Het werk van „Kom over en Help”

Hoe is de Stichting „Kom over en Help" ontstaan, en wat heeft zij als doelstelling?

Officieus bestaat „KOEH" sinds 1970 maar officieel sinds 1974. Na een reisje van twee onderwijzers in 1969 naar Hongarije werd naar aanleiding van de konfrontatie met de nood aldaar spontaan een aktie op touw gezet die ƒ 100.000.opbracht. Gezien de besteding, was het noodzakelijk dat er een stichting opgericht werd. Binnen de Gereformeerde gezindte werd een comitee van aanbeveling gevonden en sinds die tijd zijn wij uitgegroeid tot een stichting met een zeer uitgebreid werkterrein.

De doelstelling is het verlenen van hulp aan vrijwel alle protestantse kerken in het Oostblok waar we kunnen komen. Hongaarse en Roemeense gereformeerden, lutheranen, methodisten en evangelischen. Deze mensen worden voorzien van Bijbels en boeken en worden waar nodig financieel en materieel gesteund.

Waar kunnen wij jullie , , achterban" vinden en hoe informeren jullie deze mensen?

Dit antwoord is te vinden op bladz. 2 van ons bulletin. Het is de gereformeerde gezindte. Chr. Ger., Ger. Gem., Ger. Gem. in Ned., Oud Ger. en Ned. Hervormd. De volgorde is willekeurig. Ik wil er één restriktie bij maken. Binnen de Herv. Kerk heeft men de Stichting „Hulp Oost Europa" (HOE), waar wij een soort gentleman's agreement mee hebben over de werkwijze. Op uitvoerend terrein werken wij heel veel samen omdat wij veelal bij dezelfde mensen komen.

Als informatiebron geven wij driemaandelijks een bulletin uit. Het blad is gratis voor een ieder die interesse heeft. Iedereen die een gift overmaakt, wordt opgenomen in het adressenbestand en krijgt elke drie maanden het blad. Ook als de strook op de achterkant van het blad ingevuld wordt, vindt er toezending plaats.

Kun je iets vertellen over de organisatieopbouw van de Stichting?

Even vooraf dit: de Stichting werkt uitsluitend met vrijwilligers, zowel bestuur als helpers. Als voordelen heeft dit dat er geen salarissen en bureaukosten betaald behoeven te worden. De giften komen voor 100% ten goede aan het werk zelf. Als nadeel heeft het dat er ontzettend strak georganiseerd moet worden, anders heb je geen overzicht.

We kennen drie sekties:

1. Lektuur. Deze sektie koopt Bijbels en lektuur en regelt het vervoer naar Nederland veelal in samenwerking met zusterorganisaties zoals „Hulp Oost-Europa".

2. Verzendsektie. De taak van deze sektie is te zorgen dat Bijbels en lektuur in Oost Europa komen. Hier zou ik veel over kunnen vertellen. De mensen hebben het ontzettend druk. De stof leent zich er echter niet voor om er veel over te publiceren.

Vraaggesprek met de heer D. van den Noort, voorlichter van de Stichting „Kom over en Help"

3. Voorlichting. De voorlichting is eén van mijn taken. Ik denk dan aan de voedselpakketten akties, het driemaandelijks bulletin, het verspreiden van boekjes voor de jeugd (ds. Vandor) en folders. Wij staan op markten en zendingsdagen en niet te vergeten op de bondsdagen. Wij verzorgen presentatie-avonden op scholen, jeugd-en zangverenigingen, spreken op politieke bijeenkomsten en begeleiden akties. Kortom het gaat er om het werk naar buiten uit te dragen om informatief en geldwervend bezig te zijn. De meeste bestuursleden zitten in een of meer sekties.

Kun je iets vertellen over de werkwijze en dan met name toegespitst op de landen waar hulp verleend wordt. Waaruit bestaat die hulpverlening en welke lektuur wordt zoal verstuurd?

Wij moeten ons beperken tot hulp achter het IJzeren Gordijn. Direkt of indirekt komen wij in praktisch alle landen. Direkt door zelf er naar toe te gaan. zelf kontakt te hebben met de mensen die hulp nodig hebben. Indirekt in bijvoorbeeld Albanië dat zeer gesloten is voor de westerse wereld. Met eigen auto kom je dit land niet in. Het is daarom onmogelijk om op grote schaal boeken daar naar toe te sturen. Wc doen dit dan ook via Joegoslavische mensen die op hun beurt weer kontakten in Albanië hebben. Voor Rusland geldt in doorsnee hetzelfde. Vanuit Tsjecho-Slowakije, Hongarije en Roemenië gaan druppelsgewijs Bijbels de grens over. Op kleine schaal is er regelrecht kontakt in Rusland. In dit land werkt o.a. Friedenstimme. ..de Ondergrondse kerk". Kruistochten en Licht in het Oosten.

De hulpverlening bestaat uit het zenden van Bijbels en christelijke lektuur. We mogen best de aantallen eens noemen. Per jaar gaan er zo'n 30 a 35.000 exemplaren weg. Dat is niet niks. Wij verlenen ook hulp in materiële nood. zoals bijvoorbeeld kerkbouw. Verder noem ik hulp aan evangelisatiewerk in Hongarije, Tsjecho-Slowakije en de DDR, voedselpakketten in november/december naar Roemenië. Voor de geïnteresseerden zoals verenigingen e.d. is er de mogelijkheid om een aktie te houden. Er is een projektenlijst met richtbedragen en omschrijvingen. Met name de bemoediging wil ik onderstrepen. Wat betekent voor deze mensen een bezoek veel. We hebben met mensen gesproken die voor ons bezoek , .af' waren, letterlijk en figuurlijk. Veel problemen, soms hartklachten. Maar toen we weggingen, was het alsof ze ..medicijnen" gehad hadden. Ze waren helemaal , , opgefleurd" omdat ze eens konden „lozen". Vrijuit spreken zoals wij op de jeugdvereniging doen, is daar bijna onmogelijk omdat deze mensen niet weten wie wel en wie niet te vertrouwen is.

Als je elkaar dan vanuit het Woord mag bemoedigen en wijzen op wat de Heere geschreven heeft, dan geeft dat een enorme geestelijke en lichamelijke ontspanning. Per land bestaan er verschillen in hulp-

verlening en behoefte. We zijn zeer afhankelijk van de mogelijkheden. Er zou elke week een trein vol Bijbels naar Rusland moeten, maar dat is helaas niet haalbaar. Met name Roemenië heeft ook veel nodig. Een predikant riskeert daar zes jaar gevangenisstraf als hij „gepakt" wordt als hij een zending Bijbels heeft. Geloof maar niet dat deze mensen dit zouden riskeren als er geen behoefte was.

Hongarije heeft op Bijbel-en lektuurgebied een bepaald verzadigingspunt bereikt. Wat daar weer nodig is. is hulp voor evangelisatiedoeleinden. Wij steunen die financieel.

Bulgarije heeft niet alleen ontzettend weinig mogelijkheden, maar ook heel weinig christenen. Men schat het aantal op 2000. Een handjevol. De kerk kwijnt daar weg. Acht „oude" dominees. De jongste is achter in de 50. Desondanks zijn we blij ook daar de , .gaatjes" die het gordijn biedt, te mogen benutten.

Wij ., helpen" primair dus in Roemenië. Tsjecho-Slowakije, Bulgarije en in de wat „makkelijker" landen. Ik wil hier nog wel even mijn grote bewondering uitspreken over het grote leger vrijwilligers, dat soms dag en nacht rijdend, duizenden kilometers heeft afgelegd om „hulp" te bieden daar waar het nodig was.

Het assortiment aan Bijbels en boeken is momenteel kleiner dan dat het geweest is. We hebben ongeveer 30 titels. Bijbels in alle Oosteuropesche talen, zelfs in een aantal russische minderheidstalen.

Naar een land als bijvoorbeeld Roemenië worden alleen Bijbels, catechismi en psalmboeken gestuurd. De bijbelnood is daar enorm, zodat men aan overige, bijvoorbeeld meditatieve boeken niet eens toekomt. Voor de landen Tsjecho-Slowakije. Hongarije, de DDR en Polen geldt dat naast Bijbels en kinderbijbels (die van ds. Meeuse wordt in vrij grote oplage verzonden en zeer positief ontvangen) ook goede meditatieve boeken verzonden worden. Ryle (Bidt u wel? ). Spurgeon (Rondom de enge poort). John Bunyan (de Christenreis in zowel kinder-als volwassenuitgave), ds. Bakker (Gebedsgestalte), zijn een willekeurige greep uit de boeken die wij verzenden. Veelal op verzoek.

Zijn er mogelijkheden voor onze kerkelijke jongeren om hun steentje hij te dragen aan dit belangrijke werk?

Ja, dat doen zit ons allemaal wel in het bloed hè? Weliswaar zijn we niet rooms, maar toch willen we zelf graag doen. En dat is positief, hoor. Als het maar niet is om er iets mee te verdienen.

Allereerst zou ik willen zeggen dat dit eigenlijk heel „simpel" kan: gedenk de verdrukten, in je gebed. De Bijbel zegt het ons zelf: ..Gedenk de gevangenen, alsof ge medegevangen waart."

Doordat de Stichting alleen met vrijwilligers werkt, moet dit werk door veel schouders gedragen worden. Ik wil het splitsen in het werk op het thuisfront en het uitvoerende werk. Op het thuisfront hebben

we bulletin-bezorgers nodig om zodoende de verzendkosten te drukken. Als je het bulletin gelezen hebt. geef het dat eens door aan een ander of vul de aanmeldingsstrook in. Wil je met de JV een aktie opzetten, neem gerust kontakt met een van ons op. Wij hebben een projektenlijst zodat er gericht een aktie gevoerd kan worden. Mochten er jongeren zijn met een rijbewijs die in de zomervakantie wat tijd over hebben, dan zijn er ook mogelijkheden om aan een verzending mee te werken.

Vrijheid hier, verdrukking daar. Zijn er ook verschillen te konstateren in het kerkelijke leven?

Ik wil eerst enkele kanttekeningen maken. Vrijheid hier. misbruiken we die niet schandelijk? Hoe staat het met onze levenswandel? Hoe worden wij niet opgeslokt door het leven van alledag? Wij kennen nauwelijks meer onze gezette tijden waarin wij God door gebed en het onderzoeken van Zijn Woord, opzoeken. Verdrukking daar. Hier heerst wel eens het vertekende beeld dat achter iedere boom een KGB-agent staat. Ook is niet de gehele Oosteuropese kerk ondergronds. Het kerkelijk leven is wat minder geordend dat hier. Wel kent men daar de ambten, maar nauwelijks de tucht.

Door de macht van de partij(staat) kan de tucht niet altijd gehandhaafd worden. Zo moet bijvoorbeeld een dominee met lede ogen aanzien dat een partijman, met nog een kater van de zaterdagavond, deelneemt aan het Heilig Avondmaal. Zelfs godloochenaars moeten in de kerk geaccepteerd worden. Verder heeft de kerk daar de Nadere Reformatie niet gekend, wat in levensstijl duidelijk te merken is. Uiterlijke zaken spelen daar veel minder een rol dan hier. Ook het dogmatisch bespiegelen zoals wij dat kennen, vindt je daar niet terug. Het geloof is daar heel duidelijk verbonden met de daad. Verenigingsleven kent men daar nauwelijks. De jeugd komt juist op zondag tijdens de preek in bijbelkringen bijeen om zodoende de registratie tijdens de kerkdiensten te ontlopen. Denk je dit eens in.

Een opmerkelijk verschil is, datje daar betrekkelijk weinig — ik zeg er speciaal bij: voor ons peilbaar — geestelijk leven vindt. Ik wil dan gelijk stellen: hoe zou het hier zijn als de knoet er eens goed overheen ging?

Het beeld dat ik nu doorgeef is dat van de volkskerk. In de vrije kerken is dat heel anders. Toen ik onlangs in Tsjecho-Slowakije was en ik in kontakt kwam met de vrije Hussietengemeente, trof ik daar gelukkig een bloeiend kerkelijk leven aan. Ook onder de Methodisten daar is sprake van een levende kerk. De grote volkskerken vertonen vaak een uitgestorven beeld. Maar ook daar zijn nog levende stenen.

Wat wel opvalt is, dat als de strijd met de verdrukking aangebonden wordt, er ook een diep vertrouwen is. Een vast geloof, dat ons wel mag beschamen. Dwars door alle moeite en verdriet heen is er dan ook ontzaglijk veel ondersteuning van en roemen in God.

In dit verband moet ik denken aan die man die uit het strafkamp gekomen, eerst de Heere dankte dat Hij hem waardig had geacht iets van Zijn voetstappen te mogen drukken en pas daarna zijn familie omhelsde. Zie, dat typeert de oosterling die zijn vertrouwen op de Heere alleen stelt. Als je het leven met God tegenkomt, dan is het ook een ontzettend diep leven.

Helaas hebben de moderne theologie en het marxisme hun miljoenen verslagen, maar destemeer is onze hulp daar zo nodig. De kerk staat daar steeds op een tweesprong: of door de mazen van het net blijven kruipen, of tegen al wat opgelegd wordt, ingaan met de gevolgen van dien,

zoals we dat terugvinden bij de Initiatief Baptisten. Openlijke strijd gaat echter tegelijkertijd gepaard met een dieper geloofsleven.

Mogen wij door dit Oosteuropa werk de verschillende landswetten overtreden?

Ik geloof dat we in de eerste plaats te maken hebben met Gods wetten. Hij gaf de opdracht het evangelie te prediken aan alle creaturen. Het geloof stoort zich niet aan landswetten, als die tegen Gods wetten ingaan. Denk maar eens aan Hebreen 11: door het geloof werd Mozes verborgen, en denk maar eens aan Rachab toen zij de verspieders verborg. Deze geloofsdaden waren duidelijke overtredingen van de landswetten. Door deze geloofsdaad komt Rachab zelfs voor in de rij van de geloofshelden.

Waar we wel eens moeite mee hebben, is. dat soms Gods wetten overtreden worden als het gaat om de leugen aan de grens als er de vraag gesteld wordt: „Heeft u Bijbels bij u? " Er zijn mensen geweest die voor de grens eerst de Heere gesmeekt hebben of die vraag niet beantwoord behoefde te worden. Of dat er een afwijkend antwoord gegeven kon worden. Ook hier mogen we zien dat er wonderen gebeuren.

Het gaat hier dus duidelijk over Gods wetten in tegenstelling tot dc landswetten, die daaraan altijd ondergeschikt zijn.

Op welke wijze moeten wij de verdrukking om het geloof zien? Zijn daar voorbeelden van?

De idee heerst hier. dat alle christenen achter het IJzeren Gordijn zwaar vervolgd worden. Dat de kerk grotendeels ondergronds is en dat haar leden veelal in de gevangenis verblijven.

De aard van de verdrukking is per plaats en gemeente zeer verschillend. De Initiatief Baptisten zijn wel de zwaarst vervolgde groep, die wij kennen. Hoe het bijvoorbeeld in Albanië is, weten wij niet. Niet alleen in Rusland maar ook in Roemenië zijn strafkampen. Daarnaast zijn er vele andere vormen van vervolging. Wat dacht je ervan als je een half jaar lang onafgebroken geschaduwd wordt? Hoe zenuwslopend moet dat niet zijn? Ook noem ik het vervolgen van een predikant die veel vrucht op zijn prediking mag zien. Steeds maar weer werd hij overgeplaatst om zo zijn aktiviteiten af te remmen. Sommigen kennen een redelijke mate van vrijheid maar ik ben bij mensen geweest, die tijdens het gesprek de radio keihard aanzetten om te voorkomen dat het gesprek mogelijk met behulp van apparatuur afge luisterd zou worden.

Wat denk je van jongeren die geen enkel toekomstperspektief hebben, omdat ze teveel in de kerk komen.

Er zijn dus verschillende vormen van vervolging en verdrukking. Je kent de uitdrukking: , .de satan komt soms op de klompen, maar wachtje voor hem als hij op kousevoeten komt.'* Dit zie je nu in Oost-Europa. Hij komt op klompen in Rusland en Albanië, maar je weet dan tenminste waar je aan toe bent. Op kousevoeten is vaak veel gevaarlijker. Je moet ook dan moed hebben om hem te weerstaan.

Ik denk daarbij aan dat meisje uit

Tsjecho-Slowakije dat tijdens haar studie zei: „Vader en moeder, u wordt bedankt voor de christelijke opvoeding, maar ik kan absoluut niet laten zien dat ik een christin ben". Toen haar vader vroeg of ze dat dan al eens geprobeerd had, moest ze met „nee" antwoorden. Ze hebben toen samen de Heere gebeden om kracht en sterkte, en

ze is weer naar de universiteit gegaan. Toen mocht ze na drie weken weer thuiskomen met de mededeling dat er nog 45 anderen waren die hun knieën voor Baal niet gebogen hadden. Aan het eind van dc studie moesten alle studenten een vragenlijst beantwoorden waarop de vraag voorkwam of de studenten de zin van dc religie inzagen? Negentig procent beantwoordde deze vraag met , ja", mogelijk omdat dit meisje er zo duidelijk voor uitkwam. Strafkampen zijn erger, maar vlak de minder vergaande vormen van vervolging niet uit.

Kun je binnen het Oostblok per land verschillen in verdrukking aangeven?

Ik zou willen beginnen met de moeilijkste. Hieronder vat ik Albanië, Bulgarije en de Sowjet-Unie. Wij hebben nauwelijks mogelijkheden deze landen in te komen en openlijke strijd tegen de staat wordt streng tot zeer streng gestraft. Iets minder moeilijk zijn landen als Tjccho-Slowakije en Roemenië. Maar wat heet minder. Wat dacht je van het onderzoek van de studeerkamer. of het afluisteren of vanwege de zuiverheid van de preek op het politiebureau moeten verschijnen, of dominees die wanneer ze te veel jeugd in de kerk hebben opdracht gegeven worden daar iets aan te doen in negatieve zin dan wel te verstaan. Als laatste wil ik noemen de „makkelijker" landen. Hongarije, de DDR, Polen en Joegoslavië. Zoals je ziet, zet ik dit „makkelijker" tussen aanhalingstekens. Het grote gevaar van deze „makkelijker" landen is. dat daar de moderne theologie zijn duizenden verslaat. Een nieuwe theologie die Jezus ziet als een navolgenswaardig mens, daar heeft de staat geen bezwaar tegen. Des te moeilijker hebben die dominees het die een appèl op de gemeente doen, door de weg van geloof en bekering te prediken. Het geldt ook hier dat het makkelijker lijkt dan dat het is.

Je vraagt je af, wanneer komt de tijd dat we zelf moeten roepen: kom over en help?

Dat weet ik niet, maar dat het komt, geloof ik zeker. De eindtijd, waarvan ik geloof dat we erin leven, is herkenbaar aan de tekenen. Een daarvan is dat er verdrukking zal heersen over geheel de wereld, en dat hoeft niet direkt te maken te hebben met een Russische inval. Veel gevaarlijker is dat geleidelijke. Steeds meer wordt ons door de overheid opgelegd, de langzame doding van de kerk zie je voor je ogen voltrekken. Tot wie moeten wij dan echter roepen? Je vraagt je dan af: is er dan nog wel een deel over van de vrije wereld? De enige roep zal dan kunnen zijn: Heere. help Gij ons.

Een slotopmerking?

In het licht van de vorige vraag zou ik vooral tot de jongeren die dit blad lezen, willen zeggen: bid om dat andere leven. Bid God om olie in je lampen, want wij kennen allemaal dc gelijkenis. Er bleken ook vijf dwaze maagden te zijn.

Bereid je voor op slechtere tijden. Stel je de vraag eens: Wat zou ik doen, als mijn baan of studie ervan afhing". Vraag of de Heere je wil bekleden met die geestelijke wapenrusting, die nodig is om de boze te kunnen weerstaan. Het is zo nodig om de Heere te kennen. Zoek hem. nu het nog kan en stel het niet uit. Laatje bekleden met die wapenrusting. Ik onderstreep daarbij het woordje „laat". Niet omdat je het toch zelf niet kunt, en het daarmee weer naast je neer kunt leggen, maar omdat het gelukkig niet anders kan. Het is de enige mogelijkheid om die wapenrusting aan te krijgen, namelijk je daarmee laten bekleden door de Heere. Anderzijds moeten we niet vreemd opkijken dat die verdrukking komt. De Heere Jezus zegt Zelf in Joh. 15 : 20b: ndien ze Mij vervolgd hebben ze zullen ook u vervolgen. Trek dus de konklusie maar. Allen, die godzalig willen leven in Christus Jezus die zullen vervolgd worden, daar en hier.

Dick, hartelijk dank voor de tijd en de moeite die je hebt willen nemen om onze Daniël-lezers te informeren over het werk achter het IJzeren Gordijn.

Atty van de Bos

Jan Kattenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen