boeken
„Het is een absolute misvatting dat de evolutietheorie meer heeft in te brengen dat de scheppingsleer."
In de Kompasserie — een serie met bezinnend materiaal op het gebied van bijbelkunde. dogmatiek, kerkgeschiedenis cn ethiek —verscheen van de hand van dn R. Seldcnrijk het boek ..Langs natuurwetenschap en evolutie-theorie: Een bijbelshistorische ontdekkingstocht". Volgens dn R. Seldcnrijk wordt tegenwoordig de evolutietheorie algemeen aanvaard. Wereldwijd overheerst de evolutietheorie de scheppingsleer. Ongeveer 98 procent van alle onderwijsinstellingen over dc gehele wereld leert dat het universum miljarden jaren oud is (!).
„Maar zuiver wetenschappelijk gezien is het een absolute misvatting dat de evolutietheorie meer heeft in te brengen dan de scheppingsleer". aldus Seldcnrijk. In een zevental hoofdstukken werkt de auteur deze uitspraak nader uit.
Je hoort nogal eens zeggen dal de Bijbel een totaal verouderd wereldbeeld hanteert. De aarde zou plat zijn. de maan zou om dc aarde draaien enzo\oorls. Volgens Seldcnrijk zijn cr echter verschillende voorstellingen van dc werkelijkheid:
- een op dc ervaring berustend ..kijkbeeld":
- een op dc natuurwetenschap gebaseerd ..theoretisch beeld":
- een ..geloofsbeeld" dat geworteld is in religie of wijsbegeerte.
De Bijbel beschrijft een ..geloofsbeeld" van de werkelijkheid en gebruikt daarbij de taal van hel ..kijkbeeld". Dil onderscheid is \an belang. De wetenschap levert namelijk geen ..geloofsbeeld" en de Bijbel levert geen ..theoretisch beeld" van de werkelijkheid. Hel bijbelse geloofsbeeld kan dan ook niet in konllikt komen mcl het ..theoretisch beeld" van de natuurwetenschap.
Oorsprong
Buiten de Bijbel om stuit je al gelijk op het evolutie-vraagstuk als het gaat om de oorsprong van alle dingen en om het raadsel van ons eigen menselijk bestaan. Al heel vroeg heeft de mensheid zich met die vragen beziggehouden. Seldenrijk doel tijdens z'n ontdekkingstocht de Griekse Oudheid aan. waarna hij via Augustinus. de Middeleeuwen en Thomas van Accpiino terecht komt bij het Humanisme. de wetenschap van de Renaissance. De Renaissance kan daarbij opgevat worden als een zich vrij maken van de knellende banden op maatschappelijk. kerkelijk, wijsgerig en wetenschappelijk gebied. Het geloof in dc autonomie van de mens groeit. Het waardensysleetn wordt geworteld in het geloof dat de mens zijn eigen maatstaf is. dat de mens autonoom, volkomen onalliankclijk is.
De reformatie keert zich onder andere in de personen van Luther en Calvijn tegen deze god-loze visie. De reformatie ontdoet zich van het juk van dc kerkelijke traditie en van het natuurlijk licht van de rede. Dn Seldcnrijk toont dan aan dat de Reformatie van grote betekenis is geweest voor de ontwikkeling van de natuurwetenschap.
De Reformatie staat vrije wetenschappen voor. alleen gebonden aan Gods Woord. Het ..boek der natuur" kan alleen in dat licht bestudeerd worden. Het centrale thema is de ccr van Ciod. In de taak om God lof toe le brengen is de gehele mens betrokken: niel alleen de oecn maar ook hel verstand. Door het introduceren van het bijbelse begrip schepping, reikt de Reformatie volgens Seldcnrijk de noodzakelijke vitamines aan die noodzakelijk zijn voor een gezonde groei. De christelijke denkvorm geeft de vroegere geleerden ..het geloof in de mogelijkheden van de wetenschap. Immers God. Die dc wereld geschapen heeft, heeft Zichzelf in de Bijbel geopenbaard als de God Die Hij werkelijk is. als een God van orde. Daarom is er voldoende basis voor de natuurwetenschap om het heelal te bestuderen. Om de natuur te doorgronden, blijven alleen dc methoden van proefondervindelijke waarnetningen over. Dan gaan wc nadenken en nadoen wat God eerst heeft voorgedacht en heefl voorgedaan. Op deze wijze levert ze een belangrijke bijdrage aan een wetensehapsbeoefcni ng langs de weg van zintuiglijke waarneming en ervaring".
Enkele natuurwetenschappers uit deze lijd vereert de schrijver met een kort bezoekje: Johannes Keplen Erancias Bacon. Isaiic Becckman en Isaiic Newton.
Op zichzelf
Maar in de loop van de lijd wordt de bijbelse visie op het boek der natuur voor velen een doorn in het oog. Zij willen de .schepping niel zien in relatie tot de Schepper. Zij bezien hel geschapene op zichzelf. God wordt uil de kosmos gebannen. ..Maar", zegt Seldcnrijk. ..door er\'an uil tc gaan dal de natuur beteken-baar is, verliezen we wezenlijke elementen van de
werkelijkheid. Te denken valt bijvoorbeeld aan typische zaken van ons mens-zijn: ervaring, vertrouwen, wijsheid, droefheid, geloof, hoop en liefde". De natuurwetenschappelijke werkelijkheid is dus niet de natuur, nog minder de schepping, maar slechts een aftreksel van de natuur. Het kan niet missen of de wetenschap komt met een eigen verklaring voor het ontstaan van de schepping. Aan de hand van De Lamarck. Cuvier. Lyell. en Darwin komt de evolutietheorie uitgebreid aan de orde. Uitvoerig gaat Seldenrijk in op de mutatietheorie. neo-darwinisme. ouderdomsbepalingen van de aardlaag, geologische tijdschaal en ijstijden, de zogenaamde oerknal en oersoep, fossielen, enzovoorts.
Het blijkt dat het evolutionistische denken grote gevolgen heeft voor onderwijs, theologie en ekonomie. Het darwinistisch ethisch stelsel leidt tot een moraalkrisis (denk aan Nietzsche en Sartre).
Seldenrijk laat alle argumenten die door aanhangers van het evolutionisme worden gebruikt om hun theorie aannemelijk te maken de reveu passeren en weerlegt ze aan de hand van de Bijbel."
Volgens Seldenrijk is het wetenschappelijk gezien veel verantwoorder om aan te nemen dat er een Schepper is geweest. De evolutietheorie moet het als een losstaand verhaal doen. zonder kop en staart. Uit de diverse citaten van evolutionisten blijkt dat ze de evolutietheorie aanhangen uit dogmatische vooringenomenheid en vooral uit een afkeer van het bijbelse scheppingsverhaal.
Godzaligheid en wetenschap
Na een uitstapje naar het kreationisme — waarin de schrijver waarschuwt voor een overschatten van het rationele denken — besluit Seldenrijk het boek met een paragraaf over godzaligheid en wetenschap: ..Alle wetenschap is tenslotte gefundeerd in geloof. Het kleine scheepje van onze menselijke kennis kan rustig en vast liggen tegen de stromen van twijfel. Dat kan als het verankerd ligt in hét geloof. ( ) In deze vaste grond van vertrouwen en vertroosting wordt beleden dat we staan in een zinvolle wereld. Deze wereld is gedacht door Een Die in oneindige wijsheid al het zijnde formeerde. Aan het slot van onze bijbels-historische ontdekkingstocht langs natuurwetenschap en evolutietheorie maken we het wapen van de Utrechtse universiteit tot het onze. We bidden het na: ..Sol iustitiae illustra nos". Zon der Gerechtigheid verlicht ons".
Het is een zeer boeiende ontdekkingstocht waarin Seldenrijk ons meeneemt. Af en toe is het vrij pittig (bijvoorbeeld het uitstapje naaide uit elkaar spattende ster en de PIatlanders blz. 64-66).
Maar dit boek is vooral voor (aanstaande) studerende jongeren een waardevol bezit. Het zou ook goed in de bovenbouw van de middelbare school gebruikt kunnen worden om de leerlingen te wapenen tegen de tijdgeest. ..Langs natuurwetenschap en evolutietheorie" is een boek dat je vormt. Een boek dat je een bepaalde manier van denken aanleert waarmee het gif van het evolutionistische denken — dat door alle wetenschappen verweven zit — tegengestaan of onderkend kan worden.
Elk hoofdstuk wordt besloten met een samenvatting, wat erg prettig is. Op die manier wordt alle stof waar je je doorheen hebt geworsteld nog eens op een rijtje gezet. Het personenen zakenregister komplementeren het geheel toe een handig en toegankelijk naslagwerk. Van harte aanbevolen!
Dr. R. Seldenrijk: Langs natuurwetenschap en evolutietheorie. 216 pag., prijs ƒ22, 90. Uitg. Den Hertog, Houten.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 16 september 1988
Daniel | 32 Pagina's