Decentraal automatiseren geeft beschening persoonlijke levenssfeer

Het is een vrij grote stap om voor jezelf te beginnen. Heeft u dat ook zo ervaren en wat was voor u het belangrijkste motief?

Het vrije ondernemerschap heeft mij altijd ernorm sterk aangesproken. Je moet echter wel nuchter blijven en goed over de eventuele gevolgen van zo'n stap nadenken. Je hebt een grote verantwoordelijkheid, vooral ten opzichte van je gezin. Sociale zekerheden vallen grotendeels weg. Dit kan enerzijds een afhankelijk leven geven, anderzijds zal er vooral in het begin hard aangepakt moeten worden. Je moetje ook goed afvragen watje drijfveren zijn. Is dit alleen maar prestatieof karrièrezucht? Bij mij is het idee om voor mezelf te beginnen geboren uit de werksituatie: ik had geen optimale taakbevrediging. Dit heeft me sterk gemotiveerd om een eigen bedrijf te beginnen. Als je voor jezelf begint, is het ook erg belangrijk datje gezin, en met name je vrouw, er volledig achter kan staan. Ik heb zelf ondervonden hoeveel steun en rust dat in het vaak drukke zakenleven kan geven. Je merkt dan ook hoe belangrijk het is om op je gezin terug te kunnen vallen.

Kunt u iets vertellen over de dagelijkse bezigheden in uw bedrijf?

We zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen van programma's voor administratieve toepassingen in een aantal branches, met name accountantskantoren, groothandelsbedrijven, bouwbedrijven en produktiebedrijven. We maken daarbij gebruik van de modernste programmeertechnieken. Momenteel wordt er twee maal per jaar een bezoek aan Silicon Valley (Californië) in Amerika gebracht. Daar bevindt zich het centrum van de mikro-elektronika. Door deze bezoeken kunnen we direkt op de nieuwste ontwikkelingen inspelen. Qua organisatie is ons bedrijf vrij modern opgezet. Er is geen strakke hiërarchische struktuur (iedereen noemt elkaar bij de voornaam). Daardoor is er ook een open sfeer die niet alleen een stuk vrijheid geeft, maar vooral ook de persoonlijke verantwoordelijkheid van de medewerkers stimuleert. Vrijwel iedereen is uit eigen kring gerekruteerd. Dit geeft een fijne onderlinge band.

Hoe vindt u de informatika-opleidingen in

vraaggesprek met J. Baan, direkteur van Baan Automatisering B.V.

Nederland en welke sluiten volgens u het beste aan op de praktijk?

Door de enorme opmars van de chiptechnologie die aan het einde van de jaren zeventig is begonnen, zijn de informatikaopleidingen nogal verbreed. Wij hebben positieve ervaringen met schoolverlaters, vooral van het hoger beroepsonderwijs, die relatief goedkoop en snel inzetbaar zijn gebleken. Zij konden door de „oudere" garde, die ervaring had opgedaan met grote komputersystemen, optimaal worden gevormd. Dit was voor ons bedrijf erg belangrijk, daar op deze manier een standaard programmeermethode ontwikkeld kon worden. We noemen dit ook wel gestruktureerd programmeren. Iedere medewerker moet zich aan deze methode houden! Dat missen we vaak in de huidige informatika-opleidingen. Daar wordt in het algemeen weinig aandacht besteed aan gestruktureerd programmeren. Mensen met een informatika-opleiding zullen in de praktijk vaak bezig zijn met het „hart" van de komputer. Daarentegen vinden nietspecifiek opgeleide mensen vaak werk in het schrijven van toepassingsprogramma's.

Hoewel in het begin een opleiding onontbeerlijk is, moet men wel bedenken dat in het bedrijfsleven een goede persoonlijke inzet en betrokkenheid bij het werk meestal hoger gewaardeerd wordt dan een goede opleiding. Dit geldt zeker voor automatiseringsbedrijven die ook nog sterk groeien. Die groei vraagt inzet!

Moet de basisschool aandacht schenken aan de komputer?

Ik vind niet dat een kind op zo'n jonge leeftijd al in aanraking moet worden gebracht met de komputer. Dat zou een enorme verschraling van het spelgedrag van het kind betekenen. Daarnaast is het vermogen tot analystisch denken op die leeftijd nog nauwelijks aanwezig, zodat het onderwijskundig gezien niet erg zinvol is. De leeftijd van 15 jaar is vroeg genoeg om met de komputer gekonfronteerd te worden. De taalbarrière is dan meestal ook geen probleem meer (programmeren gebeurt in het engels).

We zien de opkomst van de komputer ook sterk in de amusementswereld. Hoe denkt u in dit verband over komputerspelletjes,

die ook in onze kring in toenemende mate gebruikt worden?

Niet zo positief: de komputerspelletjes hebben mijns inziens een nadelige invloed op het spelgedrag. Het gezelligheidsaspekt verdwijnt ook grotendeels. Je kommuniceert met de komputer, met een dode machine, en niet meer met mensen. Nadeel van deze spelletjes is ook dat ze voorgeprogrammeerd zijn. Je bent dus niet kreatief bezig.

Kunnen we in de toekomst de tv nog wel buiten de deur houden?

Dat zal helaas wel steeds moeilijker worden. We zien dat de tv op steeds meer terreinen van het leven een grote rol gaat spelen. Bepaalde kursussen worden alleen via de tv gegeven! In de toekomst zal er steeds meer informatie via de tv verspreid worden: de elektronische krant is in opmars, denk aan Teletekst. Ook het kopen via de tv zal steeds meer tot de mogelijkheden gaan behoren.

Heeft dit volgens u te maken met het teken van het beest (Openbaring 13 : 17)?

Het is moeilijk om hier een goed antwoord op te geven. Vele zaken kunnen verkeerd gebruikt worden. Sommige mensen, zoals prof. Schuurman e.a., denken aan de credit-card of ook wel de streepjeskode. Je zou in dit verband ook kunnen denken aan bijvoorbeeld de kentekenplaat van je auto. We moeten voorzichtig zijn met het invullen van de voorspellingen die in de Bijbel genoemd worden.

Wel is het zo dat er tendensen van de eindtijd zijn waar te nemen. We moeten hierin onze verantwoordelijkheid verstaan. Doemdenken is niet bijbels. Massale gegevensverwerking en persoonsregistratie zijn gevaarlijke ontwikkelingen. Daar moeten we niet aan mee doen. In centralisatie zit een revolutionaire gedachte. De individuele mens is nauwelijks bij de besluitvorming betrokken.

Decentralisatie, ook in de automatisering, geeft bescherming van de persoonlijke levenssfeer! Ieder bedrijf kan beter zijn eigen komputer hebben. Bij aansluiting op een centraal rekencentrum heeft men geen kontrole over de eigen gegevens. Het in eigen beheer houden van een komputersysteem heeft ook als belangrijk voordeel dat men onafhankelijk van anderen is. De zondag behoeft bijvoorbeeld niet in het geding te komen. De kreativiteit en de betrokkenheid komen bij decentralisatie, kleinschaligheid, beter tot hun recht. Als gereformeerde gezindte moeten we niet bang zijn voor verantwoordelijkheid. Waar mogelijk moeten we het voortouw nemen. Dit geldt zeker voor nieuwe ontwikkelingen. Zijn deze niet verantwoord dan moeten we met alternatieven komen!

Verandert onze leefwijze door de vertechniseerde samenleving?

Overal om ons heen zien we toch wel een zekere verschraling van de kuituur. Vroeger had ieder mens zijn eigen ervaringswereld; iedereen wisselde zijn persoonlijke ervaringen uit.

Nu weten de meeste mensen nergens anders over te praten dan over het tvprogramma van de vorige avond. Via de tv krijgt iedere kijker hetzelfde (standaard)-„menu" aangeboden. De ervaringswereld van de hedendaagse mens is in het algemeen erg oppervlakkig geworden. Dat komt ook uit in de leefwijze: deze is vaak erg materialistisch ingesteld. Deze leefwijze wordt in belangrijke mate gestimuleerd door de moderne media. Dat zien we ook zeer sterk in Amerika: in Grand Rapids leeft dezelfde Amerikaan als in San Fransisco!

De werkloosheid is een groot probleem van deze maatschappij. De automatisering zal dit alleen nog maar verergeren. Hoe staat u daar tegenover?

Het werkloosheidsproces is al 100 jaar gaande! Het is begonnen met de mechanisering. De automatisering is daar een vervolg op. Mechanisering en automatisering beogen altijd vermindering van de hoeveelheid werk. In dit proces moetje als bedrijf mee; doe je dit niet dan verzwakt je konkurrentiepositie waardoor het bedrijf failliet kan gaan en er nog meer werkloosheid ontstaat!

Automatisering kost enerzijds arbeidsplaatsen, anderzijds komen er ook weer nieuwe bij, bijvoorbeeld voor mensen die komputerprogramma's maken. In het geautomatiseerde bedrijf zien we vaak dat er funktieverschuivingen optreden. Routinewerk is vaak niet meer nodig; er is nu meer tijd voor het kontakt met klanten, kwaliteitskontrole, planning e.d. De werkloosheid die door automatisering ontstaat, valt hier vaak nogal mee. Bij bedrijven die

massaal gegevens verwerken, zoals de bank-giro-centrale, veroorzaakt automatisering echter wel veel werkloosheid.

Wat moeten we daar dan tegen doen?

Het zinvol bezig zijn is het belangrijkste. Dit behoeft geen betaald werk te zijn! Ledigheid kan nooit bevrediging geven. Hier ligt ook een taak voor het onderwijs. Mensen moet geleerd worden om kreatief bezig te zijn.

De politiek moet alleen korrigerend optreden en het bedrijfsleven niet in een strak stramien dwingen. Voor de kerk ligt er een taak op het pastorale vlak, zoals het begeleiden van werklozen en het zoeken naar zinvolle arbeid. We denken dan aan vrijwilligerswerk, zoals bejaardenzorg e.d. Een ondernemer heeft in een tijd van grote werkloosheid de taak om zoveel mogelijk arbeidsplaatsen te behouden en zo mogelijk nieuwe tc scheppen. Dit moet uiteraard wel ekonomisch verantwoord zijn.

De automatisering heeft ons veel goede dingen gebracht, zoals vermindering van eentonig werk (routinewerk) en een betere informatievoorziening. Wilt u er nog een paar noemen?

Met automatisering verkrijgt men een sneller en beter inzicht in de aktuele bedrijfssituatie. Een betere informatievoorziening geeft een zekere rust in het bedrijf. Werden beleidsbeslissingen vroeger vaak als een sprong in het duister genomen, door automatisering kunnen deze beter gefundeerd en onderbouwd worden. Een praktisch voorbeeld is dat tekstverwerking. zoals het schrijven van een brief of skriptie. nu met behulp van de komputer kan gebeuren. Tekstwijzigingen en fouten kunnen zeer snel doorgevoerd of verbeterd worden. Dit bespaart veel tijd en het geeft meer plezier in het werk. Als we op vroeger tijden zien dan was het ook niet alles. De mensen waren vaak van 's morgens vroeg tot 's avonds laat bezig met meestal zware lichamelijke arbeid. Die tijd wordt wel eens al te idealistisch voorgesteld. Door zware arbeid was er weinig tijd voor een gezellig gezinsleven en er ontstonden vaak al vroeg lichamelijke gebreken (zoals reumathiek).

Hoe moet onze houding tegenover automatisering zijn, ook in verband met de scheppingsopdracht uit Genesis 2 : 15 (bouwen en bewaren)?

Positief kritisch. Automatisering mag nooit een doel op zichzelf zijn. maar het moet altijd dienstbaar zijn aan de mens. Je moet verantwoord bezig zijn met automatisering. Deze moet ook zinvol zijn. Techniek moet altijd een hulpmiddel zijn (dus dienstbaar)

om onze bijbelse opdracht uit te voeren, namelijk de aarde te bebouwen en te bewaren.

Automatiseren in een kleinschalige omgeving verdient de voorkeur. Dan is het geheel te overzien en blijft het proces beheersbaar. Ondanks de werkloosheid moeten we vooral niet stoppen met automatiseren. Als we dat doen dan moeten we met z'n allen 200 jaar terug! Iedereen moet dan z'n eigen akkertje bebouwen. Daar hebben we echter de grond niet voor. We moeten niet te idealistisch zijn en denken dat we als gereformeerde gezindte de maatschappijstruktuur kunnen veranderen. De huidige maatschappijstruktuur is in de geschiedenis zo gegroeid en deze staat ook onder Gods Voorzienigheid. Wij moeten Gods Raadsplan met deze wereld uitdienen en doen wat onze hand vindt om te doen. Ondanks een erg vertechniseerde maatschappij is een geordende samenleving nog steeds mogelijk. Dit is opmerkelijk daar velen zo'n twintig jaar geleden reeds dachten dat er binnen afzienbare tijd een grote chaos op aarde zou ontstaan. Vooral de Club van Rome voorspelde zeer negatieve ontwikkelingen. Hierin blijkt dat de Heere boven alle dingen staat. We mogen positief bezig zijn met de mogelijkheden, ook van de techniek, die God in de schepping gelegd heeft. Ons past nuchterheid in afhankelijkheid!

Prof. Schuurman zegt in een interview, gepubliceerd in het RD van 30 maart 1984, dat de informatie-technologie de mens van zijn levenscentrum, leven tot eer van God, wegsleurt. De mens wordt volledig in beslag genomen door de , , kille" techniek, waarmee hij alle problemen op aarde denkt op te kunnen lossen. Er is geen plaats meer voor God en Zijn Woord. Wat vindt u van deze uitspraken?

Ik zou de techniek in het algemeen niet „kil" willen noemen. Het kan heel mooi zijn om met techniek bezig te zijn. Door iets op te bouwen kun je kreatief bezig zijn en werk je vaak naar hoogtepunten toe. Dit geeft arbeidsvreugde die een van de overgebleven paradijsbloemen is. Hierdoor wordt ook sleurvorming voorkomen. Techniek moet altijd dienstbaar zijn aan de mens. Het mag geen techniek om de techniek worden. De techniek wordt dan een doel op zichzelf en het gevaar is dan niet denkbeeldig dat er allerlei uitwassen ontstaan, zoals bijvoorbeeld de genetische manipulatie en de voortgaande ontwikkelingen in de kommunikatietechniek.

Het gevaar om ergens in op te gaan, geldt niet alleen voor de techniek, het is op vele terreinen van het leven aanwezig. Ergens in op gaan is altijd verkeerd. Het eigenlijke doel van ons leven, leven tot eer van God, wordt dan totaal vergeten.

We mogen positief bezig zijn met de mogelijkheden die God in de schepping gelegd heeft. Dit geldt ook voor de techniek. Alles wat we doen, moet in afhankelijkheid zijn van de Heere. Mochten we zo bezig zijn met ons goddelijk beroep. Het gevaar is dan ook minder groot dat we volledig in beslag genomen worden door de aardse bezigheden.

Wilt u nog een slotopmerking maken?

Ik zou iedereen graag op willen wekken om verantwoordelijkheid, zeker in de techniek, niet uit de weg te gaan! Zolang dit ons niet in gewetensnood brengt, mogen we verantwoordelijke funkties niet alleen overlaten aan niet-christelijke mensen. Door aan de kant te blijven staan, hebben we geen mogelijkheden om verkeerde ontwikkelingen tegen te gaan. Hierin moeten we onze taak verstaan, namelijk door vanuit een positieve houding een aktieve en zinvolle bijdrage te leveren in deze maatschappij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen