Wordt de zondag ons ontfutseld?
Of ik voor „Daniël" bovengestelde vraag zou willen beantwoorden. Ik kan de vraagstelling wel begrijpen. Steeds vaker merken wij dat het beleid van de overheid onze bewegingsruimte inperkt. Zouden we dan de zondag misschien ook nog kwijtraken?
Voor we antwoord geven zou ik op twee punten de aandacht willen vestigen.
In de eerste plaats, zijn we wel echt bezorgd om de zondag? Zijn we wellicht bang dat de rust van onze traditie wordt verstoord? Of.... óf hebben we wezenlijk behoefte aan de rustdag om, niet gehinderd door de beslommeringen van het leven, de Heere te ontmoeten? Ik kan het ook anders zeggen: als iemand ongemerkt bij ons op zondag binnen kon kijken, zou hij ons dan zó aantreffen dat hij moet konkluderen:
„Ja, voor déze jongere is de zondag een godgewijde dag? " Is onze verontrusting oprecht?
Ten tweede, hoewel er veel signalen zijn die onze verontrusting kunnen rechtvaardigen, zullen we ons ook moeten hoeden voor overdrevenheid. We mogen, ja moeten, de olifant opmerken, maar het is niet eerlijk om van de muis een olifant te maken. We mogen Rusland niet dichter bij Nederland brengen dan de feiten ons toestaan. We leven, ondanks alle zorgen, nog steeds in een vrij land.
Signalen
Welke signalen zijn er nu te bespeuren als het om de aantasting van de zondag gaat?
De zondag. Wat bedoelen we daar precies mee? De heiliging van de zondag van overheidswege? De vrijheid van de burger om de zondag naar eigen wens door te brengen? Die zaken moeten we goed onderscheiden. Om een voorbeeld te noemen: als de gemeenteraad de liefhebbers toestaat om op de dag des Heeren gebruik te maken van het zwembad, dan kunnen we inderdaad vaststellen dat de overheid haar roeping van godswege verzaakt om in de publieke sfeer die dag te heiligen. Maar daarmee is nog niet ónze vrijheid geschonden om de zondag te besteden naar de eis van Gods Woord. Er is overigens nóg een aspekt in het geding: niet de manier waarop wij de zondag besteden, maar de consequenties die daar voor ons aan verbonden zijn. Stel voor dat alle winkels op zondag van de overheid geopend mogen zijn en dat er veel aanbod van winkelpersoneel is in een tijd van hoge werkloosheid. Als jij in zo'n situatie solliciteert op voorwaarde dat je niet op zondag werkt, zal waarschijnlijk een ander worden aangenomen. Kijk, in dit voorbeeld kun je konstateren dat de overheid de zondag ontheiligt, dat de burger desalniettemin de vrijheid heeft om naar de kerk te gaan en thuis psalmen te zingen, doch tevens dat de consequentie van de verandering van het karakter van de zondag wel eens een beperking van algemene bewegingsruimte zou kunnen zijn. Deze drie aspekten zullen we nu verder uitwerken.
De overheid
Over de heiliging van de zondag door de overheid is weinig positiefs te melden.
Onze overheid richt zich helaas niet naar Gods Woord, maar naar het geweten van het volk. De plaatselijke overheid mag in ons bestel niet haar toestemming weigeren voor aktiviteiten op zondag, omdat die met Gods Woord in strijd zouden zijn.
We zien daarvan de gevolgen in de rekreatieve sfeer: op zondag toegankelijke zwembaden, musea, sportvelden, vanzelfsprekend is dat van invloed op de werklast voor politie, brandweer, gezondheidszorg op de dag des Heeren. We zien het ook in een recente wijziging van de winkelsluitingswet: voortaan mag de plaatselijke overheid vier zondagen aanwijzen waarop de winkels geopend mogen zijn. Verder zal de regering het niet verbieden wanneer werkgevers en werknemers met elkaar afspreken om ook op zondag te werken, als zo, dus door verlenging van de bedrijfstijd, de gewenste arbeidstijdverkorting door zou
kunnen gaan. Kortom, onze omgeving zal er op zondag niet rustiger op worden....
De vrijheid van de burgers
Hoe staat het nu met de vrijheid van ons als burgers? Mijns inziens is er geen enkele aanwijzing dat onze vrijheid om 's zondags te doen en te laten wat wij willen, in het gedrang komt. De zondag in de zin van „twee of drie keer naar de kerk kunnen gaan" zal ons niet ontnomen worden. Die kerkgang zal echter niet langer in alle rust kunnen geschieden.
Ik wees al op rekreatie en bedrijfsleven.
(Overigens vraag ik mij af hoe serieus wij zélf de gewenste stilte nemen: waarom moeten wij — ik spreek over gezonde jonge mensen in normale omstandigheden — zo nodig met de auto naar de kerk: schadelijk voor zondagsrust, milieu en eigen konditie en een ergernis voor de buurtbewoners? )
Ook sluit ik niet de mogelijkheid uit dat wellicht klokgelui een keer verboden gaat worden. Wij willen niet gestoord worden door de discotheek op zaterdagavond, anderen niet door onze klok op zondagmorgen....
Wet Gelijke Behandeling
Maar er is meer. De Heidelberger Catechismus beklemtoont de onderhouding van kerkedienst en scholen als kern van het vierde gebod. De Nederlandse Geloofsbelijdenis voegt daar de taak van de overheid in dit opzicht aan toe. Schreef ik zojuist dat ik geen ontfutseling van de kerkgang vrees, wél heb ik zo mijn zorgen over de vrijheid met betrekking tot de kerkdienst. Hoe lang nog zullen wij de vrouw uit het ambt mogen weren of de homosexueel levende onderwijzer van de school?
Gespannen wachten wij de indiening van het ontwerp van een Wet Gelijke Behandeling af. De grote partijen beloven weinig goeds.... Dat ons gebed vermenigvuldige!
Bewegingsruimte
Tot slot nog iets over onze bewegingsruimte die samenhangt met onze visie op de zondag. Een winkelier die de zaak 's zondags dichthoudt terwijl de kollega's de deur open doen, zal de konkurrentieslag wellicht verliezen. Sollicitanten die niet op zondag willen werken, zullen niet gediskriminéérd worden. Het zal zó heten: „Niet
aangenomen vanwege het niet voldoen aan de funktie-eisen". Vanwege onze eerbiediging van de zondag zullen we dus steeds meer geïsoleerd raken. Misschien zet die ontwikkeling zich nog wel veel breder voort. Zo verbaast het mij dat men nog nooit serieus overwogen heeft de verkiezingen op zondag te houden. Laten we er dankbaar voor zijn!
Verleiding
Wordt de zondag ons ontfutseld? Misschien wel. Ontfutseld wil zeggen: handig afgepakt. Zal ik eens wat „handigheid" laten zien? Een bedrijf zoekt een storingsmonteur, voor noodgevallen op zondag inzetbaar. Voor het ziekenhuis, maar ook voor het overslagbedrijf. Solliciteren of niet? Ook het ziékenhuis moet toch geholpen worden? De E.O. zend ook op zondag uit. Dié tijd kon in elk geval niet meer voor godslasterlijkheid aan de VPRO uitbesteed worden. Integendeel!
Steunen of niet? Kijk, wij worden niet verplicht om monteur te worden, de E.O. te steunen of een Tweede Kamer te kiezen.
Maar zou de ontfutseling niet hiérin kunnen schuilen dat juist onze góede bedoelingen in vrijheid meewerken aan het verlies aan zondagsheiliging? Russische christenen zeggen dat de verleiding wel eens gevaarlijker zou kunnen zijn dan de vervolging. De Heere schenke ons open ogen. En standvastigheid.
En elke week een dag des Heeren.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 juni 1985
Daniel | 32 Pagina's