Gezag in het gezin

Gezag heeft volgens het woordenboek te maken met macht over anderen. Hoe ligt dat bij jullie thuis, wie is de baas en waaruit blijkt dat?

Heieen: Mijn vader is de baas. Mijn moeder ook wel, maar mijn vader het meest. Mijn moeder overlegt altijd met mijn vader.

Riet: Bij ons thuis is het vooral mijn vader die de baas is. Wat mijn vader wil, gebeurt ook meestal. Als mijn vader niet thuis is, doen we het met z'n allen.

Wim: Ik denk dat je het gezag in het gezin het beste kunt vergelijken met de gezagsverhoudingen in een vliegtuig. Daar heeft de gezagvoerder de verantwoording en de leiding, maar hij wordt bijgestaan door de co-pilot. In het gezin is, denk ik, de vader de gezagvoerder. Hij overlegt wel regelmatig met de andere gezinsleden.

Jan: Bij ons thuis hebben mijn vader en moeder samen het gezag. Als ik het ergens niet mee eens ben of iets wil doen waar mijn ouders niet direkt ja of nee op zeggen, dan zeggen mijn ouders

vaak: „Daar zullen we het nog wel over hebben". Ik denk dat in moeilijke situaties mijn vader uiteindelijk beslist.

Vind je dat je je ouders altijd moet gehoorzamen? Doe je dat ook altijd?

Heleen: Ik denk dat je je ouders steeds moet gehoorzamen, behalve wanneer ze dingen van je zouden vragen die tegen de Bijbel ingaan. Maar in de praktijk gebeurt dat bij ons thuis nooit.

Riet: Je moet het wel, maar je doet het niet altijd. Als ik bijvoorbeeld bij een vriendin wil slapen en mijn moeder vindt dat niet nodig, denk ik wel: „Waarom nu niet? ". Ik denk dat het goed is wanneer ouders motiveren waarom ze iets van hun kinderen vragen. Het is voor je zelf ook niet fijn wanneer je dingen moet doen waarvan je de zin niet begrijpt. Dat vind ik onbevredigend.

Wim: In principe moet je je ouders altijd gehoorzamen. Zoals Paulus in Romeinen 13 zegt datje de overheid gehoorzaam moet zijn, moet je ook je ouders gehoorzaam zijn. Je hoort dus wel altijd te luisteren naar je ouders, maar je bent ook weieens eigenwijs. Dan doe je niet altijd wat je ouders van je vragen. Toch hebben je ouders het beste met je voor. Ook hebben zij meer levenswijsheid. Achteraf heb je vaak spijt datje niet naar je ouders geluisterd hebt.

Jan: Het is erg belangrijk dat je steeds de dingen met je ouders bespreekt. Ook als er iets gevraagd wordt dat je niet zo leuk vindt moet je daar over kunnen praten. Maar soms luister je dan toch niet.

Als je ouders zeggen dat je naar catechisatie moet en je wilt niet? Of je moet de afwas doen en je hebt er geen zin in?

Wim: Als je geen zin hebt om de afwas te doen probeer je daar onderuit te komen met een of ander smoesje. Bij het niet-naar-catechisatie-willen ligt het, denk ik, anders. Dan ga je je afzetten tegen je hele opvoeding.

Jan: Als je niet meer naar catechisatie wilt, wil je vaak ook niet meer naar de kerk en ben je het eigenlijk niet eens met de opvattingen van je ouders.

In onze gezinnen heeft de Bijbel een belangrijke (de belangrijkste? ) plaats. Zou de gezagsverhouding in een gezin anders zijn wanneer dat niet het geval is?

Jan: Ik denk dat in onze gezinnen het gezag van de vader duidelijker is, hoewel er ook „wereldse" gezinnen zijn waar de vader de baas is. Dat is per gezin verschillend, maar ik denk dat het in deze gezinnen meer voorkomt dan bij ons dat er een duidelijke gezagsverhouding ontbreekt. Al merk je het gezag van je vader niet altijd even goed op, het is er wel. In onze kringen is het een principe dat de vader het gezag heeft.

Wim: De laatste jaren zie je wel dat de gezagsverhoudingen (in gezinnen waar de Bijbel geen plaats heeft!) steeds meer ontregeld raken.

Zijn er nu nog meer zaken waaruit blijkt dat de verhoudingen in onze gezinnen anders zijn dan in , , wereldse" gezinnen?

Wim: k denk dat in wereldse gezinnen de tucht niet zo aanwezig is. Het besef dat je naar je ouders moet luisteren en hen moet gehoorzamen is minder duidelijk. Ook wordt er door de ouders (bijna) niet gestraft. In onze gezinnen is denk ik het uitgangspunt: Mijn zoon, hoor de tucht uws vaders en verlaat de leer uwer moeder niet" (Spr. 1 : 8). Ik denk dat dat ook zo funktioneert in onze gezinnen.

Riet: Ik heb wel vriendinnen die niet naar de kerk gaan en waar de Bijbel niet in huis is. Daar merkje dat de ouders gewoon niets meer te vertellen hebben. Iedereen doet maar wat hij of zij goed vindt. En of de ouders nu kindser zijn geworden of de kinderen ouder, dat weet ik niet, maar het is een feit dat de ouders niets meer te vertellen hebben. Vaak willen pa en ma ook niets zeggen. Ze vinden dat ieder maar moet doen wat hij of zij wil. Ieder gaat zo zijn eigen gang en gaat zijn eigen leven.

Is dat in onze gezinnen anders?

Riet: Ja, je merkt dat bij onsje ouders meer met je bezig zijn. Ze geven je ook meer leiding. Mijn ouders verbieden

bepaalde dingen (bijvoorbeeld: laat thuiskomen) en daar hebben ze toch wel gelijk in.

Maar vinden wereldse ouders het nu ook gewoon dat hun kinderen hun eigen gang gaan?

Riet: Ja, het interesseert hen vaak niet wat hun kinderen doen of waar hun kinderen mee bezig zijn.

Heleen: Ik denk dat dit ook te maken heeft met de levensstijl van de ouders. Mijn ouders — vooral mijn moeder — zijn veel thuis en vangen ons zo goed mogelijk op. Dat vind je denk ik in wereldse gezinnen minder. Soms zijn de ouders gescheiden, soms werken beide ouders en dan is vaak de interesse voor de kinderen minder. En als er de hele dag niemand thuis is, is het geen wonder dat de kinderen zelf gaan bepalen wat ze wel of niet doen. Ze moeten wel.

Bij gezag hoort gehoorzaamheid. Doe jij altijd wat je ouders van je vragen, ook al wordt er niet bij gezegd waarom je iets moet doen?

Wim: Het komt eigenlijk niet voor dat mijn ouders iets vragen zonder dat ik het waarom weet. Dus denk ik datje moet gehoorzamen. Bovendien weetje, dat als je niet gehoorzaamt, er een straf volgt. Dus doe je het.

Heleen: Als je niet luistert, heb je er later spijt van. Dan heb je het er zelf moeilijk mee en vind je het vervelend.

Riet: Ja, je doet weieens dingen die je ouders eigenlijk niet willen. Ik heb bijvoorbeeld een brommer, maar mijn vader vindt dat niet goed. Toch staat dat ding in de schuur en rijd ik erop.

Jan: Ik denk dat het belangrijk is dat je met je ouders praat waarom ze bepaalde dingen verbieden. Dan wordt er veel duidelijk.

Heleen: Ja, want door zo'n gesprek kun je zelf van gedachten veranderen. En dan zie je vaak dat je ouders wel gelijk hebben.

Sta je nu anders tegenover je ouders dan zo'n vier, vijf jaar geleden?

Wim: Nu je ouder geworden bent sta je kritischer tegenover je ouders. Vroeger nam je alles wat ze zeiden klakkeloos aan. Je ziet nu ook hun fouten en gebreken maar aan de andere kant heb je ook meer respekt voor hen.

Heleen: Je hebt meer een eigen mening over bepaalde zaken gevormd en dan is het fijn als je met je ouders daarover kunt praten. Dan merkje ook dat het gezag van je ouders meer is dan alleen maar de baas over je spelen. Het vertrouwen in je ouders wordt daardoor anders. Een aantal jaren geleden dacht je dat je vader alles kon. maar nu merk je dat je ouders het ook weieens moeilijk hebben. Als je daar met elkaar over praat, wordt het respekt voor en het vertrouwen in je ouders alleen maar groter.

Denk je dat de gezagsverhoudingen binnen het gezin 30 jaar geleden anders waren dan nu?

Riet: Vroeger waren de kinderen minder kritisch denk ik. Tegenwoordig vraag je aan je ouders of ze bepaalde dingen uitleggen. Je krijgt daardoor wel meer band met je ouders.

Heleen: Ik denk dat het nu fijner is dan vroeger. Er is openheid in het gezin en plaats voor het gesprek.

Wim: Aan de andere kant is de autoriteit van de ouders minder geworden. Kinderen nemen minder snel iets klakkeloos over.

Jan: Door de openheid in het gezin gaan de kinderen wel meer met de ouders meedenken. Vroeger zal dat wel minder geweest zijn.

Wat zou jij anders doen als jij in de schoenen van je vader of je moeder stond?

Heleen: Ik denk dat ik het net zo zou doen als mijn ouders.

Riet: Ik ook, behalve het straffen. Als je zelf een bepaalde straf hebt ondergaan, weetje hoe vervelend dat is en dan zul je die niet zo snel zelf geven. Maar.... misschien praat ik over 15 jaar wel anders.

Wim: Dat weet ik niet.

Jan: De tijd verandert steeds en daarom is het denk ik moeilijk om nu al te zeggen wat je anders zou doen dan je ouders.

Jongelui, nogmaals bedankt voor jullie medewerking.

Moerkapelle Willem en Mieke Visscher

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen