Het gezin op het zendingsveld
Eerste kerstdag 1987. Het is vier uur in de middag. Ik zit aan mijn bureau in de huiskamer met het uitzicht op dc vallei van Eangda. Hoog boven ons is nog blauwe lucht maar rondom komen de wolken opzetten, zodat ik dc bergen niet meer kan zien. Er heerst een zondagsstemming op de post: spelende kinderen, vrouwen voor dc hutten, mannen zitten in een kring tc praten en een sigaretje tc roken.
Om zes uur vanmorgen is onze kerstdag al begonnen: de mannen dragen het hout aan om in flinke vuren straks de stenen te verhitten die in de kookputten gelegd moeten worden. Onze jongens. Lennart en Kees. zijn ook niet meer te houden. Het pijlen van de varkens is altijd een belevenis. Maar liefst vier stuks worden er geslacht en in de kookputten tussen dc groenten en zoete aardappels gelegd.
Maar — en dat bederft onze eetlust wel wat — ook ccn flink aantal gedroogde ratten cn boomkangoeroes, speciaal voor kerst bewaard, komt tussen dc etenswaren terecht. Inmiddels worden er ook pannen rijst gekookt cn als we om negen uur naar de kerk gaan. staat het eten voor zo'n tweehonderd mensen gaar te worden. Om twaalf uur krijgen wc ons meegebrachte emaille bord volgeschept: zoete aardappels, rijst, ccn stukje vlees (maar net gaar), ccn stukje kippcvlccs, geen ratje, wel gemengde groente in een soort bakolie gestoofd. Het smaakt ons.
Een zendingsgezin in de rimboe?
Het zendingsveld. wat stellen we ons daarbij voor? Wat Irian betreft misschien een zendeling in een grashut of hoogstens in een houten huisje, verstoken van alle gemakken, puffend in de hitte, belaagd door ongedierte zoals muskieten cn kakkerlakken? Voor ons hier hoog in de bergen gaat dit beeld niet op. Hel klimaat lijkt op dat van Holland, hoewel wc geen zomer cn winter kennen. En voor muskieten en kakkerlakken is het hier te koud. Wal lecfotiistandigheden betreft, daarvan maak je in dc loop der jaren — wc zijn nu zeven jaar in Irian — hel beste. We hebben ccn ruim houten huis mcl zinken dak. we stoken "s avonds de open haard tegen dc kou. We vangen het regenwater op in een grote drum. zodat we in huis stromend koud water hebben. Koken doen we op een pclroleumvergassen Natuudijk is het alletnaal veel bewerkelijker dan in Holland. Elke voorziening moet je ook zelf aanleggen en als er iets kapot is, moet jc het ook weer zelf repareren. Maar we zijn er al mee vergroeid. Als gezin ben je veel meer zelfvoorzienend dan in Holland. Ondanks het huispersoneel dat je hier gemakkelijk kunt krijgen, moet je toch op de een of andere manier de bakker, slager en melkboer vervangen, cn dat vraagt tijd én krcativilcil.
We komen voor veel verschillende situaties te staan!
Hoe zou het komen dal het gezinsleven in Irian enerzijds wel onbekomtiierd gemakkelijk en anderzijds behoorlijk intensief is? In dc eerste plaats speelt het isolement waarin je als gezin leeft een rol. De kinderen zijn helemaal op elkaar en op de ouders aangewezen wat de direkte kontakten betreft. We hebben nu gelukkig weer een onderwijzersgezin erbij, maar voiig jaar heb ik onze dochters Anlke cn Hanna zelf les gegeven op Mavo-2 en 3 nivo. Dat betekent dat ze hele dagen binnen jc zorg
als moeder/liuisvrouw/onderwijzeres zijn. Dan is het best wel eens een opgave om elkaar fris tegemoet te blijven treden. Omdat de Hollandse School rouleert langs de verschillende posten waar de kinderen vandaan komen, is het een ..alles of niets".
Soms zijn al onze kinderen van huis. Maar momenteel hebben we er in de schoolweken drie gast kinderen bij en draait de huishoudmachine op volle toeren. Het is onze taak om dan én voor de gastkinderen én voor de eigen kinderen een ..thuis" te scheppen.
Het gescheiden-zijn van onze kinderen hier is een stukje „Irian-lijden". Hel naar Holland sturen voor hun schoolopleiding voelen we echt als een offer voor het hele gezin. Heel belangrijk is het dan dat ook de kinderen het ..waarom" van het in-Irian-zijn begrijpen.
Post
U kunt begrijpen, hoe groot de rol is die de postzak in ons leven speelt. Hen volle postzak is een ware schat en we schrijven wat af. Voor de kinderen is het ook erg belangrijk de band met Holland vast te houden: met oudklasgenoten. opa en oma. de vroegere meesters en juffrouws. Anders treedt er toch een behoorlijke vervreemding op. Toch ervaren we. dat in de loop der jaren de band met Holland wat minder sterk wordt. De afstand wordt ongemerkt en ongewild groter. Het ..thuis" ligt steeds meer hier. Gelukkig is het wel mogelijk om via brieven van hart tot hart met elkaar te spreken, ook met onze beide dochters in Holland. Als ze dan in de zomervakantie komen zeggen wc: alsof ze niet weggeweest zijn. (Terzijde: hartelijk dank voor alle post van de vrouwenverenigingen!)
Vindingrijke ouders gevraagd
Voor de huisvrouw, die hier zeker als spil van het gezin fungeert, is het de kunst om van kleine dingen grote vreugden te kunnen maken. Verjaardagen, een mooi rapport, de eerste vakantiedag, van school afgaan: maak er iets van. Dat houdt dan meestal wel extra koken en bakken in. spelletjes verzinnen. kadootjes maken. Je wordt in de loop der jaren steeds vindingrijker. De kadootjesdoos is streng verboden toegang voor onbevoegden en de doos met nieuwe leesboeken wordt zorgvuldig bewaakt, want we moeten er ruim twee en een half jaar mee doen. Dc kinderen zijn gelukkig nog blij te maken met een kleinigheid. In dc ogen van hun Langdavrienden zijn ze schatrijk!
Verder moeten onze kinderen praktisch al hun informatie en kennis, buiten het schoolprogramma. van ons hebben. Geen vereniging of klub. geen orgelles op de muziekschool, geen catechisatie van een ouderling. In de zendingssiluatie valt de meeste hulp van buitenaf weg. Bewust moeten we dit als ouders kompenseren. Wc kiezen thema's uit onze verouderde tot stokoude kranten en tijdschriftenvoorraad om eens over te praten, catechisaticmethodes dienen als leidraad voor de huiscatechese.
De keerzijde
Tegenover dit ..zorgen dat de kinderen de aansluiting met Holland houden" en het „vervangen van de gebruikelijke medeopvoeders in Holland" staat dat onze kinderen een schat aan levenservaring hier opdoen. Er wordt al vroeg een groot stuk zelfstandigheid van hen gevraagd. Naarmate ze ouder worden, betrekken we ze meer en meer bij ons werk en kunnen ze ook al heel wat werk uit handen nemen. Ze doen wat type-werk. staan mensen te woord, helpen in de toko. enz.
En natuurlijk komt het er vooral op aan dat wij als ouders met onze kinderen in ons dagelijks leven, in woord en daad. dc Boodschap die gebracht mag worden, onderstrepen. In dc loop der jaren vergroei je ook met de plaatselijke bevolking, ondanks alle kultuurverschillen. Dc kinderen beseffen zelf vaak niet dat de sociale kontakten, vergeleken met Nederland, heel anders zijn.
Meeleven bij ziekte en dood
Als we de bel horen luiden ten teken dat er iemand in de kampong is gestorven, dan gaan
we er samen heen om mee te treuren. Dat zijn beelden die onze kinderen bijblijven. Een meisje van zes jaar vorige week. Getroffen door een boomstam en na een halve dag overleden. Oma zit er hard bij te huilen en trekt aan armen en benen, vingers en tenen en schudt het hoofdje heen en weer. Maar het helpt niet meer.
Of die oude man. een van dc eerstelingen van Langda die het Evangelie aannam. Als teken van eerbied krijgt hij nog een kolbertjasje aangetrokken als we op het punt staan hem te gaan begraven. De dood is hier heel nauw met het bestaan verweven.
De zondag: het hoogtepunt van de week
Het hoogtepunt van dc week is voor ons gezin de zondag. We gaan naar de beide kerkdiensten in de Langda-taal cn daar buiten om is dit een echte dag voor ons gezin. We hebben dan alle tijd voor de kinderen. Samen zingen, voorlezen en dan \s avonds om 6 uur een Hollandse dienst. Weliswaar met de kassetterekorder in het midden of een voorgelezen preek. Maar dan toch het Woord van God in onze eigen taal. Ook is het erg fijn om samen kassettes te beluisteren van dc Zendingsdag. de Bondsdag, van een zangavond of een kerstprogramma, een lezing of vul maar aan.
Tenslotte
Samenvattend zou ik willen zeggen dat we in ons leven in Irian hoe langer hoe meer de realiteit van onze uitzendingstekst ervaren: „Niet door kracht of geweld, maar door Mijn Geest zal het geschieden". Onze wereld hier is klein en geïsoleerd, anders, soms vol met zorgen en spanningen. Anderzijds zijn er de v re u gd evo 11e momenten.
We proberen met elkaar niet tc zien op wat we missen ten opzicht van het zijn in Holland, maar onze zegeningen te tellen die de Heere ons dagelijks onverdiend geeft. Met Hem zijn we nog nooit beschaamd uitgekomen.
W.A. Janse-v.d. Meide
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 april 1988
Daniel | 32 Pagina's