Soberheid en luxe — zijn wij calvinisten?

Niet een nieuw probleem

Het vraagstuk van weelde en overdaad is er altijd geweest. Calvijn zegt: „Laten zij die overvloed hebben eraan denken dat zij zijn omgeven met doornen, en laten zij goed oppassen dat zij er niet door geprikt worden.”

In zijn kommentaar op Jesaja 2:12-16 vervolgt hij: Want het gebeurt maar al te vaak dat rijkdom genotzucht brengt en teveel genoegens leiden tot weekheid zoals wij kunnen zien in rijke gebieden en steden. Omdat weelde over het algemeen de moeder van buitensporigheid is. noemt dc profeet hier het kostbare huisraad, waarmee hij bedoelt dat de joden het oordeel Gods over zichzelf afriepen door de verkwistende wijze waarop zij hun huizen inrichtten.”

Weeldewetten

Je zou jezelf af kunnen vragen: „Waarom maken wij van onze woning meer dan een dak boven ons hoofd of van je kamer meer dan een slaap-of woonruimte? Waar liggen de grenzen tussen noodzakelijkheid en luxe? Of zijn er geen grenzen te trekken? ”

Ons voorgeslacht meende van wel. Heel wonderlijke bepalingen kom je dan tegen. Zo besloot de Nederlandse

Generale Synode in 1581 bankiers uit te sluiten van de Avondmaa 1 svieri ng va nwege hun geldhandel.

Calvijn heeft vanwege de bekende weeldewetten van Genève ook een naam opgebouwd. Dergelijke weeldewetten bestonden echter overal. In Arnhem bijvoorbeeld mochten bruid en bruidegom ieder niet meer dan zes gasten aan hun feestmaal nodigen. In Haarlem werd bepaald hoeveel bezoekers een kraamvrouw mocht ontvangen.

Het zal duidelijk zijn dat er een aantal faktoren is dat een rol speelt bij de besteding van ons geld.

Elke tijd heeft zijn eigen-aardigheden

Vergelijkingen maken lussen een aantal perioden in de geschiedenis is niet reëel, evenmin om een aantal landen met elkaar te

vergelijken, zeker niet als deze landen ver uit elkaar liggen.

Elke tijd heeft zijn eigenaardigheden. elk land kent weer andere noodzakelijke behoeften. Wat in het ene land soberheid heet. is grote luxe in een ander land. Vergelijk alleen maar eens de meest eenvoudige levensstijl in ons land. tegenover het grootste deel van de wereldbevolking wonend in ontwikkelingslanden.

Onze levensstijl vraagt een hoger gemiddeld inkomen in vergelijking met dezelfde levensstijl in een tropisch land waar geen stookkosten zijn een minder behoefte is aan warme kleding.

Een verantwoorde besteding van ons geld

Op de vraag wanneer soberheid overgaat in luxe is moeilijk een antwoord te geven. Het gaat om een verantwoorde besteding van ons geld. Wij kennen allemaal wel het gedeelte uit het formulier dat gelezen wordt bij de bevestiging van ambtsdragers waarin de opdracht aan christenen wordt uitgesproken de diakenen van goede middelen te voorzien tot hulp aan de armen. Opvallend is hierin ook de zinsnede niet te stelen, maar met de handen te werken, niet om jezelf te verrijken, maar om mee te delen degene die nood heeft.

Het is hierbij niet recht, niet eerlijk, te spreken van het hebben van recht op welvaart en welzijn. Wij zijn tot rentmeesters gemaakt. Rentmeesters mogen goederen, geld. wel beheren, maar zijn er geen eigenaar van.

Wanneer je dat beseft kun je niet om de opdracht heen om je heen te kijken. Er is nog zoveel nood te lenigen. Ook hierin draagt iedereen zijn eigen ve ra n t wo ordelijkheid. Wij kunnen nooit voldoende afstaan om de nood in de wereld te helpen. Wij mogen ons echter nooit verschuilen achter de opmerking die veel gehoord wordt: „Het is toch maar een druppel op een gloeiende plaat". Het is toch zo dat veel kleine giften voor een groot bedrag zorgen. De ervaring leert, denk maar aan akties die in noodsituaties gehouden worden, dat het wel degelijk om grote bedragen gaat. Hiermee kunnen veel mensen in ontwikkelingslanden en vluchtelingen verblijvend in een vreemd land aan een menswaardiger bestaan geholpen worden. En dat menswaardiger bestaat dan uit de eerste levensbehoeften als voedsel, kleding en behuizing.

De vraagt blijft hoeveel wij voor onszelf nodig hebben en welk deel van ons inkomen ten goede kan komen aan medemensen.

Zeker is dat alles wat wij tot onze bezittingen rekenen ons uit Gods hand is toegekomen. In het gebed „Het Onze Vader" staat toch de bede: „Geef ons heden ons dagelijks brood". Daarin vragen wij God dagelijks voor ons te zorgen. Dan hebben wij ook de verantwoording tegenover God af te leggen hoe wij Zijn gaven besteden.

Mogen wij geld besteden aan ontspanning en genotsmiddelen of wordt dat tot luxe gerekend?

Wij moeten bedenken dat tegenover een bepaalde inspanning ook ontspanning moet staan willen wij onze taak. ons beroep goed kunnen uitvoeren. Daarbij past het niet geld over de balk te gooien, overmatige bestedingen te doen. Maar in alle redelijkheid heeft de één wat meer ruimte nodig dan een ander om zijn geld te besteden. Die ontspanning is nodig om ons ook optimaal voor ons beroep te kunnen blijven inzetten. Het is. denk ik. duidelijk dat in veel situaties met minder luxe kan worden volstaan. Dat kan bereikt worden door een andere levensstijl toe te passen waarin wij veel meer rekening houden met de voor ons zo vanzelfsprekende overdaad.

In Romeinen 13:14 lezen wij de waarschuwing dat wij het vlees niet moeten verzorgen tot begeerlijkheden, want indien wij al te veel daaraan toegeven spatten wi j zonder maat en beheersing uit. Het openen van onze portemonnee ten behoeve van onze arme naasten is een opdracht. Laten wij niet met oogkleppen oplopen en een egoïstische houding aannemen. Wij kunnen ons niet verschuilen achter argumenten als: Wat komt er van mijn gift daadwerkelijk aan hulp ten goede", en dan maar niets geven, of „Ik heb er hard voor gewerkt, daar geniet ik dan zelf ook van."

Calvijn verwoordt het als volgt: „Het gebruik van Gods gaven brengt je niet van de rechte weg af als het gebruikt wordt tot het doel waarvoor de Gever Zelf die gaven voor ons bestemd heeft: het is geschapen tot ons welzijn en dat van anderen en niet tot ons verderf." Soberheid en luxe: ook hiervoor geldt dat ieder in zijn eigen gemoed ten volle verzekers is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen