Lees jij ook graag romans?

Misschien heb je bij het lezen van de titel wel gedacht: „Och ja, dat gaat natuurlijk over die boeken waarin ze „elkaar krijgen" op de laatste bladzijden en waarin alles tenslotte toch nog goed komt". Hier is inderdaad wel iets van waar, maar toch is deze omschrijving van het begrip roman veel te beperkt.

Wat is een roman?

Oorspronkelijk was een roman een verhaal in het romaans, de volkstaal van Frankrijk in de Middeleeuwen, de tijd waarin het Latijn nog de voertaal was van de kerk en de geleerden. In deze verhalen was de liefde een belangrijk element, maar daarnaast speelde het avontuur een grote rol. Beide elementen vinden we ook nog in de hedendaagse roman, maar deze niet alleen.

Gedurende de eeuwen dat er romans geschreven werden, breidde het genre zich steeds meer uit: er kwamen historische romans, psychologische romans, detectives en niet te vergeten, streekromans. Voor deze romans waren de historie, de psyche, de misdaad en streekeigenaardigheden de bouwstenen.

Aan het eind van de 18e eeuw ontdekte men de roman als opvoedingsmiddel en schreven Betje Wolff en Aagje Deken hun Sara Burgerhart, waarmee zij de bedoeling hadden om al te levendige meisjes te waarschuwen voor onvoorzichtigheid, waardoor ze in verkeerde handen zouden kunnen vallen.

Je zult na het voorgaande begrijpen dat een roman niet altijd een liefdesroman hoeft te zijn. Het genre van de roman omvat zeer veel verschillende soorten boeken. Het begrip roman is dan ook heel moeilijk te omschrijven, tenzij het heel algemeen en daardoor nogal weinig zeggend wordt geformuleerd.

Zo'n omschrijving is bijvoorbeeld: „een roman is een uitgebreid, meestal verzonnen verhaal, waarin naar een hoogtepunt toegewerkt wordt en waarin verschillende personen een rol spelen".

Het hoogtepunt kan dan zowel de opheldering van een misdaad, als het huwelijk van de hoofdpersoon zijn.

De boodschap

Als we een roman willen lezen, moeten we dus een keuze maken, niet alleen uit de vele soorten romans en een overweldigende hoeveelheid titels, maar ook de diverse denkrichtingen van waaruit boeken zijn geschreven. Dit laatste kan namelijk nogal verschillen.

Is de schrijver behoudend, hypermodern, marxistisch of christelijk? Deze verschillen kun je niet aflezen van de titel, maar ze worden wel duidelijk als je het boek leest en het is van groot belang dat je daar erg in hebt.

Je vindt het misschien wel wat overdreven om het kiezen van een roman zo belangrijk te vinden. Maar, heb je er wel eens over nagedacht waarom er eigenlijk boeken geschreven worden? Dat is meestal niet zozeer omdat een schrijver graag schrijft,

maar vooral omdat een auteur zijn lezers iets te zeggen heeft. En wil die boodschap overgebracht worden, dan zal ze verpakt moeten worden in het verhaal. Het boek is dus als het ware het medium tussen auteur en lezer. De bekende moderne schrijver Hugo Claus heeft hierover eens gezegd: „(Ik schrijf) omdat ik gelezen wil worden. Ik wil een aantal mensen beïnvloeden, althans laten weten dat ik er ben . Dit laat aan duidelijkheid niets te wensen over! Niet elke schrijver roept echter overluid zijn boodschap uit zoals Multatuli dat deed in zijn Max Havelaar, als hij als het ware met overslaande stem uitroept: „Maar.... DE JAVAAN WORDT

MISHANDELD". In de meeste gevallen zal de boodschap verstopt zitten in het optreden van de personages en in de oplossingen die de auteur voor de problemen geeft.

Als je een boek leest, stel je jezelf bloot aan deze opvattingen en de invloed die daarvan uitgaat moeten we niet onderschatten.

Identificatie en kritisch lezen

Een van de belangrijkste kenmerken van romans is, dat er een zekere herkenbaarheid in zit. Veel situaties, problemen, reakties van personen enz., komen heel natuurlijk op ons over, hoewel alles verzonnen is. Als deze herkenning erg sterk is en we ons helemaal in kunnen leven, spreken we van een identificatieproces. Je wordt als het ware even de persoon met wie je meeleeft. Hiervan ben je je niet altijd even bewust, maar er is nauwelijks aan te ontkomen als een boekje erg aanspreekt. En juist dit maakt het zo belangrijk welke boeken we lezen. Wanneer je jezelf identificeert met een persoon, heeft het boek jou te pakken in plaats dat jij het in je vingers hebt. Je bent op dat moment niet meer in staat om kritisch met het aangeboden verhaal om te gaan.

Misschien is bij het lezen van romans (en ook andersoortige boeken) wel het belangrijkste dat we kritisch leren lezen. We moeten ons niet alleen mee laten slepen door een boek, maar er zo nu en dan ook eens afstand van nemen. Wat lees ik nu eigenlijk en wat wil het boek me zeggen? Het is noodzakelijk om zo nu en dan eens eerlijk na te gaan onder welke invloed je jezelf begeeft. Overgiet je jezelf met de valse romantiek van de eindeloze reeks wegwerpromannetjes? Word je gedrenkt in de oneerlijke kritiek op kerk en maatschappij? Ga je wennen aan de moderne levensstijl die duidelijk uit veel romans spreekt, of stel je je tevreden met boeken waaraan een licht christelijk tintje is gegeven? Allemaal belangrijke vragen die we onszelf regelmatig moeten stellen.

Verantwoordelijkheid

Als je zelf romans kiest om te lezen, ben je ook verantwoordelijk voor de keuze die je doet. Daarbij moet je goed beseffen dat ook deze vorm van vrijetijdsbesteding niet valt buiten het bereik van 2 Kor. 5:10, waar staat: Want wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel

van Christus, opdat een iegelijk wegdrage, hetgeen door het lichaam geschiedt, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad".

Je bent opgevoed bij het Boek der Boeken en dat Boek is de norm bij het lezen van alle andere boeken. Laatje nog zien datje door de doop behoort tot een afgezonderd volk. of laat je je niet kennen en sluit je alles wat met je opvoeding te maken heeft stevig achter slot en grendel als het gaat om het lezen van boeken? De Heere heeft ons afgezonderd en wij moeten daar ons leven naar inrichten. Durf boeken terzijde te leggen die God en Zijn dienst openlijk te schande maken. Dompel je niet onder in de moderne literatuur om er toch vooral maar over mee te kunnen praten. Je zult er beslist niet gelukkiger door worden.

Je zou tegen kunnen werpen: , , Maar moet je dan geen kennis nemen van de moderne literatuur. Het is toch belangrijk om te weten wat mensen om je heen beweegt, al houden ze er dan andere opvattingen op na dan wij? " Natuurlijk is het niet goed om je ogen te sluiten voor de wereld om je heen. Het is ook helemaal niet erg om eens een boek te lezen van een anders denkende. Maar...., juist dan moetje in staat zijn om kritisch te lezen en desnoods radikaal nee! te zeggen tegen de inhoud ervan. Dat is iets waartoe we niet altijd bereid zijn. Nou ja, er staan wel een paar vloeken in dat boek, maar verder is het toch wel goed? Het vrije omgaan van jongens en meisjes onderling hoort gewoon bij deze tijd, zo gebeurt het toch? Dergelijke argumenten zijn niet moeilijk te bedenken, maar ze praten dingen goed die beslist niet goed zijn! Zonder dat we er zelf erg in hebben kan het lezen van bepaalde boeken ons langzaam losweken van onze achtergrond en ons er tenslotte van vervreemden.

Probeer daarom in het lezen van romans een verantwoorde keuze te doen. Lees in plaats van een of andere reeksromannetje eens een boek van mevr. Von Maltzahn. Op het gebied van de literatuur kan ik je B. Nijenhuis van harte aanraden. Zijn boeken De laatste wagon en De tornado zijn heel geschikt om op je lijst voor Nederlands te zetten.

Het is misschien helemaal nieuw voor je om zo bewust met romans om te gaan, maar je zult zien dat het heel wat meer voldoening geeft dan het zonder meer konsumeren van een eindeloze reeks boeken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen