee gekonfronteerd worden. Is het eigenlijk ook niet spannend om ccn horoskoop te lezen of naar een voorspelling van een waarzegger te luisteren? Eahner vindt dat het niet van voldoende nuchterheid getuigt als we de schijn, het bedrog en de leugen van dit alles niet onderkennen. We mogen duistere machten niet teveel eer geven. Jc zou het geloof cr in kunnen versterken op deze manier. Het is aannetnelijk dal zeker 95% van allerlei voorspellingen en waarzeggerij niel uitkomt. Dat een paar procent misschien wel uitkomt is niet zo bijzonder. Als iemand honderd voorspellingen doet, zijn er altijd wel een paar die uitkomen. Okkulte praktijken houden geen stand voor kritisch, we t e tl s c h a p p e I i j k onderzoek. Het probleem is echter dat degenen die er in geloven hel als realiteit ervaren. Voor hen is het waar. Laten we ons er ver vandaan houden. Dat geldt ook zeker voor onze jongeren.
Een grondige bijbelkennis is noodzakelijk en een geweer in de strijd. Door de hele Bijbel heen komen we voorbeelden tegen van duistere machten, het is immers geen nieuw verschijnsel!
In Jesaja 44 wordt gesproken over de mens die zijn eigen goden cn machten kreëert. Zij kunnen machtig en verblindend werken. Dikwijls zien we dal mensen die verstrikt geraakt zijn in deze donkere materie er niet meer van los kunnen komen. .longeren die in de ban gekomen zijn door middel van vrienden of andere relaties, raadt Eahner ernstig aan om hidp le zoeken. Zelf kun jc vrijwel nooit uit de greep van deze okkulte zaken kotnen. Je zil in een spiraal die steeds verder naar beneden draait, de afgrond in.
Er moet iels buiten je eigen gedachten-en belevingswereld om gebeuren. Een gebed om de krachtige werking van het Woord van God in je persoonlijke leven is zo nodig. Daarbij kan de hulp van een vriend(in), predikant, ambtsdrager of deskundige hulpverlener zeer gewenst en nuttig zijn.
New Age
Vooral de laatste maanden komen we in publikaties de term ..New Age", „Nieuwe Tijd" tegen. Het lijkt wel of er steeds meer over gesproken wordt. In veel plaatsen verschijnen ook New Agewinkels.
New Age is volgens Fahner een overkoepelende term - een parapluterm - voor veel stromingen en denkrichtingen. Uiteenlopende verschijnselen worden onder één noemer gebracht. Fr zijn vooral twee aspekten die hen samen bindt: een toewending naar de krachten en machten van het niet zichtbare èn de hoop dat er op korte termijn iets fundamenteels zal veranderen in de westerse samenleving. Men hoopt op iets dat mooi en goed is. Juist ook die belangstelling voor het niet zichtbare en het daarmee bezig zijn is het gemeenschappelijke tussen de New Age-beweging en okkultisme. Toch zijn veel zaken die de New Age-profeten voorstaan in hun eigen ogen helemaal niet duister maar juist heel positief. En inderdaad: op zichzelf zijn bijvoorbeeld de zorg voor het milieu, vrede en het in harmonie zijn met jezelf en je omgeving leven bepaald geen duistere zaken. Anders wordt het als ze gaan spreken over de ontdekking en het ontwikkelen van het goddelijke in jezelf. Duidelijk komt daar de aloude wens van het als God willen zijn naar voren: de eerste zonde.
Je zou uit het woord ..new". nieuw, kunnen konkluderen dat we met iets heel eigentijds te maken hebben. We vinden echter oude elementen terug in een nieuw jasje. Vanuit het hindoeïsme dat al heel oud is. en vanuit de antroposofische en theosofische manier van denken uit de negentiende eeuw. zien we al dezelfde elementen die nu door de westerse wetenschappers gepropageerd worden. Deze wetenschappers vinden ook dat de diepste kern van het bestaan, van de werkelijkheid. niet materieel is maar geestelijk. Zij zoeken nieuwe inhoud te geven aan oude denkkaders.
Een grondige verandering van het bewustzijn is nodig, zowel individueel als in de samenleving. Niet meer denken in tegenstellingen en aan strijd; de mens moet in harmonie gaan leven met zichzelf en de omgeving. Hij moet één worden met de kosmos.
De wetenschap staat in het westen hoog genoteerd. Nieuwe ideëen die wetenschappelijk onderbouwd lijken, worden snel overgenomen. Deze ideëen gekombineerd met het gedachtengoed van allerlei oosterse religies, vormen de basis van de New Agebeweging. Voor het christendom is in dit geheel vaak niet zoveel ruimte.
Wijst Fahner alles wat zich onder de term New Age aandient, af/ Kon kreet denken we dan aan de aandacht voor het milieu, gezond en natuurlijk voedsel harmonieuze muziek. Mogen wij ook gebruik maken van goede elementen hieruit?
„We moeten er voor waken dat New Age denkers niet alles claimen als hun ideëen. Zij annexeren bijbelse noties voor hun opvattingen en maken er gebruik van. Vinden wij als christenen de westerse manier van leven niet al te vanzelfsprekend en gaan we daar niet helemaal in op? Het is goed om daar kritisch mee om te gaan en over na te denken. Ook naar ons zelf toe! Is er bij ons wel voldoende zorg voor het milieu en voor.... vul maar in. Als het goede goed is in bijbelse zin dan mogen we er gebruik van maken."
De vraag leeft dat wanneer je weet dat er een relatie is tussen bepaalde produkten in winkels, speelgoed bijvoorbeeld waar het symbool van de New Age. de regenboog, op aangebracht is. of je die artikelen dan wel mag kopen.
„Ook hierin is een dosis nuchterheid op zijn plaats. We stellen bij het kopen van broodjes toch ook meestal niet de vraag naar de levensbeschouwing van de bakker. Als echter door het kopen van een produkt de gedachtengang van de New Age wordt verder gedragen en de bijbelse boodschap ontkracht. dan mogen we daar niet aan meedoen."
Holisme
Een van de pijlers van het New Age denken is het holisme. De basisgedachte hiervan is dat alles wat er in het universum - het heelal - gebeurt met elkaar samenhangt en elkaar beïnvloedt. Deze denkrichting is gericht op de eenheid met de natuur en de harmonie met de i kosmos. Jongeren komen dit
holistisch denken ook tegen in allerlei opleidingssituaties. Fahner vindt de term holistisch in dat verband vrij onschuldig. Het is goed om in de geneeskunde dc mens als geheel, zowel dc psychische, lichamelijke als de sociale aspekten te benaderen. In de antropologie - de wetenschap die het mens-zijn bestudeert in al zijn facetten
- is dat ook het geval. Maar de holistische levensfilosofie is veel ernstiger en gevaarlijker van aard en omvang.
Van de Wereldraad van kerk wordt beweerd dat men daar ook een wereldomvattende leefgemeenschap aan het voorbereiden is. Deze gedachte komen we ook bij de New Age beweging tegen. Zijn er parallellen?
„Er zijn wat parallellen te trekken. Bij de Wereldraad van kerken tref je soms een grote openheid voor andere religies aan. Zij zoeken naar het goede in die religies en gaan een dialoog aan. Daarnaast wordt er veel aandacht geschonken aan een leefbaarder wereld. Het concilliair proces (een beraad over vrede, gerechtigheid en zorg voor het milieu waaraan vertegenwoordigers van allerlei kerken deelnemen) is daar een voorbeeld van. We moeten er wel voor waken om, wat in dit verband ook wel gebeurt, te gauw te spreken over de antichrist. Deze is door de eeuwen heen al dikwijls aangekondigd zonder dat dat uitgekomen is."
Hoe moeten we New Age zien i het licht van de eindtijd? „We leven al 2000 jaar in de eindtijd. De geschiedenis leert ons dat veel bewegingen en profeten aangekondigd hebben in het laatste der dagen te leven. Er zijn zelfs data genoemd van de dag van de wederkomst. Ik meen op bijbelse gronden dat we ook hierin nuchter moeten zijn én moeten waken.
Noodzaak is onze eigen sterfelijkheid te beseffen. We moeten allen bereid zijn om Christus tc ontmoeten op welk moment ook. We mogen niet allerlei berekeningen maken. Wel is het belangrijk om de tijd waarin we leven goed te doorgronden en te taxeren met als belangrijkste leidraad het Woord van God. We moeten antwoorden en vinden op vragen die nu op ons afkomen en vruchtbaar daarmee bezig zijn. De Heere heeft in Zijn Woord een alles-omvattende boodschap. Daarbij verbleekt het denken van de New Ageprofeten. En dat is iets dat christenen in deze wereld te vertellen hebben, in Woord en daad.
We mogen het gevaar van New r Age zeker niet onderschatten maar we mogen weten dat God alle macht heeft in hemel en op aarde."
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 november 1988
Daniel | 32 Pagina's