Overgenomen . . . .

’Ik. denk dat bestaande structuren veranderd moeten worden', antwoordt ze koeltjes op onze vraag waarom dit kabinet de huidige man-vrouw-verhoudingen wil doorbreken. En ze vervolgt: 'Het kabinet ziet behoefte aan veranderingen en constateert ook veranderingen. De meerderheid van de samenleving wil dat de vrouw niet allen huisvrouw is maar ook dat ze invloed heeft en in aanmerking komt voor betaalde arbeid'. - OC: Uit de statistieken van het Sociaal en Cultureel Planbureau, gepubliceerd in het rapport , , Culturele veranderingen in Nederland", blijkt dat overigens niet. Op de vraag: Hoe graag willen huisvrouwen een werkkring buitenshuis hebben? , reageerde maar liefst 61 procent met 'niet zo graag / helemaal niet'. Mevrouw Kappeyne: 'Die cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau duiden al op een geweldige verandering. Kijk, voor vrouwen die geen betaalde werkking willen, verandert er niets. Maar uit deze cijfers blijkt dat een aanzienlijk deel van de vrouwen dat wel wil en dat willen wij stimuleren. Vandaar ook dat wij streven naar wetgeving waarin die gelijkstelling tussen man en vrouw geregeld wordt’.

- Dat klinkt nog al vrijblijvend. Kunt u zich desondanks voorstellen dal in onze kringen de angst leeft dat vrouwen gedwongen zullen worden naar een betaalde baan uit te zien, gelet op het heersende politieke klimaat?

’Die angst verbaast me iedere keer weer. Ik heb het al een keer of tachtig gezegd en ik denk wel eens dat mensen niet willen luisteren maar ik zeg het toch maar weer: wij willen niemand verplichten. Waar dit kabinet mee bezig is, is de rechtspositie van vrouwen versterken omdat daar in de samenleving behoefte aan bestaat’.

- Maar dreigt er niet een indirecte verplichting voor vrouwen? Via arbeidstijdverkorting wil men het bestaande werk gelijkelijk onder mannen en vrouwen verdelen, zodat de kostwinner bij een verder doorgevoerde A TV, gepaard gaande aan inlevering van loon, onvoldoende geld in het huishoudlaatje kan brengen en de vrouw in feite genoodzaakt is via betaalde arbeid voor aanvulling van het gezinsinkomen te zorgen? 'Dit kabinet staat op het standpunt dat arbeidstijdverkorting een zaak is van de sociale partners (dus van de werkgeversen weknemersorganisaties-OC). ATV is een geleidelijk proces en het is bepaald niet zo dat men plotseling van zijn inkomen beroofd zal worden. Wij wensen nogmaals niet een ontwikkeling waarbij vrouwen gedwongen worden tot_ betaalde arbeid. Ik hang geen ATV aan' tot iedere prijs'.

- En wat als een meerderheid die sterk doorgevoerde ATV wel wil? Moet de minderheid zich daar dan naar schikken ? 'Ik kan niet in de toekomst kijken maar op zich wordt in ons land met de positie van minderheden altijd wel rekening gehouden'.

Gezin

Een volgende vraag heeft betrekking op het voornemen van het kabinet om vanaf 1990, te beginnen bij 18-jarigen, van vrouwen die een beroep doen op de sociale voorzieningen te eisen dat zij uitzien naar een betaalde baan. In de gedachtengang van het kabinet kan de man. net zo goed als de vrouw, de opvang van de kinderen voor zijn rekening nemen. Wat is in dit verband de visie van mevr. Kappeyne op het gezin? 'Een nuttige instelling', reageert ze om er meteen aan toe te voegen: 'Net zo nuttig als andere samenlevingsvormen’.

- Maar is de moeder niet bij uitstek degene die het kind liefde en warmte kan geven?

’Dat is een verouderde opvatting, die niet door iedereen wordt onderschreven. Dit zijn hele emotionele discussies en ik kom ze op alle spreekbeurten tegen maar we moeten kijken naar het wetenschappelijk onderzoek op dit terrein. De uitkomsten daarvan wijken af van wat altijd gezegd is. Niet het geslacht van de ouder of verzórger doet daartoe. Ook de vader of mannelijk partner kan een kind in zijn jongste levensjaren goed verzorgen. Het beste zou zijn dat beide ouders dat doen'. We merken op dat we van die wetenschappelijke onderzoeken niet op de hoogte zijn. De voorlichtster van de bewindsvrouwe zegt toe dat zij ons een rapport zal toesturen dat ons zal overtuigen.

Onlangs verscheen nr. 1985/3 van „Ons Contact", jongerenblad van de S.G.P. Uit dit uitstekende nummer over „Emancipatie en diskriminatie" knipten we een groot gedeelte uit een vraaggesprek met staatssekretaris, mevr. Kappeyne van de Coppello.

‘Behoedzaam’

Een volgende vraag is of er voor gezinnen, waarin de man als kostwinner fungeert en de vrouw als huismoeder, voldoende vrijheid overblijft om deze 'rolverdeling' in stand te houden. De staatssecretaris: 'De overheid zal echt de huisdeuren niet binnenstappen. Daarachter mag iedereen zijn leven inrichten naar eigen inzichten. We gaan heus niet zeggen hoe de rol van de man en die van de vrouw moet zijn, behalve als er schandelijke gedragingen plaatsvinden zoals mishandeling. Maar dan kom je op het terrein van de strafwetgeving*.

- Toch zult u waarschijnlijk niet op hel standpunt staan dat u de 'rolverdeling' russen man en vrouw onder etnische minderheden (Turken, Marokanen) ideaal vindt?

’Maar daar gaan we wel heel behoedzaam mee om. We moeten rekening houden met de culturelen achtergronden'.

- Die rolverdeling blijft evenwel een doorn in uw oog?

’Ja, maar ik ben toevallig ook nog liberaal. Als een vrouw ermee akkoord gaat dat ze een ondergeschikte rol speelt, wie ben ik dan om dat te verbieden? Dat moet iedereen zelf uitmaken. Wat de regering wil, is niet meer dan mogelijkheden creëren voor hen die een andere rolverdeling wensen. We constateren dat het historisch denken over de rol van de vrouw verandert en daar hebben wij rekening mee te houden. Als een vrouw economisch zelfstandig wil zijn en deel wil nemen aan het arbeidsproces, moeten wij daar als overheid via allerlei maatregelen op inspelen’.

- Betekent dat niet een onderschatting van de vrouw als huismoeder? Anders gezegd: Is arbeid pas waardevol als het betaalde arbeid is?

’Nee, zeker niet. Maar waarom zou een vrouw haar talenten alleen maar voor huishoudelijk werk mogen aanwenden. Waarom zou ze die talenten aan de samenleving onthouden? Het is toch een goede zaak om je talenten waar mogelijk aan te wenden. Daar wordt ook in de Bijbel op gewezen, dacht ik. Het is naar mijn mening heel jammer voor de maatschappij dat die talenten waarover de vrouw beschikt, voor de maatschappij verloren gaan. Ik denk trouwens dat het met het oog op de toenemende vergrijzing van de bevolking heel belangrijk wordt dat ook vrouwen meer en meer aan het arbeidsproces gaan deelnemen. Stel het omgekeerd, dus dat steeds minder vrouwen een baan zouden willen. Dan zal over 20, 30 jaar de last van de sociale voorzieningen neerkomen op de dan werkende mannen. Dat zal een last zijn die nauwelijks is op te brengen'.

- Over de vergrijzing gesproken: Is die niet juist een gevolg van het feil dat vrouwen, nu ze economisch zelfstandig kunnen zijn, gemakkelijker van hun man kunnen scheiden (waardoor het kindertal af-en de vergrijzing als gevolg daarvan toeneemt)?

’Nee, ik zie geen verband tussen echtscheiding en emancipatie. Dat verband is er niet’.

- Toch zijn er RIAGG's (regionale instellingen voor geestelijke gezondheidszorg, zij houden zich onder andere bezig met huwelijksproblemen) die het tegendeel beweren?

’De RIAGG's hebben geen verstand van emancipatie. Het is mij ten enenmale onduidelijk hoe ze dat kunnen beweren'.

Principieel

Aan het eind van het gesprek met de staatssecretaris komt nog heel even de principiële stellingname van de SGP ten aanzien van het emancipatievraagstuk in haar geheel aan de orde. Mevr. Kappeyne maakt ook wat dat betreft van haar hart geen moordkuil. 'Ik ken de opvattingen van de SGP op dat punt. Als het emancipatiebeleid in de Kamer aan de orde komt. confronteert meneer Van der Vlies me daar steevast mee. Ik respecteer die opvattingen ook wel. Per slot is de SGP de oudste partij. Maar ik heb nog meer respect voor mijn eigen opvattingen’.

Dat laatste hadden we intussen al begrepen......

G. R. J. van Heukelom

J. van Klinken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen