De twee opdrachten die de verstandelijk gehandicapte ons stelt
Wie kent in zijn of haar omgeving geen meisje of jongen die ..anders" is en daarom niet naar de gewone basisschool gaat ma naar de (Z)MLK-school en die in het spel met de kinderen in d buurt of op straat meestal toekijkt omdat bij/zij niet mee kan of mag doen? Wie kent niet de man of vrouw die overdag naar de sociale werkplaats gaat of naar hel DVO (dagverblijf voor oud Soms hoor je mensen over hen praten alsof ze zielig zijn of dom onnozel. Vaak weten mensen nauwelijks hoe of ze niet hen moete omgaan. Ze kunnen zo heel anders reageren waardoor het veilig om ze mciar niet tegen te komen want dan voel je je zo onhandig. Soms staat er in de huurt of in hel dorp een tehuis of een inrich waar meerdere verstandelijk gehandicapten bij elkaar wonen. D hoor je mensen nogal eens zeggen: „0 die. die in wonen". Iedereen begrijpt dan dat het wel om verstandelijk gehandicap gaat, maar wie zijn het nu precies?
Niet isoleren
Toch blijkt in dc praktijk van alledag dat het onbegrip en de onbekendheid groot is als het gaat om de groep versta ndc 1 ij k geh andieapten.
Ouders en soms ook verstandelijk gehandicapten zelf ervaren dikwijls dat veel mensen nogal ver afstaan van de verstandelijk gehandicapte. Gelukkig verandert wel veel ten goede en wordt er in deze tijd op vele manieren geprobeerd om de maatschappij wat meer vertrouwd te maken met dc verstandelijk gehandicapte. De verstandelijk gehandicapte is wel anders maar dat mag geen reden zijn om ze apart te zetten of te isoleren.
Hoeveel?
Wc hebben het steeds over ve rsta nd e 1 ij k geh a n d ic ap te n. maar komt het vaak voor en wat is er eigenlijk met hen aan de hand? In Nederland zijn er volgens dc nota 2.000 van het ministerie van WVG op dit moment 121.000 ve rs ta n d el i j k gc h a n d i capten. (De overheid spreekt altijd over geestelijk gehandicapten terwijl men vroeger over zwakzinnigen sprak). Van hen is 75% licht verstandelijk gehandicapt en 25% matig, ernstig of diep gehandicapt.
Soorten handicaps
Er zijn geen twee mensen hetzelfde, ook geen twee verstandelijk gchandicapten. De handicap kan licht, matig, ernstig of diep zijn. Naarmate de handicap erger is, kan de gehandicapte zich moeilijker aanpassen en handhaven in de samenleving en heeft hij meer begeleiding en verzorging nodig. Een verstandelijk gehandicapte is dus iemand die niet in staat is om geheel zelfstandig in het leven te staan.
Licht verstandelijk gehandicapt
De groep licht verstandelijk gehandicapten is met 75% de grootste groep. De verstandelijke ontwikkeling van een volwassen licht verstandelijk gehandicapte kun je vergelijken met die van een schoolkind van zes tot twaalf jaar. Lichamelijk volwassen maar verstandelijk en soms ar ook emotioneel nog een kind: e dat maakt deze groep tot een erg kwetsbare groep. Ze zijn namelijk gemakkelijk tc eren)? beïnvloeden. Omdat ze op het of eerste gezicht ..gewoon" zijn n stelt de omgeving eisen aan er ze is waaraan ze niet kunnen voldoen. Het gevolg is dat ze ting wantrouwend worden of an koppig of soms zelfs depressief. Naarmate de ten maatschappij killer en zakelijker wordt (en dat is de verwachting) zal deze groep gehandicapten het moeilijker krijgen om toch deel tc blijven uitmaken van de gemeenschap. Belangrijk voor hen is dat ze kunnen leven in een omgeving waar genegenheid ten opzichte van elkaar en verbondenheid met elkaar een grote plaats inneemt. De christelijke gemeente zal ten aanzien van deze gehandicapten. meer nog dan nu het geval is. het gebod van de naastenliefde moeten beoefenen.
De christelijke gemeente
In het ik-tijdperk van onze dagen met zijn toenemend individualisme en egoïsme zal de christelijke gemeente steeds nadrukkelijker gastvrij moeten openstaan voor de zwakkeren, in dit geval de gehandicapten. Ons omgaan met de licht verstandelijk gehandicapte zou in de komende tijd wel eens één van de graadmeters kunnen zijn om aan te geven hoe of het met het gemeente-zijn is gesteld. Wat zou het groot zijn als de wereld in onze omgang met de verstandelijk gehandicapte zou kunnen
zeggen: ziet hoe lief ze elkander hebben. !
Zwaarder verstandelijk gehandicapten
De groep gehandicapten die matig, ernstig of diep verstandelijk beperkt is, omvat 25% van alle verstandelijk gehandicapten. Bij deze groep is de verstandelijke ontwikkeling gestagneerd op het niveau van een kind van nul tot zes jaar. Vaak zijn er nog bijkomende lichamelijke handicaps in dc zin van spasticiteit, epilepsie, invaliditeit etc. Bij deze groep is de handicap duidelijk herkenbaar. Vaak is naast intensieve begeleiding ook veel verzorging en verpleging nodig. De vragen die deze groep ons stelt, zijn in wezen dezelfde als de groep licht verstandelijk gehandicapten, namelijk veiligheid, genegenheid en geborgenheid. Bij deze gehandicapten is er echter nog een ander gevaar dat ze bedreigt. Dc ernst van de handicap doet in dc medische wetenschap steeds weer de vraag opkomen naar de zin van zo'n gehandicapt leven.
De kwaliteit van het leven
Het is opvallend hoeveel diskussies de afgelopen tien jaar zijn gevoerd over de kwaliteit van leven, waarbij deze groep gehandicapten dan ook wordt genoemd. Dit is een verontrustende ontwikkeling want als God als de Schepper van alle leven, de gehandicapte niet uitgezonderd. niet meer wordt erkend, dan gaat de mens zichzelf de bevoegdheid geven om te oordelen over het leven van anderen. Als de autonome mens de kwaliteit van het leven als onvoldoende gaat beoordelen, dan is de logische consequentie dat er geen plaats meer is voor gehandicapt leven. Aan ons als christenen dc opdracht om de wereld te laten horen en te laten zien dat zulk leven wel zinvol is en wel waarde heeft omdat ook deze gehandicapten schepselen van God zijn.
Ontwikkeling medische wetenschap
De ontwikkeling van de mogelijkheden in de medische wetenschap is stormachtig. Het voorkomen dat een gehandicapt kind wordt geboren, neemt hand over hand toe. De tijd is niet ver weg meer dat ouders die principieel weigeren om de geboorte van een gehandicapt kind tc voorkomen in een isolement dreigen te raken en daarvoor misschien ook wel financiële offers moeten brengen als het politieke klimaat in ons land nog eens verandert. De tijd is niet ver meer dat een echtpaar dat weigert abortus te laten doen. omdat blijkt dat de vrucht een mongooltje is. daar vanuit dc samenleving op aangekeken zal worden.
Twee opdrachten
Samenvattend zou ik willen zeggen dat de verstandelijk gehandicapte ons in de komende jaren twee opdrachten meegeeft. In dc eerste plaats kan een verstandelijk gehandicapte alleen maar tot zijn recht, tot ontplooiing komen in een omgeving waar wat ik zou willen noemen „dc ethiek van de verbondenheid" funktioneert. In de tweede plaats zullen we als christelijke gemeente moeten laten zien dat de gehandicapte óns veel waard is omdat zo'n leven ook voor dc Heere waarde heeft. Immers ook de gehandicapte is een schepsel van God met een ziel voor dc eeuwigheid.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 27 mei 1988
Daniel | 32 Pagina's