Een Joods gebedenboek

Avondgebed

Geloofd zijl Gij. Heere. mijn God! Die het licht geschapen en de duist ent is gevormd licht. Die de lijden laat afw isselen en de sterren op haar hemelse haan haar orde aanwijst naar Uw hoogste wil: Die de dag en de nacht hebt daargesteld. afgescheiden hel licht van de duisternis en de duisternis van het licht. Gij zijl de Almachtige, die zo lang duurt als de eeuwigheid. Verleen mij en alle mensenkinderen Uw heil en Uw zegen, en bewaar ons voor al waf kwaad is. Amen!

De bladwijzer ligt nog op deze bladzijde van het gebed ..alvorens men gaat slapen". Misschien wel het laatste dat deze Joodse moeder gebeden heeft, voor de nacht kwam. De nacht voor de deportatie.... de nacht die alle zorg en leed als met een sluier bedekte. Welk een tragédie!

Een diepe jammervloed

Dit Joodse gebedenboek heeft vele herinneringen wakker geroepen aan de deportatie van onze Joodse landgenoten, die in de oorlogsjaren 1940-'45 omkwamen. Op Flakkee werd in 1942 een jong gezin uiteengcscheurd. De nog jonge Joodse ouders werden weggevoerd en de twee kinderen bleven ouderloos achter.

De poorten van het concentratiekamp Sobibor sloten zich achter hen om nooit meer open te gaan. Bedolven in een diepe jammervloed kwamen zi j om. geen mens heeft naar hun klacht gehoord. De twee kinderen ontkwamen uil des vogelvangers net. lot hun verderf gezet. Met gevaar van eigen leven, ontfermden pleegouders zich over de twee Joodse kinderen. En hel Joodse gebedenboek? Na een omweg ontfermde een schippersvrouw in Amsterdam zich daarover.

Wreed vervolgd van oord tot oord

Na de wegvoering van de Joden uit Middellrarnis. kreeg de schipper van ms. „Janna" de opdracht van de Duitse bezetters om het huisraad van het Joodse echtpaar naar Amsterdam te brengen. Het was een trieste opdracht en het werd een droeve reis. die met grote weerzin werd volbracht.

De meubels en boeken werden in Amsterdam gelost. Het scheepsruim was leeg. Tenminste Bij het schoonmaken viel de aandacht van de schippersvrouw op een boek dat achtergebleven was op de bodem van het scheepsruim. Bij nader inzien een Joods gebedenboek, uitgegeven in 1922 te Amsterdam, met op de kaft de naam van de eigenaresse. In het boek waren met pen overlijdensdata geschreven van familieleden. Als laatste de moeder (die overleed in 1941) van haar die omkwam in het kamp van Sobibor.

Het Joodse gebedenboek werd door de schippersvrouw zorgvuldig opgeborgen en bewaard. Niet wetend dat zi j daarmee een dierbare gedachtenis bewaarde aan een Joodse moeder, die haar kinderen nooit meer zou weerzien. Door de Duitse bezetters wreed vervolgd van oord tot oord. stierf zij een eenzame dood. één jaar na de deportatie, slechts 35 jaar oud.

Geloofd zij de Heere, die redt van 't graf!

Anno 1987. De aanleiding van een artikelenserie ..Uit de historie van Middclharnis". geschreven in het ..Eilanden-Nieuws", wekte de aandacht van de nu reeds 85-jarige schippersvrouw. Daarin werd ook verteld over de wegvoering van de Joden uit Flakkee in de oorlogsjaren 1942-~43.

De bejaarde schippersvrouw, die intussen weduwe is. herinnerde zich het Joodse gehelen boek met de naam van de eigenaresse in gouden letters gedrukt op dc kaft. Tot haar verwondering las zij na 44 jaar in deze geschiedschrijving de namen van het Joodse echtpaar die ook op het gebedenboek stonden. Haar gedachten gingen terug naar de trieste vaartocht met de meubelen en boeken van onze Joodse landgenoten naar Amsterdam. Het zorgvuldig bewaarde kleinood van de Joodse moeder werd voor de dag gehaald. E-n de schippersvrouw in ruste, deed een oproep in het ..Eilanden-Nieuws" of er nog kinderen overgebleven waren, voor wie dit erfstuk waardevol was. Misschien waren er nog door de Heere gered van 'i graf. die Hij tot een roof niet in hun tanden gaf. Nog in diezelfde week kwam het verrassende antwoord: ..De enige dochter en ook de zoon van dil Joodse echtpaar zijn nog in leven!" Ontkomen langs omwegen aan het Duitse terreur. ..Wonderlijk", zeggen ze in Oud Beijerland. dat hel Joodse gebedenboek als een kostbare, maar ook enige herinnering overgebleven is van een dierbare moeder en vader, die in het concentratiekamp omkwamen.

Het weergevonden boek heeft vele emoties opgeroepen. Als je als achtjarig meisje met je broertje losgescheurd wordt van je ouders om ze nooit weer te zien. dan ligt daar een wereld van leed achter verborgen.

Het Joodse gebedenboek heeft dan ook een bijzondere plaats gekregen. De fraaie rode omslag met daarop de gouden letters, zijn na 44 jaar weer in goede handen. Een gebedenboek dat elke dag werd gebruikt: beginnend met een morgengebed, om \s avonds te eindigen met het gebed ..alvorens men gaat slapen", met als slotbede: Gij zijl de Almachtige. Die zo lang duurt als de eeuwigheid. Verleen mij en alle mensenkinderen Uw heil en Uw zegen, en bewaar ons voor al wat kwaad is. Amen!

Ik za! wakker zijn over Mijn Woord!

Zoals de Heere zorgde dat het Joodse gebedenboek bewaard bleef en na veel omzwerven weer in juiste handen kwam. zo getrouw is Hij ook in het vervullen van Zijn Woord. Alle beloften Gods zijn in Christus Jezus ..Ja" en ..Amen". Als Jeremia vol verwondering kijkt naar de bloesemdragende amandeltak. dan vraagt de Heere: ..Wat ziet gij. Jeremia? " Dan antwoordt hij: ..Een amandelroede." De Heere zegt: ..Gij hebt wél gezien: want Ik zal wakker zijn over Mijn Woord om dat te doen." Om over na te denken en tot ons onderwi js zegt de kanttekening: ..Gelijk de amandelboom vroeg wakker en haast bloeit en vruchten voortbrengt, alzo zal Ik vlijtig, naarstig en wakker zijn om Mijn Woord over de Joden haast te volbrengen." Bedreigingen en beloften, ze worden gelrouw vervuld. Als de natuur nog in diepe rust is en alle bomen nog in hun winterslaap, dan staat de amandelboom al in volle bloei. Zo zegt de Heere. ben Ik de Wachter Israëls. Voor onze tijd is dit ook van grote betekenis.

Nu Israël haar 40-jarig bestaan mag gedenken, omringd door zoveel vijanden die op haar ondergang uit zijn. is dat door Gods trouw, want Hij zegt: ..Ik zal wakker zijn over Mijn Woord!" In de wereldgeschiedenis spreekt Hij het laatste woord. Israëls dichter bad: Waak op. op HEER. waarom toch zoudt Gij slapen en de smart vergroten'.' Ontwaak, toon dat G ons nog aanschouwt en ons niet eeuwig wilt verstoten!

En het zal geschieden

De hemelse geschiedschrijving gaat ook in 1988 door. ook voor de 40-jarige staal Israël. De toebrenging van de heidenwereld, waaronder ook wij behoren, gaat ongstoord verder. Want het is P i n ksterfcest geweest!

En er geschiedde De stuwende kracht van de Heilige Geest kwam met tekenen van wind en vuur. Zij werden allen vervuld met de Heilige Geest. Zelfs Arabieren. Joden en Jodengenoten verkondigden Gods grote daden.

Het is geschied..... De 144.000 zijn verzegeld uit alle geslachten van Israël. In zijn loflied roept Paulus uit: ..O. diepte des rijkdoms, beide der wijsheid en der kennis Gods.... Want in Hem.... en door Hem.... en tol Hem.... zijn alle dingen. Hem zij de heerlijkheid in eeuwigheid. AMEN!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen