VRAGEN OVER ADOPTIE

Het adopteren van kinderen is een gebeuren dat voor de betrokkenen verweven is met zorgen en vreugde. Zorgen en verdriet om wat verwerkt moet worden als de kinderzegen uitblijft. Zorgen ook rond het nemen van een beslissing om al of niet tot adoptie over te gaan; vragen over de reakties van anderen en vragen om de kinderen. Maar daarna ook de vreugde om wat in hen geschonken is.

De laatste jaren hebben ook in onze kringen verschillende echtparen kinderen uit Derde Wereldlanden geadopteerd. Dat geeft andere zorgen dan vroeger toen adoptie vrijwel alleen Nederlandse kinderen betrof. Met de heer en mevrouw Leune-van Dijke uit Woerden had ik een gesprek over adoptie en alles wat daarmee samenhangt.

De heer Leune is jeugdwerkadviseur en zijn vrouw bestuurslid van de Adoptievereniging der Gereformeerde Gezindte. Johan en Marijke waren twee jaar getrouwd toen ze hoorden dat zij als een gevolg van twee operaties die Marijke moest ondergaan langs natuurlijk weg geen kinderen konden krijgen. Zij hebben twee kinderen geadopteerd: Marlijn, nu drie jaar, afkomstig uit Indonesië, OPTIE en Bertine, pas twee geworden, die op Sri Lanka geboren is. Mart ij n was ook in de kamer bij het vraaggesprek en had eerst nog wel belangstelling voor die vreemde mevrouw, maar toen Bertine haar middagslaapje gedaan had was alle aandacht voor zijn zusje. Johan en Marijke wilden graag nadere informatie geven en praten over het tere onderwerp adoptie, dat onder ons nog wel eens vragen oproept.

Kunnen jullie er iets van vertellen hoe je tot de beslissing gekomen bent kinderen te adopteren?

Toen we wisten dat we zelf geen kinderen konden krijgen, hebben we geruime tijd nodig gehad om dit te verwerken, maar we zijn wel meteen over adoptie gaan denken. Je kunt hierin niet overhaast beslissen. Je moet ernaar toe groeien en alles goed overwegen. Er is ook tijd nodig om te weten of je in Gods weg bent, wantje vraagt jezelf toch steeds af: is het verantwoord en mogen we het echt wel doen? Als je een bepaalde rust en vrede mag ervaren op de beslissing die je uiteindelijk genomen hebt en de wegen gebaand worden, mag je geloven in Gods

weg te zijn. Daarbij moet je ook betrekken dat het altijd een kind in nood betreft. De kinderen die geadopteerd worden, hebben — menselijk gezien — geen toekomst in eigen land. Volgens de kinderarts van het ziekenhuis in Woerden, zou Martijn dooide gebrekkige medische zorg in Indonesië waarschijnlijk niet in leven gebleven zijn.

Toen hij gedoopt werd, is er nog eens nadrukkelijk op gewezen dat het Gods voorzienig beleid was, dat een kind aan de andere kant van de wereld geboren, nu in de gemeente van Woerden ten doop gehouden mocht worden. Er zijn ook kinderloze echtparen die vinden dat zij het door God opgelegde kruis van kinderloosheid moeten dragen en zij durven daarom ook niet tot adoptie over te gaan. Dat respekteren wij ten volle. We kennen ook heel wat mensen die kracht gekregen hebben om dit kruis te dragen.

Er zijn ook mensen die twijfelen; hen moet eigenlijk geadviseerd worden niet te adopteren. Je moet er toch wel van overtuigd zijn dat het verantwoord is, ook in het belang van het kind! We mogen zelf ervaren dat de Heere enerzijds wegen heeft gesloten en anderzijds nieuwe wegen heeft geopend waarlangs we mogen gaan.

Hoe lang moet je getrouwd zijn om over adoptie te gaan denken?

Dat is een heel persoonlijke zaak. Wij wisten na twee jaar al definitief dat we zelf geen kinderen konden krijgen. Dat is wel moeilijk te verwerken, maar je weet snel waar je aan toe bent. Bij langdurige onderzoeken is er veel meer onzekerheid en dan is het moeilijker om tot een beslissing te komen, al kun je er wel vast over nadenken. Het is op zich goed naar kinderen te verlangen, het is een scheppingsgave, maar je moetje ook afvragen of je motieven wel goed zijn om te willen adopteren.

Is over hel geheel genomen adoptie geen modeverschijnsel geworden ?

Adoptie van kinderen uit de Derde Wereld is vooral toegenomen na de oorlog in Vietnam. Toen was het misschien wel een modeverschijnsel, ook om de romantische sfeer die er omheen hing. Er gingen ook mensen die geen eigen kinderen (meer) wilden krijgen, buitenlandse kinderen adopteren. De laatste jaren zijn er nogal wat negatieve publikaties geweest over adopties — vooral van oudere kinderen — die niet goed gegaan zijn. Dit zijn uitzonderingen, maar daardoor en ook door de economische teruggang is de laatste jaren het aantal echtparen dat zich terug trekt van de wachtlijst groter dan het aantal aanmeldingen. Het is nu zeker geen modeverschijnsel meer. Er wordt juist meer weloverwogen tot adoptie besloten. Dat was overigens in onze kringen altijd al zo, omdat het onder ons meestal om ongewilde kinderloosheid gaat.

Is adoptie wettelijk geregeld?

Ja, zowel in Nederland als in het land van herkomst. Je moet in beide landen naar de rechter. Het Nederlandse recht erkent het buitenlandse niet, maar neemt het wel over.

De Nederlandse adoptiewet van 1956 is gericht op adoptie van Nederlandse kinderen. Volgens deze wet moeten pleegouders eerst een jaar voor het kind gezorgd hebben, voordat de adoptie-uitspraak wordt gedaan. Deze wet geldt ook voor buitenlandse kinderen. Daarom moetje als je kind een jaar bij je is naar de rechter voor de officiële Nederlandse uitspraak dat dit je eigen kind is; dit is in de praktijk echter slechts een formele aangelegenheid.

Moet je er met je familie over praten dat je een kind wilt gaan adopteren?

Dat is niet persé nodig voor je zelf een beslissing hebt genomen. Daarna moetje dat wel zo gauw mogelijk doen. De familie moet ook de tijd hebben om eraan te wennen dat er een kleinkind, neefje of nichtje uit het buitenland bijkomt. Het is fijn dat de familie erachter staat, niet alleen voor het kind. maar ook omdat er in het land van herkomst soms naar gevraagd wordt.

Als je zeker weet dat je een kind wilt gaan adopteren wat moet je dan gaan doen?

Je moet eerst een brief aan het ministerie van Justitie schrijven met het verzoek om toestemming te verlenen voor het adopteren van een buitenlands pleegkind. Dan krijg je bericht terug dat je op de wachtlijst geplaatst bent. Daarna moetje wachten tot

je bericht krijgt datje naam en adres doorgegeven zijn aan de Raad van Kinderbescherming. Deze Raad neemt kontakt met je op om een afspraak te maken over het gezinsonderzoek.

Als dit onderzoek is afgerond, stuurt de Raad van Kinderbescherming aan het ministerie van Justitie het advies om je toestemming tot adoptie te verlenen. Tenslotte krijg je dan van het ministerie de beginseltoestemming thuisgestuurd. Sinds het aanvragen daarvan is er dan ongeveer twee jaar verlopen. Enkele jaren geleden was dit nog drie jaar.

Ondervinden mensen uit onze kringen problemen bij het gezinsonderzoek?

Wij hebben het gezinsonderzoek als heel positief en konstruktief ervaren.

De maatschappelijk werkster van de Raad van Kinderbescherming komt twee a drie keer voor een gesprek en maakt aan de hand daarvan een rapport op, waaraan je zelf door ondertekening je goedkeuring moet geven. Er wordt vrijwel altijd geadviseerd toestemming te verlenen, behalve als er zeer speciale redenen voor zijn. Je moet wel een verklaring tekenen datje de kinderen de noodzakelijke medische behandelingen zult laten ondergaan.

Van anderen hebben we gehoord dat ze wel eens problemen gehad hebben met betrekking tot hun visie op de zondagsheiliging en het niet hebben van t.v. Dat is tijdens het gesprek wel mogelijk, maar het kan geen reden tot weigering zijn. Het belangrijkste doel van het gezinsonderzoek is de ouders voor te lichten en na te gaan of er de juiste inzichten en motivering zijn ten aanzien van de voorgenomen adoptie. Van alle aanvragen wordt maar 1 a 2% afgewezen.

Hoe gaat het verder als je de beginseltoestemming hebt gekregen?

Dan moetje kontakt zoeken met een stichting die wil bemiddelen bij adoptie van buitenlandse kinderen. Daarvan zijn er ongeveer tien in Nederland. De adressen zijn aan te vragen bij het ministerie van Justitie en daar kun je zelf uit kiezen.

Kun je ook kiezen uit welk land je kind zal komen?

In principe wel, maar het aantal landen is beperkt en elk land dat kinderen voor adoptie wil afstaan heeft zijn eigen voorwaarden. Daar ben je dus wel van afhankelijk. In Europese landen is bijna geen adoptie meer mogelijk en over het algemeen wordt het adopteren uit Derde Wereldlanden ook steeds moeilijker. Men wil niet meer dat de kinderen een opvoeding krijgen die niet overeen komt met de eigen godsdienstige visie. Deze gedachte gaat in de adoptielanden een steeds grotere rol spelen.

Zijn er geen Nederlandse kinderen om te adopteren?

Ongeveer 20 jaar geleden werden in ons land per jaar gemiddeld nog 700 kinderen voor adoptie aangeboden. Dat aantal is sterk terug gelopen als gevolg van het gebruik van voorbehoedsmiddelen en het toenemen van abortus provocatus. Ook wordt het ongehuwde moederschap steeds meer geaccepteerd. Nu zijn er nog enkele tientallen adoptiekinderen per jaar, maar daar wordt heel selektief mee gewerkt. De moeders geven van tevoren aan dat de toekomstige ouders van hun kinderen aan bepaalde (hoge) eisen moeten voldoen.

Als je met een stichting in kontakt gekomen bent, moet je dan nog lang wachten tot er een kind voor je is?

Dat hangt af van de keuze van de stichting en ook van het feit of je het kind zelf wilt gaan halen. Dan is de wachttijd namelijk veel korter. Het hoeft niet. maar het is wel aan te bevelen om zelf te reizen. Je hebt dan met eigen ogen gezien hoe het land van herkomst is en later kun je de kinderen daarover vertellen. Dat is voor hen heel belangrijk.

Het afwikkelen van de formaliteiten door de stichting duurt minimaal twee maanden. En dan moet je wachten op het bericht dat er een kind is. In het gunstigste geval is de wachttijd bij de stichting totaal een half jaar. Het hangt er ook nog van af of je een baby gevraagd hebt of een ouder kind van drie, vier of vijf jaar. Daar zijn soms moeilijk adoptiefouders voor te vinden en dan hoef je niet lang te wachten.

Als het bericht komt dat er een kindje is, moet je dan meteen beslissen of je het wilt aanvaarden?

Dat is ook per stichting verschillend. Formeel kun je je nog terugtrekken zolang de rechterlijke uitspraak in het land van herkomst niet heeft plaats gevonden. Zelf hebben wij gezegd: als het bericht komt dat er een kindje is. geloven we dat dit het kind is dat op onze weg geplaatst wordt. We vinden datje van tevoren moet beslissen datje het kind zult aanvaarden, ook als het niet aan je verlangen of je verwachtingen beantwoordt.

Toen we wisten dat we bijna bovenaan de wachtlijst stonden, waren we er in onze gedachten en in ons gebed al mee bezig dat er aan de andere kant van de wereld een vrouw onder heel moeilijke omstandigheden zwanger zou zijn. Het kind hoorde voor ons gevoel al een beetje bij ons gezin. En dan aanvaard je het toch zoals het is!

Hebben julie je kinderen zelf gehaald en heb je de moeders ook gezien?

We hebben Martijn en Bertine allebei zelf opgehaald, toen ze nog maar een paar weken oud waren, twee jaar na elkaar.

Het hangt van de omstandigheden en de juridische procedure in het land af of je de moeder ziet. In Indonesië hebben we de moeder van Martijn niet gezien. Op Sri Lanka, waar Bertine geboren is. moet de moeder mee naar de rechter. Die vraagt of zij bij haar beslissing blijft haar kind af te staan. Zelf moetje als de nieuwe ouders, na het afleggen van de eed door het kussen van een Bijbel, beloven goed voor het kind te zullen zorgen. Daarna wordt het onder het oog van de rechter aan je overgedragen. Dan is de adoptie definitief. Het was een aangrijpend moment toen we Bertine zo uit handen van haar moeder, die we al verschillende keren ontmoet hadden, ontvingen. We bewaren goede herinneringen aan haar.

Deze moeders, soms ook ouders, houden veel van hun kinderen en bieden hen alleen ter adoptie aan omdat zij niet in staat zijn zelf voor hen te zorgen.

Welke kosten zijn er aan adoptie verbonden?

De kosten aan adoptie verbonden zijn erg hoog en verschillen per land en per stichting. Je moet de eigen reis-en verblijfkosten betalen en meestal ook de kosten van de bevalling en de verzorging van het kind. Daarnaast zijn er nog de kosten van de juridische procedure en de administratiekosten. Een gedeelte hiervan is wel aftrekbaar voor de belasting. Als je een kind onder escort laat komen en dus zelf niet reist, kost dan eerder meer dan minder, omdat de kosten van de bemiddelende stichting dan veel hoger zijn. De hoge kosten vormen voor adoptiefouders een grote zorg. zeker als je meerdere kinderen wilt adopteren. Zou hier niet een taak voor de diakonie liggen?

Zijn er ook aanpassingsproblemen?

Voor een baby meestal niet, maar wel als het wat oudere kinderen betreft. Hoe ouder de kinderen, hoe moeilijker de aanpassing verloopt, vooral omdat ze dan nogal eens verwaarloosd zijn. Voor jezelf zijn er soms ook wel problemen, maar die heb je er graag voor over. Het reizen met zo'n kleintje valt niet altijd mee en Martijn is de eerste tijd nogal ziek geweest.

Zijn jullie niet bang voor diskriminatie van je kinderen?

De Nederlandse samenleving wordt duidelijk onverdraagzamer. Daarom zullen onze kinderen zeker wel met diskriminatie gekonfronteerd worden. Soms merkje daar nu al iets van en dat snijdt als ouders door je heen.

Aan de andere kant is het altijd al zo geweest dat iemand die ergens door opvalt daar opmerkingen over te horen krijgt.

Het is voor ons alleen belangrijk onszelf en onze kinderen voor te bereiden op en te wapenen tegen diskriminatie. Dat geldt niet

alleen adoptiefkinderen, maar ook voor christenen in het algemeen.

Mogen adoptiekinderen gedoopt worden?

De Generale Synode van 1977 heeft uitgesproken dat officieel geadopteerde kinderen gedoopt mogen worden, mits een christelijke opvoeding verzekerd is. Ze zijn niet op het erf van het verbond geboren, maar er door Gods voorzienigheid wel op gebracht! We ervaren het nog steeds als een wonder dat Martijn. die een islamitische moeder heeft, en Bertine met een boeddhistische moeder, nu gedoopt zijn en dat we hen een christelijke opvoeding mogen proberen te geven. We zien het ook als een opdracht hen uit de Bijbel te onderwijzen. Dat is een grote verantwoordelijkheid.

Hebben jullie nog een slotopmerking?

Adoptie is een onderwerp dat met veel emoties omgeven is. Dat maakt het moeilijk om er openlijk over te praten. We ervaren zelf nog regelmatig aan den lijve hoe gauw je in je intiemste gevoelens geraakt bent als het over adoptie of je geadopteerde kinderen gaat. Soms vragen de mensen: „Zijn zulke kinderen ook lief? " Onze kinderen geven ons veel vreugde. Na verloop van tijd vergeet je dat het je eigen kinderen niet zijn en doet het pijn als andere vragen: „Kun je daar nu net zoveel van houden als van eigen kinderen? " Het zijn nu onze eigen kinderen!

We hopen dat dit vraaggesprek eraan mag bijdragen dat bepaalde vooroordelen tegen adoptie, die er helaas toch ook onder ons nog wel zijn, weggenomen worden.

Mensen die over adoptie denken of er meer over weten, kunnen ook altijd bij adoptiefouders terecht. Ook kan bij de Adoptievereniging der Gereformeerde Gezindte, Naaldwijkseweg 173, 's-Gravenzande, informatie aangevraagd worden.

Johan en Marijke, hartelijk dank voor je bereidheid zo openlijk over dit moeilijke onderwerp te spreken. We hopen dat jullie Martijn en Bertine voorspoedig zult mogen zien opgroeien in de vreze des Heeren!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen