Veran het Zuid-Arfika?

De „uitvinder" van de politiek van gescheiden ontwikkeling — meestal apartheid genoemd — in Zuid-Afrika was Hendrik Frensch Verwoerd. Zijn droom was een blank Zuid-Afrika waaruit alle zwarte mensen verdwenen zouden zijn. Daarom begon hij een thuislanden-beleid: Zuid-Afrika zou opgedeeld worden in tien zwarte thuislanden en één groot blank „hartland". In dat blanke gebied mochten zwarten daarom alleen maar tijdelijk wonen. Zwarte woonsteden, zoals Soweto bij Johannesburg en Mamelodi bij Pretoria, zouden opgeheven worden, zodra de zwarten niet meer nodig waren in de blanke industrie. Ook de overal aanwezige „zwarte plekken" in blank gebied moesten verdwijnen. Onder Verwoerd begon daarom de gedwongen verhuizing naar het thuisland.

Verwoerd had ongetwijfeld nobele bedoelingen, maar zijn , .droom" was niet realistisch. De uitvoering ervan verdreef miljoenen — de schattingen lopen uiteen van 1 tot 4 miljoen — zwarten van de plaats waar ze al jaren woonden. Hartverscheurende taferelen hebben zich hierbij afgespeeld. Pasjeswetten werden ingevoerd. Kleine apartheid moest de grote apartheid ondersteunen.

De droom van premier Verwoerd is geschiedenis. Vrijwel niemand gelooft er meer in. De gevolgen van deze droom zijn echter nog lang niet uitgewist.

Wat is er zoal veranderd?

- Begin 1985 is er een uit drie kamers bestaand parlement ingevoerd, waarin naast de blanken ook de kleurlingen en aziaten een eigen volksvertegenwoordiging hebben.

- De gedwongen verhuizingen zijn stopgezet, de pasjeswetten afgeschaft: datzelfde geldt ook voor het verbod op gemengde huwelijken.

- Zwarten kunnen eigendommen (huizen en land) verkrijgen in blanke gebieden.

- Zwarten kunnen het Zuidafrikaans staatsburgerschap terugkrijgen.

- Kleine apartheid wordt minder: alle hotels zijn opengesteld voor alle bevolkingsgroepen: enkele treincoupés zijn opengesteld voor blank en zwart enz.

Daar staat tegenover:

- De zwarten hebben geen eigen vertegenwoordiging in het Zuidafrikaanse parlement. Zij zijn wat dat betreft nog steeds „monddood".

- De thuislanden bestaan nog steeds. Botha heeft nog onlangs verklaard dat deze hoeksteen van het apartheidssysteem niet zal veranderen zolang hij president is. Letterlijk zei hij dat geen blanke naast een zwarte buurman zou hoeven te wonen zolang hij leider van het land was.

- Zwarten kunnen slechts eigendommen verwerven in dc voor hen gereserveerde woongebieden in blank gebied.

- Kleine apartheid bestaat nog steeds: gescheiden stranden, gescheiden busvervoer enz.

Verandert Zuid-Afrika? Ja. Is Botha werkelijk bereid tot veranderingen? Ongetwijfeld. De 5 miljoen blanken zijn echter bevreesd het onderspit te delven als de zwarten te veel macht krijgen. Ik denk dat grote en kleine apartheid volledig zullen moeten verdwijnen en dat er een meer-kamer-parlement moet komen waarin ook de zwarten vertegenwoordigd zijn. Verder zal geen enkel volk het andere moeten kunnen overheersen. Dat zal nog enige tijd vergen. De vraag is of Zuid-Afrika de tijd zal krijgen haar problemen op te lossen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen