W. F. Hermans (geb. 1921)
Eén van de belangrijkste prozaïsten van na de Tweede Wereldoorlog is W.F. Hermans.De jeugd van Willem Frederik was niet zo gelukkig. Hij kende eigenlijk maar één vriend: zijn teddybeer. Met zijn drie jaar oudere zusje kon hij slecht overweg. Zij leerde op het gymnasium stukken beter dan hij. De kinderen uit het onderwijzersgezin Hermans werden heel kort gehouden. Ze mochten niet naar de speeltuin en feestjes werden er nooit gegeven. Zijn opvliegende grootmoeder had een negatieve invloed op hem. Terugblikkend op die tijd getuigt de auteur: ..Het voordeel van een weinig prettige jeugd is, dat men niet terugverlangt naar die tijd". Willem studeerde fysische geografie en werd later lector te Groningen. Sinds 1973 woont hij met zijn gezin in Parijs.
Zijn zus liet zich tijdens de eerste oorlogsdagen uit angst voor wat komen zou, door haar
neef doodschieten. Dit familiedrama is door hem beschreven in 'Ik heb altijd gelijk". Zelf
ervoer hij de Tweede Wereldoorlog als 'de zoveelste hindernis'. Evenals zijn vader voelde hij zich snel verongelijkt.
Door de oorlog heeft Hermans een negatieve kijk op het leven gekregen. Hij neemt aan dat het niet mogelijk is de mens te verbeteren. „Als de welvaartsstaat zo'n 10. 20% achteruitgaat, komt het beest naar boven", aldus Hermans.
Hermans beschrijft in zijn boeken een wereld waarin geen mens te vertrouwen is. hetgeen leidt tot een doelloos bestaan, waarin chaos, onzekerheid en achterdocht overheersen. Hij wordt door velen gezien als de belangrijkste na-oorlogse auteur, hoewel hij een zeer omstreden figuur is. Daar heeft hij het ook zelf naar gemaakt.
Hij schept er blijkbaar behagen in mensen tegen de haren in te strijken. In 'Ik heb altijd gelijk'
beledigt de onsympathieke hoofdpersoon Lodewijk Stegman eerst de koningin. Ik spuw op de hele boel...... op de koningin. op alles....'' Even later moeten de katholieken het ontgelden. ......Die planten zich voort! Als konijnen. ratten. vlooien. luizen....''
De passages zijn in werkelijkheid zo grof, dat ik ze hier niet volledig durf te citeren. Wegens belediging van het Rooms Katholieke volksdeel werd hij voor de rechter gesleept. Hij werd vrijgesproken.
Hermans: „Persoonlijk acht ik het dwaas een schrijver verantwoordelijk te stellen voor de uitlatingen van de figuren in
zijn werk".
Het geloof bestempelt hij als "de belangrijkste uitdrukking van het dierlijke in de mens'.
De hoofdpersonen uit de romans van Hermans zijn duidelijk uit een pessimistische pen afkomstig. Hij schrijft ook
vrijwel alleen als hij gedeprimeerd is. Hij heeft veel autobiografisch materiaal in zijn boeken verwerkt.
Thema's
Kort samengevat vinden we de volgende thema's in zijn boeken:
- Niemand is wat hij lijkt; de kontakten tussen de mensen worden beheerst door moedwil en misverstand, waardoor
er geen vertrouwen tussen de mensen mogelijk is. Ook goede bedoelingen hebben vaak een negatief resultaat.
- De mens klampt zich vast aan een waansysteem (godsdienstig en/of politiek) en eigen waanideeën die meestal
veroorzaakt worden door persoonlijke belangen.
- De mens is een merkwaardig wezen dat er op uit is de ander te vertrappen. Hartelijkheid. vriendschap en
liefde ontbreken in de meeste van zijn romans. Zijn hoofdpersonen bevinden zich altijd in een afschuwelijke samenleving vol
haat en egoïsme.
- De wereld is een chaos waarover niets zinnigs te
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 28 oktober 1988
Daniel | 32 Pagina's