BOEKBESPREKING

Dr. H. F. Kohlbrugge: Brieven. Uitg. Kool, Veenendaal, 286 bh., geb. fotomech. herdruk. Prijs ƒ 42, 50

Er is wel eens van Kohlbrugge gezegd dat hij maar één snaar op zijn instrument had, namelijk het schriftgegeven dat Jezus Christus onze heiligmaking is en dat onze werken, ook na ontvangen genade, niet meetellen. Enerzijds is dat waar. Ook in zijn brieven komt dat duidelijk uit. De negatieve zijde daarvan blijkt in zijn polemische opstelling. De reveilfiguren ds. De Liefde en ds. Malan, de hervormd-gereformeerde ds. Le Roy en zelfs de kerkvader Athanasius worden allemaal bestempeld als personen, „die er niets van wisten". Anderzijds weet Kohlbrugge aan die ene snaar op pastoraal gebied geweldig hoge en ook diepe tonen te ontlokken. Hierna volgen enkele voorbeelden.

Het Woord alléén

Evenals Luther verwacht Kohlbrugge ontzaglijk veel van het Woord Gods dat levend en krachtig is. Zo schrijft hij aan een vriend: , , Gij zoekt van bovenaf te beginnen, begin met het Woord, daar ligt alles in; houdt u daaraan; gij zult gebouwd worden" (blz. 226). En: „ Wat vermag een mensenkind waar God spreekt? Wat tegen dat Woord, waarin hemel en aarde eens geschapen en waardoor alle dingen gedreven en gedragen worden tot op deze ure, en wederom: wat zou dat Woord niet vermogen, dat eenmaal alles schiep; dat Woord, dat vlees werd, zal het diegenen verlaten of begeven, daaraan alleen hangen blijven, al schijnen zij ermede te verzinken ten helle toe" ( blz. 274/275). Uit dat laatste citaat blijkt duidelijk de grote en zware aanvechting waarmee het ware geloof gepaard kan gaan.

God alles, de mens niets

„DatdeHeere 'tal is, en wij nul— iseen waarheid; maar als men nu van die nulliteit wat maakt, en naar een gestalte staat, waarin men dat voor zichzelf als met handen zou kunnen tasten, dat men zulk een niet is, dat men weg is, dat het ik aan de kant, en Gods Ik. het alles is; — dan is men toch ook al weer van de eeuwigheid af— men behaagt zichzelf in zulk een gedwongen staat, in zulk een stand van schijnbare onzondigheid — en is toch nog een groot beest, een kalf onwijs en dof" (blz. 83). Ook onze onwaardigheid is dus geen grond om tot de Heere te mogen naderen. Gelukkigniet! Ergens anders zegt Kohlbrugge het zo: „Niet zoals wij zijn moesten, maar, zoals wij zijn, hebben wij de toegang tot de troon der genade, en op Zijn ontferming hopende, op Zijn Woord betrouwende, zullen wijniet aanmerken onze gesteldheid, maar de gesteldheid van dat eeuwige verbond der genade, waarvan Jezus Borg is geworden" (blz. 60). In dat licht ziet Kohlbrugge ook de heiligmaking. „De mens die deze dingen doet, zal in dezelve leven, is een eeuwige waarheid (.....) als men gelooft, en al het doen gaat in datgeloofop, wordt daarin vervuld; dat gaat vanzelf, al weet men het ook niet; men is erin bezig en leeft erin; er is daar weinig, ja geen bewustheid van doen, alle bewustheid bepaalt zich tot de genade Christi, tot de barmhartigheid Gods" (blz. 284).

De Heere is goed

„Dat de Heere goed is, en dat het zogoed is, om onder God te staan, en dat waarlijk in Zijn wil alleen ons heil is — Ja, waarlijk, waarlijk, met huid en haar, met zonden en al, al raast het van binnen als een zee, onder God te staan, en te vertrouwen op Zijn genade bloot, en vrijmoedig tegen alles in te bekennen: juist, omdat ik arm en ellendig ben, maak ikZijn naamgroot, en wil, en zal Zijn gerechtigheid vermelden, ja, de Zijne alleen — dat is goed, en er is geen ander goed dan dit" (blz. 74). Dit schreef Kohlbrugge ter bemoediging na een sterfgeval. Aan zijn grootmoeder schreef hij: „Niemand kan wat nemen, tenzij het hem van boven gegeven is; maar dat weet ik: God leeft, de God en Vade van onze Heere Jezus Christus heeft daar lust in, dat men Hem rechtvaardigt, zichzelf veroordelende en verootmoedigende; dat men op Hem pleit en zich aan hem overgeeft, zoals men is, steunende op de enige offerande van Jezus Christus, de Zone Gods" (blz. 11). Het is jammer dat de prijs van dit boek (bij brieven moet je immers altijd de persoonlijke zaken aftrekken) vrij hoog is. Het is het lezen waard!

H. Hartfeld: Opstaanl De rechters komen.

Uitg. Pieters Groede/Friedensstimme Nederland. Paperback 143 blz. Prijs f 9, 9 In dit boek worden vier verslagen van rechtzittingen in Rusland weergegeven naar aanleiding van aantekeningen en bandopnamen. De aangeklaagden waren niet geregistreerde baptisten. Hun misdaden bestonden uit het catechetisch onderwijs geven aan de

kinderen en het verspreiden van christelijke lektuur. Treffend is de geloofsmoed en ook het keurige optreden van deze mensen voor de rechtbank. Het optreden van rechters en politie staat daarmee in schrille tegenstelling. Vooral de laatst genoemde rechtszitting, waarbij een aantal geheime drukkers veroordeeld werden, geeft een duidelijk inzicht in het moeilijke leven voor de niet-geregistreerde baptisten in de Sovjet-Unie. Een ontroerend boek!

Ds. J. Trigland: De recht-gematigde christen. In hedendaagse spelling over gezet door J. Koutstaal uitg. Van den Berg, Zwijndrecht. Geb. 90 blz. Prijs f 16, 90

Dit boek werd oorspronkelijk geschreven in 1615, tijdens de twisten tussen remonstranten en contra-remonstranten. Het vormt een reaktie op het boek van de haagse predikant La Haye, dat „de gematigde christen" heette en de noodzakelijkheid van verdraagzaamheid beschreef. Trigland zet eerst uiteen wat verdraagzaamheid in bijbelse zin inhoudt, bespreekt daarna de geschillen met de remonstranten en eindigt met het leggen van enkele kerkhistorische verbanden uit de 16e en het begin van de 17e eeuw. De heer L. M. P. Scholten spitst deze problematiek in zijn inleiding toe op de Samen-op-Weg gedachte van deze tijd en op de vraag of een (hervormde? ) kerk hersteld kan worden door de prediking alleen. Dat Zwingli een „vader" van de remonstranten was, zoals gezegd wordt lijkt me voorlopig nog niet bewezen. Het boek sluit met een waardevol personenregister met enige leuke notities bij iedere persoon.

Een goed verzorgde heruitgave van een belangrijk geschrift.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen