Universiteit, eerder en nu

Het maakt best heel wat uit, of je je studie in de jaren '50 begon of nu. Dat zou ik wel denken. Toch is het nog niet eens zo eenvoudig, precies aan te geven waarin het verschil dan wel bestaat. De hele samenleving is immers zo ingrijpend anders geworden. Niet iedere verandering mag op het konto van de universiteit geschreven worden.

Laten we maar eens beginnen met de instroom van studenten. Die laat zich nauwelijks meer vergelijken met die van dertig jaar geleden. In die tijd stonden we nog voor de studentenopstanden. Misschien gistte het al wel, maar het bepaalde nog niet het beeld van de universiteit. En zeker voor de toen nog betrekkelijk zeldzame student uit eigen kring lag de zaak vrij wat anders. Als ik me nu nog eens probeer voor te stellen hoe dat ook al weer was om als jongetje uit de provincie te gaan studeren. En dan behoorde ik niet eens tot de vroegste lichting.

Stijl

Natuurlijk gingen we allen keurig gekleed. Altijd met colbert en stropdas. Kom daar nu eens om. Maar de eerlijkheid gebied te zeggen dat de hoogleraren en andere docenten ook veel minder op vorm letten, er in ieder geval informeler bij lopen. In Delft wordt zelfs voor waar verteld dat een professor uit eigen kring halverwege een college zijn jasje uit doet als hij goed op dreef komt. Moet je je eens voorstellen van je dominee! Nee, dan vroeger.

Terwijl de professor antichambreerde in een belendend vertrek, maakte de bediende de zaal in gereedheid. En de zaal was in gepaste afwachting van wat komen ging. Dat gaat nu anders. En het bord wissen is de eerste werkzaamheid van de aantredende docent. Droeve ontluistering! Zo is er meer te noemen. Je ging je vroeger verkleden voor een examen. Daar had je een speciaal donkerblauw pak voor. Dat deed je ook aan als je bestuurslid was van je dispuut. En het bleef aan. al vielen de mussen van hitte van het dak.

Studievrijheid en studiedwang

Ik denk dat een aantal dingen aan de universiteit ook in positieve zin is veranderd. Sommige professoren veroorloofden zich zeer pauselijk zo niet autoritair gedrag. Dat soort willekeur is niet meer mogelijk en niemand die daar nog naar verlangt. Het was er mede de oorzaak van dat de toestand in latere jaren zo kon doorslaan. Overigens is daarin ook een kentering opgetreden. Ik zou de toestand nu normaal willen noemen.

Het is moeilijk om voor andere instellingen te spreken. maar in Delft lijkt me de toestand ook verbeterd wat de vrijheid betreft waarmee je je eigen studiepad kunt samenstellen. Er is meer mogelijkheid tot keuze, zeker in de latere jaren. Daar staat tegenover, dat de opleiding schoolser trekjes heeft dan vroeger. Zeker in de eerste jaren van de studie. De student wordt strenger bewaakt en menige maatregel wordt bedacht om zijn of haar studievoortgang te bevorderen. Zo wil het Deetman. En de universiteit wil ook wel, want de geldmiddelen zijn groter naar de mate de doorstroomsnelheid toeneemt. Zo werkt dat met een „no nonsense" kabinet.

Bestuur

We hebben het nog niet over het bestuur van de universiteit gehad. Dat lijkt niet meer op eerder. In vroeger tijden berustte de leiding in handen van de hoogleraren. Nu is dat niet meer zo. althans niet meer alleen. Er is geen omgeving in Nederland waarin de democratisering zover is doorgevoerd. Laat ik me maar tot het faculteitsniveau beperken. Je hebt dan te maken met twee organen, het bestuur en de raad.

Eigenlijk net als bij het besturen van een gemeente. Dan heb je B& W en de raad. De raad van de faculteit wordt gekozen. Aan zo'n verkiezing doen alle geledingen mee: hoogleraren, wetenschappelijk personeel, alle andere personeel en — niet tc vergeten — de studenten. Uit al deze geledingen kunnen ook leden gekozen worden. Er worden zelfs heuse fracties en partijen gevormd. Tegenwoordig moeten de hoogleraren en het wetenschappelijk personeel de meerderheid vormen, maar er is een tijd geweest dat zelfs dat geen eis was.

Het moge duidelijk zijn dat

dit bestuursmodel niet door ons bedacht zou zijn. De autonome mondige mens zit hoog op de troon. Hoe gaat de student daar nu mee om en wat merkt hij daarvan? Als hij wil helemaal niets. En dat geldt ook voor allen die hun werkkring hebben op een universiteit. Je kunt verkiezingen negeren en gewoon je werk doen. Dat gebeurt ook veel, vooral door studenten. Zelf heb ik er voor gekozen aan het bestuurlijk werk deel te nemen. Als de partij van je keus eigenlijk niet bestaat, voeg je je bij de groep die je vervolgens het meest aanspreekt. Zo kun je van binnenuit proberen invloed uit te oefenen.

Aanstoot

Ik vrees dat er nog een verschil is tussen vroeger en nu. De moderne wereldling is zeer driest in het propageren van zijn goddeloze opvatting en zeker de student. Het is vaak stuitend welke onbeschaamde reclame in de gebouwen en de universiteitsbladen wordt gemaakt voor aanstoot gevende dingen. Het heugt me niet dat dit dertig jaar geleden zo gebeurde. We hebben grote behoefte aan jonge mensen die straks allerlei beroepen moeten vervullen, niet het minst in eigen kring, maar toch ook weer niet uitsluitend daar. Ga dus studeren. En graag. Maar zul je je zelf niet overschatten? Bedenk voortdurend dat we van nature bloot liggen voor alle kwaad. En dat van alles wat we om ons heen zien de zaden in eigen hart te vinden zijn. Wie dat van harte gelooft kan ook aan de universiteit verkeren.

Gouda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen