Hoe lang is
Hoe lang is het geleden dat je vader overleden is?
Dat is ongeveer vijf en een halfjaar geleden. Het is allemaal heel plotseling gebeurd. Mijn vader was al wel een jaar of zes hartpatiënt, maar hij werkte gewoon. Op een nacht kreeg hij plotseling een hersenbloeding en direkt daarna overleed hij. De laatste levensfase heb ik niet meegemaakt. De laatste keer dat ik hem levend zag, was 's avonds. Toen was er schijnbaar nog niets aan de hand. Op het moment dat je wakker gemaakt wordt, denk je ook niet aan het ergste. Dat komt pas na een paar minuten.
Weet je nog wat er op zo'n moment door je heen gaat?
Op het moment dat je het definitieve bericht hoort, ben je kompleet beduust. Pas later ga je nadenken.
In de periode dat dit gebeurde, was er juist een verandering in mijn leven gekomen wat betreft het geloof. Ik was onder invloed van de kontakten met anderen, tot het besef gekomen dat ik niet zomaar kon blijven ronddobberen op het geloof van mijn ouders. Ik voelde dat dat niet genoeg was.
Ik moest zelf de Heere Jezus leren kennen.
Ik wist dat mijn vader een kind van de
Heere was en dat hij na zijn dood het beter zou hebben dan op aarde. Voor hem was het (waarschijnlijk pijnloos) overlijden een overgang naar de heerlijkheid.
Ik herinner me de eerste dagen als dagen waarin niet veel gesproken werd.
Hoe was het meeleven vanuit de familie en de kerkelijke gemeente?
Ik denk dat hulp het meest gewaardeerd wordt als dat gebeurt in de vorm van 't laten merken van meeleven, een voorzichtige opmerking over het geloof van mijn vader, en de goede ruil die hij door genade heeft mogen doen.
In die eerste dagen was het meeleven vanuit de familie erg fijn. Bezoeken e.d., waarin men laat merken dat er meegeleefd wordt.
Vanuit de kerkelijke gemeente was er in die eerste dagen ook kontakt: met predikanten (eerst de konsulent, later de eigen predikant), en ook van anderen uit de kerkeraad e.d. Uit heel het dorp trouwens kwamen zeer veel reakties, en dat doet goed.
Bij het bezoek was er ook aandacht voor de kinderen, maar niet speciaal. Er waren geen kleine kinderen meer, de kinderen deelden in het verdriet van de moeder, en dus werden de reakties ook opgevat als geldend voor de kinderen.
Hoe heb je het kondoleren ervaren?
Er zijn geen speciale avonden van kondoleren geweest. Gedurende de dagen voor de begrafenis kwam er bezoek. De uren van bezoek maakten op mij een beklemmende indruk. De mensen waren erg meelevend, en bedrukt. De sfeer in een kamer vol bedrukte mensen is benauwd: drukkende stilte soms, men weet niets te zeggen, en zwijgt.
En de begrafenis?
Op de dag van de begrafenis heb je een gevoel van: alle mensen kijken naar je, probeer jezelf goed te houden.
Na de begrafenis was er gelegenheid in de konsistorie van de kerk om handen te drukken. De kerk was overvol tijdens de dienst, dus kwamen er rijen mensen kondoleren. Het doetje goed dat de mensen komen, maar aan de andere kant zie je ze in een flits voorbij gaan en denk je: houdt 't al bijna op? i
Is het zo dat er na de begrafenis een bepaalde leegte ontstaat? Besef je dat nu meer dan eerst? Kun je dat omschrijven?
Na de begrafenis is er een gevoel van enerzijds: opluchting: , , dat is voorbij", anderzijds: „wat nu? " Voor mijn moeder moet dat iets vreselijks geweest zijn. Er kwamen veranderingen, er moest veel geregeld worden. Er is een lege plaats: dat merk je pas na de begrafenis. Er wordt soms een bord teveel gepakt, niemand durft in vaders stoel te zitten. Dat is heel pijnlijk. I
Er vindt heel duidelijk een slijtageproces plaats. Je bent jong, je went aan de veranderingen, je hebt 't druk. Toch ben je er vooral de eerste jaren er nog veel mee bezig, maar meestal gericht op je moeder, b.v. op feestdagen, bij herinneringsdagen, en de jaarwisseling.
Tegenwoordig is dat niet meer zo sterk. Maar ik denk dat mijn moeder uiteraard er nog veel meer mee bezig is.
Hoe heb je de nazorg van de kerkeraad na het overlijden en de dag van de begrafenis ervaren naar de kant van je moeder en jezelf? Kan dat verbeteren?
Ik vind in het algemeen dat de nazorg veel beter moet zijn. Er is niet zo vaak bezoek meer geweest vanuit de kerkeraad e.d.
Mensen vergeten vrij snel. Als er geen overduidelijke noodkreten gehoord worden, dan denkt men dat het wel gaat zo. Van de kant van mijn moeder heb ik gemerkt, dat ze vond dat de mensen snel wegbleven, niet alleen vanuit de kerkelijke gemeente, maar ook de andere mensen. Dat kan denk ik verbeteren doordat de mensen zich leren in te leven in de situatie. Dan zullen ze merken dat, al is er aan de buitenkant aan iemand niet veel te merken, er toch bezoek en aandacht nodig is.
Als je moeder alleen overblijft, heeft dat dan invloed op je studiekeuze? En op de mogelijkheid van verkering, het uit huis gaan en met vakantie gaan?
De eerste jaren heeft de situatie uiteraard wel invloed op allerlei dingen. Dat wordt bij mij versterkt, doordat ik de jongste ben. Maar naarmate je ouder wordt, moetje proberen toch je eigen leven te leiden. De moeder moet leren om alleen te zijn, hoe hard dat ook is. Haar kinderen hebben hun eigen leven.
Wat betreft de vakanties: eerst zijn we nog een paar jaar met een paar kinderen en mijn moeder op vakantie geweest. Maar sinds een paar jaar gaan we ieder onze eigen weg in de vakantie. Ook voor verkering en het huis uit gaan geldt, denk ik: je moet proberen je eigen leven te gaan leven, en dat betekent helemaal niet datje je moeder vergeet, of zo iets. Op mijn studiekeuze heeft de situatie absoluut geen invloed gehad.
Heb je vanuit je geloof steun gekregen in de afgelopen jaren?
Mijn geloof speelt een grote rol in de afgelopen jaren. Het heeft me geholpen alles helemaal te verwerken. En niet alleen in deze situatie hielp het me, het is iets dat je hele leven doordrenkt.
Misschien heb je wel wat adviezen voor jongeren die in dezelfde positie verkeren als jij?
Eigenlijk alleen dit: als je bezig bent alles te verwerken, als je schuldgevoelens hebt, of andere problemen, dan moetje daar niet zelf mee blijven rondlopen, maar ze overgeven aan Degene die alles overhad voor zondaren, zelfs Zijn leven: Jezus Christus. Wentel je weg op de Heere, vertrouw op Hem. Hij zal het maken.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 juli 1986
Daniel | 32 Pagina's