De evangelische beweging

Hoewel de evangelische beweging reeds haar wortels heeft in vroegere eeuwen, is er vooral in de laatste decennia van onze eeuw sprake van een duidelijke groei, die zich manifesteert in het ontstaan van tal van zich evangelisch noemende organisaties en instellingen. Wie de evangelische wereld in ogenschouw neemt, komt onder de indruk van de vele aktiviteiten, die op allerlei terreinen ontplooid worden. Voor de waarnemer, die niet tot de evangelische kringen behoort, bestaat er een ondoorzichtig geheel van groepen en organisaties.

In dit artikel wordt geen poging gedaan de evangelische wereld in kaart te brengen, wèl zullen een aantal kenmerken van de evangelische beweging worden genoemd. Verder letten we op enkele terreinen waar evangelische christenen aktief zijn. Tenslotte komt een aantal verschillen met de reformatorische stroming aan de orde.

Het karakter van de evangelische beweging

Eén van de meest in het oog lopende karaktertrekken van de evangelische beweging is de sterke gerichtheid op zending en evangelisatie. De leus waarmee de EO van start ging: „Wij hebben een Woord voor de wereld!" is ongetwijfeld karakteristiek voor de hele evangelische beweging. Ook het uitroepen van het jaar 1982 als Evangelisatorisch Jaar duidt op de grote nadruk, die men in deze kring legt op het getuigend bezig zijn.

In het kader van de opdracht tot zending en evangelisatie streeft men naar een zo breed mogelijke samenwerking van bijbelgetrouwe christenen. De nadruk valt op het bijbelgetrouw zijn. Beleden wordt „de goddelijke inspiratie, de betrouwbaarheid en het gezag van de Schrift" (Verbintenis van Lausanne).

Naast de genoemde evangelisatiedrang en bijbelgetrouwheid valt binnen de evangelische beweging een grote betrokkenheid bij maatschappelijke noden te signaleren. Naast de aandacht voor de geestelijke nood is er een open oog voor de noodzaak van hulpverlening aan mensen, die in de knel zitten (o.a. drugsverslaafden, homofielen).

Op grond van bovenstaande (uiteraard onvolledige) omschrijving zou men de evangelisch beweging kunnen typeren als een stroming van bijbelgetrouwe christenen, zowel binnen als buiten de kerken, die sterke nadruk legt op de bijbelse opdracht tot zending en evangelisatie, zonder .dat daarbij aan de bestaande maatschappelijke noden, waarin mensen verkeren, voorbij gezien wordt.

Evangelische organisaties

Gezien het karakter van de evangelische beweging is het niet verwonderlijk, dat veel aktiviteiten ondernomen worden op het terrein van zending en evangelisatie. Een opsomming van alle hierbij betrokken organisaties zou bepaald te ver voeren: hun aantal loopt in de tientallen! Veel van deze organisaties behoren tot de deelnemers aan de Evangelische Alliantie. De EA is aangesloten bij de Europese Evangelische Alliantie, die weer deel uitmaakt van de World Evangelical Fellowship (W.E.F.). Voorzitter van de EA is op dit moment prof. dr. J.

P. Versteeg. In „Idea", het nieuwsblad van de EA, formuleert prof. Versteeg de taak van de EA in Nederland als volgt: , , De doelstelling van de EA is ontmoeting, informatie en getuigenis: ontmoeting met andere groepen christenen, informatie opdat werk niet dubbel geschiedt en getuigenis van de groeperingen op allerlei gebied naar buiten. " Wie de lijst van de bij de EA aangesloten deelnemers doorbladert, merkt dat hij te maken heeft met een zeer heterogeen gezelschap: Youth for Christ, De Navigators, Stichting Teen Challenge Nederland, maar ook: Gereformeerde Bond, Woord en Daad, Bijbel Kiosk Vereniging enz.

Naast de EA is er de Evangelische Zendings Alliantie. Bij de EZA zijn meer dan 40 zendingsgenootschappen aangesloten, die met elkaar meer dan 650 zendelingen in dienst hebben. De diakonale arm van de EZA is Tear Fund, dat zich met allerlei hulpverleningsprojekten bezighoudt.

De evangelische beweging heeft ook royaal aandacht geschonken aan vorming, onderwijs en publiciteit. Te denken valt hier aan de Evangelische Hogeschool in Amersfoort, waar men aanstaande studenten wil wapenen tegen o.a. evolutieleer en schriftkritiek. De EH kent ook een opleiding voor journalistiek en een lerarenopleiding voor de vakken geschiedenis en ekonomie. Bekendheid binnen de evangelische wereld genieten onder meer het Bijbel Instituut België (BIB), de Evangelische Bijbelschool te Doorn en het Nederlands Bijbel Instituut te Bosch en Duin.

Van grote betekenis voor de evangelische groeperingen is het bestaan van de Evangelische Omroep, ongetwijfeld het centrum van veel evangelische aktiviteiten en tevens spreekbuis voor tal van evangelische groepen en organisaties.

Aandacht verdienen ook de hulpverleningsaktiviteiten van evangelische christenen. Veel publiciteit trok nog niet zo lang geleden de EHAH (Evangelische Hulp Aan Homofielen) na een geruchtmakende inval in het gebouw van deze instelling in Amsterdam. Door dezelfde vereniging waarvan de EHAH uitgaat, de Vereniging „Tot Heil des Volks", wordt ook veel gedaan aan de opvang van drugsverslaafden. Bekend op dit terrein is ook de Stichting „De Hoop" in Dordrecht.

Hulpverlening vindt ook plaats aan christenen in Oost-Europa (o.a. Stichting Antwoord, Calvinistic World Association). Tal van aktiviteiten zijn gericht op de hulpverlening in de derde wereld.

Tenslotte zij hier nog vermeld, dat de evangelische beweging een groot aantal jeugdorganisaties kent. Elders in deze bijlage zal daar de aandacht op gevestigd worden. Het is duidelijk, dat het bovenstaande slechts een fragmentarische weergave is van wat zich zoal op evangelisch gebied afspeelt.

Evangelisch-reformatorisch

Tenslotte wil ik de evangelische beweging naast de reformatorische gezindte plaatsen. Het sterkst treedt het verschil in houding tegenover de belijdenisgeschriften op de voorgrond. In evangelische kringen wil men van een nauwe binding aan de gereformeerde belijdenis niets weten. Geen wonder gezien het feit, dat het geloofsklimaat van veel evangelische groeperingen duidelijk verschilt van dat van de belijdenis van de kerk. Het niet willen staan in de traditie van de kerk der eeuwen maakt de weg vrij voor remonstrantse opvattingen over geloof en bekering. Het remonstrantisme is helaas binnen de evangelische beweging nog springlevend. Maar al te vaak wordt het zalig worden van mensen voorgesteld als een zaak die (mede) afhankelijk is van onze beslissing om al of niet „voor Jezus te kiezen".

Een andere afwijking van de gereformeerde belijdenis, die onder veel evangelischen aanhangers heeft, is een gedachtengang die vaak op de volgende manier onder woorden gebracht wordt: Jezus is voor u gestorven, Hij heeft voor uw zonden betaald. Erken Jezus nu als uw persoonlijke Verlosser. Men gaat er dan vanuit dat de Heere Jezus de schuld van alle mensen verzoend heeft. Deze algemene verzoeningsleer wijzen we mét klem van de hand als onbijbels en ongereformeerd (Dordtse Leen - , hfdst. 2, art. 3 en 8).

Daarnaast noem ik het veelal ontbreken van een gereformeerde ambtsopvatting. Mogen we het spreken van de Schrift hierover als onbelangrijk beschouwen?

Tenslotte onderscheidt de evangelische beweging zich van de reformatorische leringen ten aanzien van de doop. Veel evangelische christenen zijn voorstander van de volwassendoop. Baptisten vormen een belangrijke groep onder hen. Voor hen is de Heilige Doop vaak niet zozeer een teken en zegel van Gods beloften, maar veel meer van ons geloof, van ons belijden van de Naam van Jezus.

Tenslotte..

Het zal duidelijk zijn na het voorgaande, dat mijn oordeel over de evangelische beweging erg kritisch is. Ik zie de aantrekkingskracht, die de evangelische beweging ook op jongeren van onze gemeenten uitoefent, als een gevaar dat niet onderschat moet worden.

Natuurlijk mogen we bij alle kritiek niet * vergeten, dat ook het eigen kerkelijk leven lang niet volmaakt is. Een hoogmoedige houding tegenover de evangelische beweging past ons dan ook niet. Dat doet echter niets af van onze plicht, ook ten aanzien van de opvattingen die vanuit de evangelische richting op ons afkomen, de geesten te beproeven of zij uit God zijn!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen