Over leven gesproken

Op 18 januari kwamen ruim 1000 jongeren naar de Jaarbeurs in Utrecht, om d? ar het jongerenkongres „Over leven gesproken" mee te maken. Jammer dat er zoveel mensen vanwege ruimtegebrek niet bij konden zijn. Ook voor jullie hebben we het onderstaande verslag geschreven.

We hopen dat de oproep tot bezinning, die van dit kongres uitgegaan is, tot ons en tot de wereld om ons heen doordringt.

Opening

De voorzitter van de Jeugdbond, ds. Van der Heiden, opent het kongres met het lezen van 2 Kon. 1 : 1-6 en gebed. Hij heet allen welkom, niet het minst de jongeren die de zaal tot aan de voeten van de spreker gevuld hebben.

Tijdens de voorbereidende bijeenkomsten is nagedacht over Psalm 103. Daar staat in wie God is: de Almachtige (vs. 19) èn wie wij zijn: stof (vs. 15, 16). Toch menen wij mensen God te kunnen weerstaan. Koning Ahazia denkt dat ook. Door het zenden van boden naar Baal-Zebub doet hij alsof God niet bestaat, verklaart hij de levende God dood. Ook in de huidige wereld en wetenschap wordt God genegeerd. Maar laat niemand zich vergissen: Ps. 103 blijft gelden. God leeft!

Lezing dr. J. Poortman: „Manipuleren met menselijk leven"

Na de opening kreeg dr. J. Poortman het woord.

„We leven in een geweldige dynamische tijd. We zijn van eenvoudig agrarisch levensklimaat overgegaan naar een technisch levensklimaat. We horen dagelijks van ruimtevluchten, van satelieten enz. En toch, we wennen er zo gemakkelijk aan, we vinden dat alles zo gewoon.

Waar de mens zijn beperkingen ervaart, probeert de wetenschap en de techniek die te verhelpen.

Dit alles wordt bedoeld ten goede: aard en wezen van de wetenschap en techniek is er voor het welzijn van de mensen. Maar in al die jaren is de mens niet veranderd!!

Ongeveer 15 jaar geleden zag men meer en meer dat men de omstandigheden wel kon verbeteren maar dat de kern van de problemen in de mens zelf lag, de mens is niet goed. Daarom zei men: „Laat ons proberen de mens naar onze hand te zetten. Laat ons proberen de mens te veranderen. Laat ons mensen maken naar onze aard en gelijkenis." Hierbij stuitje natuurlijk op allerlei vragen: kan dat? , mag dat? , moet dat? ". Aldus dr. Poortman.

Dr. Poortman ging op deze vragen nader in aan de hand van diverse dia's die hij liet zien. De wetenschappers hebben ontdekt dat de erfelijke eigenschappen in de kern van de cel zitten. In die kern zit het DNA. Dat DNA is opgebouwd uit verschillende elementen. De volgorde van die bouwelementen bepaalt weer welk soort eiwit er gevormd wordt. En dat eiwit regelt op zijn beurt bepaalde funkties in het lichaam. Wanneer je weet hoe iets in elkaar zit, heb je een zekere macht. Je kunt er dan mee gaan manipuleren. Zo kun je verschillende stukken DNA met elkaar gaan kombineren. door een bepaald DNA uit de kern van de ene cel „vast te plakken" aan het DNA uit de kern van een andere cel.

Het is fantastisch dat dit kan! Maar er zit ook een andere kant aan deze zaak: we kunnen er ook verschrikkelijke dingen mee doen. Zo liet dr. Poortman een dia zien met twee muizen. De ene was door „genetisch ingrijpen" veel groter geworden dan de ander. We kunnen als het ware zo „superdieren" maken.

Maar dit alles wordt nog angstiger als we dichter bij de mens komen. Stel je eens voor dat de wetenschap van elk mens het erfelijk materiaal kan vastleggen, ook de „zieke" stukken van het DNA. Welke enorme gevolgen heeft dat! Wordt dan het genetisch advies bepalend voor het al of niet kinderen krijgen binnen het huwelijk, wanneer je weet dat je een of andere erfelijke ziekte in je genenmateriaal meedraagt? Ook zou de wetenschap dan in kunnen grijpen vóór de ziekte, dus een preventieve geneeskunde. Het ideaal is dan een samenleving zonder pijn en moeite.

Mag dat? Kan dat? Dr. Poortman gaf hier geen eindoordeel over. Wel zullen we opnieuw moeten nadenken wat Gods Woord erover zegt. We zullen ons opnieuw moeten bezinnen op de vraag: „wie en wat is de mens? " Volgens dr. Poortman mogen we deze kennis wel aanwenden om door middel van bepaalde medicijnen stukjes „ziek" DNA te genezen. De mens blijft hier immers intact? Er is dan in feite gewoon sprake van een nieuw medicijn.

Toch moeten we ook hier waakzaam blijven: het is goed om te onderkennen wat uit de samenleving op ons afkomt. Maar laat ons dit wel uitdrijven naar Gods Woord, met de vraag wat de Heere daarin tot ons zegt.

Kollekte

Na de indringende lezing van dr. Poortman, werd tijdens de samenzang de kollekte gehouden. Samen met de middagkollekte bracht deze ƒ 6917, 45 op. Hartelijk dank.

Lezing ds. H. Paul: „Laat Ons mensen maken"

Daarna kreeg ds. H. Paul het woord. Hij ging in zijn lezing vooral in op de reageerbuisbaby en de ethische aspekten daaromtrent.

Hij ging eerst in op de schepping van de mens. We lezen in Genesis 1: Laat Ons mensen maken.... De Schepper gaat hier als het ware in beraad met Zichzelf. Vaak gaat beraadslaging aan iets bijzonders vooraf. Zo kreeg de mens een bijzondere en voorname plaats in de schepping.

Wanneer wij een antwoord willen formuleren op de vraag „Wie is de mens? ", dan zullen we ook antwoord moeten hebben op de vraag „Wie is God? ". We moeten God kennen, willen we de mens kennen. De mens is immers beelddrager Gods? Ook al heeft de zonde die relatie verbroken en geruïneerd, toch wordt de mens nog steeds aangesproken op het beeld van God. Dat unieke in de mens zullen we steeds naar voren dienen te brengen bij allerlei vraagstukken, zoals genetische manipulatie, reageerbuisbaby enz.

Na deze inleidende opmerkingen gaat ds. Paul verder in op het eigenlijke onderwerp. De voortplanting vindt plaats binnen het kader van het huwelijk. In dat huwelijk bouwen man en vrouw onder andere aan de voortplanting van het menselijk geslacht. De mogelijkheid om kinderen te krijgen, wordt dan ervaren als een geschenk, een zegen. Dit beseffen vooral ouders, die geen kinderen kunnen krijgen. Vaak gaat dat gepaard met een groot en intens verdriet.

Maar meestal zullen er ook allerlei onderzoekingen plaatsvinden bij de ouders naar de oorzaak van die ongewilde kinderloosheid. Volgens ds. Paul is dat geoorloofd, mits deze binnen de grenzen blijven van hetgeen volgens Gods Woord toelaatbaar wordt geacht. Ten aanzien van de reageerbuisbaby vindt ds. Paul dat er grenzen overschreden worden. Wanneer de oorzaak van onvruchtT baarheid ligt in het feit dat de eicel en de

zaadcel niet bij elkaar kunnen komen, kan men deze versmelting in een soort „schaal" laten plaatsvinden. Deze vrucht wordt dan weer terug in de baarmoeder geplaatst. Echter, vaak worden er meerdere eicellen bevrucht, want het slagingspercentage is 20%. Dus er vinden nogal wat mislukkingen plaats. En wanneer we geloven dat er vanaf de conceptie sprake is van menselijk leven, dan brengt dit nogal wat vragen met zich mee.

Daar de mens de macht heeft om met genetisch materiaal te manipuleren, ligt hier ook nog een ander gevaar op de loer: de mogelijkheid om door middel van reageerbuisbabytechniek een soort „super-baby" te maken. Het gaat daarbij dan vooral om de verbetering van de kwaliteit van het leven. Dit alles vindt volgens ds. Paul zijn grond in de mens-visie die erachter ligt. Dat mensbeeld is materialistisch. Zo spreekt men van de mens als een informatieverwerkend systeem, of een complex van DNA-moleculen. De nadruk ligt dan op de kwaliteit van het leven en niet meer op de onaantastbaarheid. De genetische manipulatie moet dan garant staan voor een goed produkt.

Dus samenvattend: de techniek van de reageerbuisbaby zullen we moeten afwijzen. Selektie en experiment maken een wezenlijk onderdeel uit van deze techniek. Tevens gaat het vaak niet alleen om onvruchtbaarheid te verhelpen, maar om andere zaken: rasverbetering enz.

Wel is het toegestaan om bij het herstellen en verbeteren van geschonden funkties hulp van wetenschap in te roepen. Maar nooit zullen alle geschonden funkties kunnen verdwijnen. Die zijn er door de zonde. We zijn immers geen beelddrager Gods meer. Om dat te worden, hebben we de hand van God en de Heilige Geest nodig. Dan zullen we eenmaal volkomen bevrijd worden van alle geschonden funkties. Dat zal zijn na dit leven.

Deklamatie

Nadat enkele mededelingen zijn gedaan over de workshops, draagt Mija Hasselaar op indrukwekkende wijze het gedicht „Klaaglied" van Tineke Kok-Fens voor. Als antwoord zingen we Psalm 139 : 2.

Pauze

Nadat ds. Elshout de ochtendbijeenkomst gesloten heeft, breekt de pauze aan. Niemand hoeft zich te vervelen. Er lopen genoeg bekenden rond en in de hal staan informatiestands van allerlei verenigingen en organisaties uit onze gezindte.

Workshops

Om 13.00 uur beginnen de workshops. Bijna twee uur lang stijgen en dalen er soms propvolle liften om iedereen van de ene workshop naar de andere te vervoeren.

* Op de zevende verdieping zetelt een „prolife platform". Daar worden door vertegenwoordigers van VBOK (Margreet Sonnenberg), NPV (de heer Van Doleweerd), SGP (de heer P. C. den Uil) en de heer R. Seldenrijk (namens de Jeugdbond) een aantal stellingen toegelicht, waar de zaal op kan reageren. Enkele thema's komen later in de forumdiskussie terug.

* Namens de ZO A laat dokter Van Bruggen, de avond er voor uit Bangkok teruggekeerd, een diaserie zien over de gezondheidszorg in de derde wereld. Zij pleit er voor de kuituur niet te verstoren, de daar gangbare geneeswijzen te laten bestaan en alleen waar nodig westerse medische kennis over te dragen.

* Een echte „work"-shop is die van de medische apparatuur. Je kunt daar zelf aan de slag: cardiogram maken, bloeddruk opmeten, bloedprikken, bloedgroep bepalen.

* In de Schuilplaats-workshop staat euthanasie centraal. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een diaserie, wordt dit thema toegelicht. Door goede zorg kan de vraag naar euthanasie vaak voorkomen worden.

* Bij de Jeugdbond staat zowel voor de sektie - 16 als +16 het thema van dit kongres centraal. Voor-16 leiders en leidsters wordt een kort klankbeeld getoond dat op de verenigingen gebruikt kan worden. In de + 16 workshop wordt toegelicht hoe de (nieuwste) Mivo-schets op de jv gebruikt kan worden.

* De VBOK draait een film die de ontwikkeling van een mens vanaf de conceptie tot in de eerste levensjaren laat zien. Het wonder van de embryonale ontwikkeling, het indrukwekkende van een bevalling en de waarde van menselijk leven komen in deze film tot uitdrukking.

Forumdiskussie

Na de workshops wordt het programma in de kongreszaal voortgezet met een forumbespreking. Forumleden zijn: dr. R. Seldenrijk, mevr. M. Neele (VBOK), ds. H. Paul, dr. J. Poortman en mr. E. N. Bouwman (NPV). Voorzitter is J. H. Mauritz. Het wordt een levendig forum. Om het verloop en de soms moeilijke diskussies wat overzichtelijker te maken, is het geheel hieronder in vijf thema's gesplitst.

1. DN A-onderzoek en de toepassing: vloek of zegen?

Waar liggen de grenzen voor genetische manipulatie? Er ligt een duidelijke grens in het uniek-zijn van ieder mens. Met de erfelijke eigenschappen van mensen mag niet gemanipuleerd worden. Tegen plant-en dierveredeling hebben we echter nooit bezwaren gehad. Als we dat nu met behulp van genetische manipulatie doen, dan is de methode wel anders geworden, maar het doel is hetzelfde. Deze toepassing is aanvaardbaar. Wordt de zegen van het gebruik niet weggenomen door de vloek van het misbruik? Het gevaar van de huidige situatie is dat DNAonderzoek in handen is van wetenschappers die de resultaten op een verkeerde manier toepassen. Tien jaar geleden is er al door sommige onderzoekers gezegd, dat we ons op onze grenzen moeten bezinnen. In onze kuituur is die bezinning niet goed op gang gekomen. Dat is beangstigend. Het onderzoek is niet meer te stoppen. Wij moeten ons wel bezinnen op de grenzen. Toch mogen we niet vergeten dat bepaalde toepassingen (bijvoorbeeld aanmaak van menselijke insuline) zo zinvol zijn, dat we de Heere kunnen danken dat zoiets mogelijk is. Reaktie uit de zaal: Zitten er, ondanks sommige positieve resultaten, toch niet zoveel verwerpelijke dingen in het onderzoek, dat we er mee moeten ophouden? Veel positieve dingen komen uit handen van goddeloze wetenschappers. Er zijn meer resultaten van onverantwoord handelen die we nu dankbaar gebruiken, zegt dr. Poortman.

Een ander forumlid vult aan, dat we er voor op moeten passen als christenen overal direkt „nee" tegen te laten horen. Toch, meent ds. Paul, dat er gekeken moet worden om welk onderzoek het gaat en in welk kader het plaatsvindt. Hij noemt als voorbeeld een onderzoeker die gestopt is met onderzoek naar reageerbuisbevruchting, omdat de ethische vragen de wetenschappers boven het hoofd groeien.

De voorzitter van het forum merkt op, dat er heel wat vragen zijn te stellen rond DNAonderzoek waar veel onderzoekers zich niet druk over maken. Nadenken over ethiek en toepassing wordt dikwijls aan de samenleving overgelaten.

2. Is , , in vitro fertilisatie" (reageerbuisbe vruchting) toegestaan als het in een pro-lif ziekenhuis gebeurt?

Ook al zouden er garanties zijn dat er niet geëxperimenteerd wordt met embryo's, dan nog blijft de handeling bij IVF hetzelfde. Het blijft een technische ingreep ten aanzien van de wording van een mens. Welke invloed heeft deze handeling bovendien op de ontwikkeling van het kind dat zo verwekt wordt? Met Velema wordt de ingreep afgewezen? , is de vraag van ds. Paul.

Mevr. Neele licht het standpunt van Prof. Douma toe. Ook Douma wijst een methode, waarbij bevruchte eicellen buiten het lichaam vernietigd worden, af. Hij acht de methode waarbij alle bevruchte eicellen ingeplant worden, wel aanvaardbaar. Dit blijkt nu ook mogelijk te zijn.

Binnen het forum ontwikkelt zich een diskussie: Waarom wordt IVF afgewezen terwijl allerlei ingrepen als een operatie aan eileiders en een keizersnee, wel aanvaard worden?

Ds. Paul wijst er op dat die andere ingrepen gericht zijn op het herstellen van organen, zodat een zwangerschap mogelijk wordt. Een keizersnee is een handeling die bevordert dat een zwangerschap tot een goed einde komt. IVF is iets heel anders en vindt bovendien plaats in een kontekst van onderzoek (weefselkweken, embryo's invriezen)

die we moeten afwijzen. De forumvoorzitter rondt de diskussie af met de konstatering dat er verschillend gedacht wordt binnen het forum. De een wijkt meer voor het geheim van de wording van het menselijk leven en vindt dat daar geen technisch ingrijpen bij past, de ander ziet ook de ontwikkelde techniek als een geschenk van God.

3. Hoe moet een verpleegkundige zich opstellen ten opzichte van handelingen die ze niet wil uitvoeren.

Je bent niet verplicht mee te werken aan abortus en euthanasie. Bij een sollicitatie mag je om je standpunt niet afgewezen worden. Momenteel wordt er door het ministerie van WVC onderzocht of dit mogelijk wel gebeurt. Het is wel verstandig om je standpunt goed door te praten als je solliciteert naar een plaats op de afdeling gynaecologie of de operatiekamer. Als je bewijzen hebt datje vanwege je standpunt gediskrimineerd wordt, geef dat dan aan de Landelijke Werkgroep Gewetensbezwaarden door (H. W. Mesdagstraat 3, 9718 HA Groningen).

4. Is vruchtwaterpunktie geoorloofd?

Als het het doel heeft om bij een gekonstateerde afwijking over te gaan tot abortus: nee.

We hoeven niet afwijzend te staan tegenover al het prenatale onderzoek. Soms kunnen gevonden afwijkingen zo reeds voor de geboorte behandeld worden.

Als afwijkingen niet verholpen kunnen worden, mogen we onze nood bij de Heere brengen. Bovendien is dan direkt vanaf de geboorte goede begeleiding mogelijk.

5. Werk van de VBOK

Hierop wordt door mevr. Neele aangevuld dat de VBOK ook zwangere vrouwen begeleidt, die weten dat ze een gehandikapt kindje krijgen. Begeleiding is er ook voor vrouwen die zwanger zijn geworden na een verkrachting. Het is ook in dit geval beter abortus te voorkomen, omdat dat een tweede gewelddadige ingreep zou betekenen.

Vanwege de tijd moest een groot aantal vragen blijven liggen, hoewel tijdens de levendige diskussie de meeste aangedragen problemen wel van verschillende kanten belicht konden worden. De heer Seldenrijk las aan het slot een citaat uit het boek „De wederkomst des Heeren" van wijlen prof. Wisse voor, die eigenlijk de kern vormde van een deel van de diskussie: „We moeten de goederen van de kuituur niet klakkeloos overnemen, maar enten op de christelijke stam. Aan de moderne intellektuele en kulturele vooruitgang kunnen gedachten ten grondslag liggen, die ten vloek kunnen zijn, maar op christelijke leest geschoeid een verrijking konden heten."

Slotwoord

Nadat een persbericht, dat naar aanleiding van dit kongres opgesteld is, is voorgelezen, besluit ds. Golverdingen met woorden uit Joh. 14 : 6. Ik ben het Leven. In al ons doen en laten is de dood. Christus alleen kan Zich het Leven noemen. Hij heeft de dood overwonnen en schenkt Zich weg aan geestelijk doden en uitzichtlozen. Doden zullen de stem van de levende God horen en ze zullen leven. Heb jij zélf de stem van de Heere al gehoord? Dat komt dan in je levenswandel naar buiten. Je leven is dan op Hem gericht. Christus alleen is het Leven van het geestelijk leven.

P. Eikelboom

W. Polinder

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen