Wat lees je ?

Om aan een vraaggesprek deel te nemen, valt niet mee. Laat staan als het gaat over een persoonlijke vraag: , , Wat lees je? " Bij zo'n onderwerp zit niet iedereen te springen om mee te doen. Toch konden we zes jongeren vinden die bereid waren hun medewerking te verlenen. Eerst wel wat gespannen, beginnen we het gesprek door ons aan elkaar voor te stellen:

* Dianne de Heer (24 jaar) komt uit Ridderkerk en is in Den Haag werkzaam als leidster in de bejaardenverzorging.

* Henriëtte Siebrand (18 jaar) woont sinds kort in Den Haag in verband met haar opleiding als verpleegkundige in een kinderz iekenh u is.

* Pieter Kok (18 jaar), afkomstig uit Ridderkerk, studeert in 's-Hertogenbosch aan de Hogere Tuinbouwschool (eerste jaar).

* Dick van Welie (21 jaar), woonachtig in Poortugaal, is bezig met zijn studie in de rechten (derde jaar) in Rotterdam.

* Margriet van de Klooster (17 jaar) komt uit Dordrecht en volgt de opleiding voor kleuterleidster.

* Kees Westmaas (19 jaar) uit Den Haag zit op de P.A. in Gouda.

Lezen jullie veel?

Dick: In mijn studie moet ik veel lezen. Je zit de hele week met je neus in de boeken. Ben je dan vrij, dan zegje al gauw: „Nou, ik ga eens iets anders doen dan lezen”.

Pieter: Elke avond lees ik wel een uurtje of zo. 'k Vind lezen vrij belangrijk.

Kees: De meeste boeken die ik lees, lees ik voor school. Nou, dat zijn voor een gedeelte ontspannende boeken, aangezien het veelal kinderboeken zijn. Dat leest nu eenmaal makkelijk. Naast mijn studieboeken lees ik eigenlijk niet zo veel.

Dianne: Ik lees erg graag, maar er komt helaas zo weinig van. Ik vind het best belangrijk, 't is verrijkend. Eigenlijk is het jammer dat je zo weinig leest. Maar ik denk datje keuzes moet maken. Sommige mensen zien lezen als hun hobby en grijpen dus veel eerder naar een boek dan degenen die niet van lezen houden.

Margriet: Er zijn ook nog zoveel andere dingen die ik graag doe. Voor school moet je vaak al veel boeken lezen.

Dianne: Je moet ook niet vergeten dat lezen veel van je geestesvermogen vraagt, 't Kan best inspannend zijn.

Dick: Ja, dat is waar. Als ik bijvoorbeeld vakantiewerk doe en 's avonds thuis kom, pak ik veel sneller een boek dan wanneer ik met mijn studie bezig ben. En dan bedoel ik een ontspannend boek. De krant lees ik altijd, want die moet je gewoon bijhouden.

Ben je, doordat je veel studieboeken moet lezen, niet geneigd om makkelijk leesbare lektuur te nemen? Denk bijvoorbeeld aan allerlei stripverhalen?

Dick: Ik denk van wel. Toch zit daar een gevaar achter. Juist op zulke momenten, verdiep je je niet in de achtergronden van zo'n verhaal. Je leest gewoon over alles heen. Maar wanneer je lektuur als stripverhalen kritisch bekijkt, zie je dingen die niet kloppen. Er worden aan bepaalde figuren funkties toegeschreven die niet

overeenkomstig Gods Woord zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan Donald Duck die als de regenmaker wordt voorgesteld.

Dianne: Het gevaar van de beïnvloeding is ook best groot. In de boeken van Suske en Wiske worden de ouders vaak belachelijk gemaakt en voor gek gezet. De kinderen, Suske en Wiske, die weten alles en zijn slim. Je moet er soms wel om lachen, maar dat is toch wel gezagsondermijnend.

Henriëtte: Volgens mij valt dat wel mee. Als kind denk je toch al snel: „Hé. maar dat is bij mij heel anders, dus dat kan gewoon niet. Dat bestaat niet". Je vindt het wel leuk. maar toch weet je dat het onwerkelijk is.

Kees: ’k Geloof wel dat het onbewust meespeelt. Wanneer kinderen zulke boeken of verhalen lezen, is het ook mogelijk dat ze denken: „Wat raar, bij ons thuis gaat het zó. maar in dat verhaal zie ik dat het ook anders kan. Zou ik dat ook niet eens proberen? " Ze zullen dat niet bewust denken, maar wel onbewust.

Henriëtte: Toch denk ik dat die invloeden wel eens wat overdreven worden. Wanneer je ouder wordt, ga je vanzelf kritisch lezen, 't Is volgens mij, juist belangrijk datje kritisch leert lezen. Natuurlijk vind ik sommige boeken echt niet goed om te lezen. Bijvoorbeeld boeken waar veel geweld in wordt gebruikt of stripverhalen en boeken waar openlijk Gods Naam gelasterd wordt.

Pieter: Je moet echt wel oppassen wat je leest. Ik geloof niet dat de literatuur een direkte invloed op je heeft, maar wel onbewust. Alles watje leest, heeft namelijk een zekere invloed. Bovendien vind ik het gevaar van het lezen van stripverhalen dat wanneer je gewend bent om een „lui" stripboek te lezen, je een wat moeilijker boek veel eerder aan de kant schuift.

Op school krijg je te maken met een literatuurlijst Vooral op algemeen christelijke scholen staan daar onverantwoorde boeken op. Ook in je verdere studie kun je daarmee te maken krijgen. Hoe sta je daar tegenover?

Henriëtte: Je moet niet klakkeloos aannemen wat er staat, maar kritisch lezen.

Pieter: In dat opzicht ligt er een grote taak voor de leraar nederlands, maar ook voor de ouders.

Dick: Zelf kun je ook wat doen aan naslagwerk, door je te verdiepen in een aantal achtergronden, bijvoorbeeld van de schrijver of van het boek zelf. Op die manier leer je om kritisch te lezen. Dat betekent natuurlijk niet datje alles kan en mag lezen.

Dianne: Nee. dat denk ik ook niet. Je moet namelijk wel kritisch kunnen en willen zijn! Niet iedereen is even kritisch en heeft het vermogen om kritisch te kunnen lezen. Volgens mij ligt hier een grote taak voor de opvoeders. Je moet ook oppassen dat je de norm niet in jezelf gaat leggen.

Kees: De leeftijd speelt ook een belangrijke rol. Op een bepaalde leeftijd neem je niet meer alles klakkeloos aan. Je gaat de dingen in zekere zin kritisch bekijken en dus ook lezen. Maar je mag er niet van uitgaan dat iedereen kritisch leest.

Dick: 'k Geloof persoonlijk dat daar een ontzettend belangrijke taak voor de leraar nederlands ligt. Ik weet nog goed dat we in de tweede klas een boek getiteld „Het gevaar" hebben besproken. Nee, niet zomaar even, maar echt kritisch. Op die manier word je geleerd om met literatuur om te gaan.

Pieter: Het is ook mogelijk om ouders mee te laten lezen. Wanneer je een boek moet lezen waarvan je de schrijver niet helemaal vertrouwt, dan kan je best vragen of je ouders het ook eens willen lezen. Samen kun je er dan over praten.

Dick: Daar ben ik het mee eens. Toch denk ik in dit verband ook aan de vele boekjes die weliswaar niet op de literatuurlijst voorkomen, maar die toch gelezen worden en die ik niet graag zou willen betalen. Denk maar aan allerlei goedkope romannetjes. Ook al zijn ze nog zo inhoudloos, toch worden ze verslonden.

Margriet: Zulke boekjes spreken, denk ik. aan. Ze worden veelal niet kritisch, maar klakkeloos gelezen. Niet alleen door jongeren van. pak weg 14 jaar. maar ook door degenen die wat ouder zijn.

Moeten ouders in zo'n geval zeggen: „Afblijven!"?

Margriet: Ik vind van wel, maar ze moeten wel motiveren waarom zo'n boek inhoudloos is. Als ouder moetje, denk ik. ook proberen om er over te praten.

Pieter: En een goed boek geven en vragen of ze dat eens met elkaar willen vergelijken.

Dick: Ja. leg er eens een boek van bijvoorbeeld Annie Oostenbroek-Dutschun naast. Dat biedt vaak meer een stuk levensechtheid.

Pieter: Vind jij dat dan realistische boeken? Dick: Nee, maar wel realistischer als.... Pieter: Ik denk dat er vrij weinig waarde in zit.

Kees: Och. met zulke boeken kom ik nooit verder dan de eerste bladzijde. De rest weet ik al vantevoren: een rijke die met een arme wil trouwen en dat mag niet. enzovoorts.

Dick: Ja, maar Pieter zegt dat het belangrijk is om iets in de handen te stoppen als vergelijkingsmateriaal. Maar nu konkreet. Wat zou jij dan geven?

Pieter: Nou eh ik denk wel dat een boek van Annie Oostenbroek-Dutschun een redelijk boek is naast bijvoorbeeld een boekje van Lenie Saris. Maar daar moet je het niet bij laten. Wanneer iemand nooit „Daniël" leest, moetje die er ook eens naast leggen.

De tekst „Beproef alle dingen, maar behoud het goede" wordt wel eens gebruikt om aan te duiden datje alles mag lezen. Vinden jullie dat juist?

Henriëtte : Nee, want wat wordt er verstaan met het woord „beproeven"? Dat betekent toch niet dat je alles van de eerste tot de laatste bladzij moet lezen.

Pieter: Soms kijkje een boek in en dan walg je onmiddellijk van het boek. Het is helemaal niet nodig om zo'n boek te lezen. Het „goede" houdt onder andere in datje je afkeert van het slechte.

Dianne: Wanneer je leest, moet je je afvragen: waarom lees ik deze lektuur? De tijd die we leven is niet onze tijd. maar Gods tijd. Ik geloof dat oriëntatie best belangrijk is. Je moet niet wereldvreemd zijn. Maar dat wil niet zeggen dat je je in slechte lektuur moet verdiepen. Juist in onze tijd is verdieping in wezenlijke, geestelijke zaken ontzettend belangrijk. Vanuit deze verdieping kun je je oriënteren. Alleen met de wapenrusting waarvan Paulus spreekt, kunnen we ons echt wapenen tegen de verleidingen die ook in de lektuur op ons afkomen.

Dick: Voor 't persoonlijk leven ben ik het helemaal met je eens. Maar weetje wat zo moeilijk is? Je leeft in een wereld waarin er zo ontzettend veel verleidingen op je af komen.

Dianne: Jawel, dat is ook moeilijk. Maar daarom hebben we ook te strijden. Ik ben zo bang dat allerlei begeerten gevoed worden door de literatuur. Niet alleen door

hetgeen er staat, maar juist door hetgeen er niet staat. Die begeerten moet je niet voeden, maar juist er tegen strijden. En die wapenrusting kun je niet zelf aandoen, maar toch moetje er wel naar staan om je op die manier te wapenen tegen de gevaren die op je afkomen.

Dick: Maar wat moetje dan zeggen tegen bijvoorbeeld iemand uitje omgeving die naar je toekomt met een boek van Jan Wolkers en die zegt: , , Jöh, dit boek moet je eens lezen, dat is een goed boek"? Kijk, daar moet je dan toch een gemotiveerd antwoord op geven waarom je zo'n schrijver of boek niet kan en mag aksepteren.

Dianne: Daarom moet je je ogen ook niet sluiten. Natuurlijk moet je je oriënteren om te weten waar je tegen strijden moet. Maar wat ik wilde zeggen is dat de wezenlijke zaken zo vaak worden verdrongen en als een bijbehorend iets worden aanvaard.

Dat houdt dus in dat lezen van literatuur wel belangrijk is, maar dat het lezen in Gods Woord nog veel belangrijker is. Juist in onze tijd, aangezien er ontzettend veel verleidingen op ons afkomen, ook door middel van de literatuur.

Henriètte: Ja, maar er zijn volgens mij weinig jongeren die regelmatig in hun bijbeltje lezen.

Kees: Misschien komt dat doordatje je ervoor schaamt. Soms schaam je je zelfs voor je eigen broers of zussen. Als je het op school erover hebt. lijkt het net alsof niemand er over durft te spreken.

Pieter: Aan 't begin van het jaar, kregen wij op school altijd een bijbelrooster uitgereikt, bedoeld om 's avonds een stukje te lezen. Zeker de helft van de klas vond het gewoon stoer om dit rooster in de prullenbak te gooien.

Lezen jullie wel eens boeken zoals prekenboeken en boeken die geschreven zijn door de „oudvaders”?

Henriètte: 't Zou goed zijn als daar je interesse naar uit gaat. Toch pak ik niet zo snel zo'n boek.

Pieter: 's Zondags tussen kerktijd heb ik wel eens zo'n boek gepakt. Toch vond ik het moeilijk om het echt uit te lezen.

Kees: Ik denk dat dat komt omdat we er ten diepste helemaal geen zin in hebben om zulke boeken te lezen.

Pieter: Toch denk ik dat het goed is om je te dwingen tot het lezen van zulke boeken.

Margriet: Ja. dat denk ik ook. 'k Denk ook dat het belangrijk is om wat meer te lezen over bepaalde bijbelteksten. Ik denk bijvoorbeeld aan bijbelverklaringen etc. Je moetje daar wel toe zetten om zo'n boek te pakken en een bijbelgedeelte te onderzoeken. maar toch is dat enorm belangrijk.

Aan het eind van dit gesprek willen we jullie hartelijk bedanken voor de fijne en open manier waarop jullie op de vragen zijn ingegaan. We hopen dat dit vraaggesprek mede een aanleiding zal zijn voor jongeren om zichzelf de vraag te stellen: , , Wat lees ik? ”

Het zal duidelijk zijn dat er nog heel wat meer over dit onderwerp te zeggen is. We willen hier echter eindigen met een laatste opmerking van Dianne: , , De Heere is het zo waard dat we ook met betrekking tot wat we lezen een nauw leven leiden, want ook de tijd die we met lezen doorgebracht hebben, zullen we eens aan de Heere terug moeten geven”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen