OP WEG NAAR EEN EREFORMEERD PSYCHIATRISCH ZIEKENHUIS

Meneer Lanser, kunt u vertellen waaro stichting, , Gereformeerd Psychiatrisch kenhuis" (G.P.Z.) opgericht is?

Binnen de gereformeerde gezindte bestaat al geruime tijd behoefte aan voorzieningen voor psychiatrische patiënten uit de eigen kring. Deze behoefte is ontstaan doordat steeds meer mensen huiverig werden een beroep te doen op hulpverleners op dit gebied. Deze huiver is niet altijd terecht, maar helaas soms ook wel, gezien bepaalde behandelingsmethoden en de manier waarop zg. hulpverleners menen zich te moeten uitlaten over de godsdienstige overtuiging van hun cliënten/ patiënten. In de psychiatrische ziekenhuizen is er steeds minder personeel dat nog een beetje begrip heeft voor onze geloofsovertuiging. Vooral veel jonge artsen staan erg ver af van alles wat met het geloof te maken heeft.

Een heel zwaarwegend motief voor de oprichting van de stichting G.P.Z. was verder, dat patiënten bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis vaak in een sfeer terecht komen die hun vreemd is, die als erg storend wordt ervaren. Ook in bestaande christelijke ziekenhuizen verschilt de sfeer steeds meer van wat mensen uit onze kring thuis gewend zijn.

Waarom is die huiver voor de psychiat hulpverlening niet altijd terecht? Omdat gelukkig veel behandelaars, ook al delen zij de opvattingen van hun patiënten niet, deze toch respekteren. Daar zijn zij overigens ook toe verplicht. Niet ontkend mag worden dat velen, ook uit onze kring, goed geholpen werden én worden. Die angst voor de hulpverlening is volgens mij ook wel opgeroepen door de grote aandacht die negatieve zaken op dit gebied in de pers

vraaggesprek met de psycholoog drs. J. B.K. Lanser

gekregen hebben. Natuurlijk is het goed als misstanden gesignaleerd worden, maar het gevaar van generalisatie is er altijd.

Mensen die hard aan behandeling toe zijn wordt deze in sommige gevallen ontraden op grond van dergelijke publikaties. Het gevolg is, dat deze mensen blijven rondtobben. Als je tegen iemand zegt dat hij of zij zich niet moet laten opnemen terwijl het wel nodig is, laad je een hele verantwoording op je, vooral omdat je geen goed alternatief te bieden hebt.

Het G.P.Z. moet zo''n alternatief worden? Inderdaad. Wij zeggen dus nadrukkelijk niet, dat andere instellingen het allemaal fout doen en dat wij het wel eens goed gaan doen. Maar aan mensen uit eigen kring, die psychisch toch al moeilijk zitten, willen we een mogelijkheid van opvang bieden waar met hun achtergrond rekening gehouden wordt. En het meest bepalend voor de sfeer is het personeel. Met het personeelsbeleid staat of valt zo'n ziekenhuis. En wat de methoden betreft: sommige methoden zullen niet zo gauw gebruikt worden; al moeten we wel bedenken dat een methode slechts een instrument is in de handen van de behandelaar.

Zullen er voor het G.P.Z. genoeg personeelsleden uit de Gereformeerde Gemeen ten aangetrokken kunnen worden? De Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt hebben bijvoorbeeld wel heel wat psychiaters in hun midden, maar onze gemeenten nauwelijks.

De afspraak is dat er in principe van beide kanten evenveel personeel geleverd wordt.

Voor verpleegkundigen zal dat wel lukken, maar voor psychiaters zeer waarschijnlijk niet. Het belangrijkste is echter niet de getalsverhouding, maar dat iemand goede hulp krijgt. En met de Gereformeerd Vrijgemaakten zitten wij grotendeels op dezelfde lijn wat betreft de sfeer en de ethische aspekten, dus de normen en waarden in de behandeling. Alleen als het typische geloofsproblematiek aangaat, dan is de benadering denk ik wel wat anders. Ook bij de uitgangspunten voor de behandeling merkje een ander stukje mensvisie: er wordt sterk gedacht vanuit de herschepping.

We streven dus naar een gelijke inbreng, maar dit houdt niet in dat patiënten van de Gereformeerde Gemeenten alleen maar door Gereformeerde Gemeenten-behandelaars geholpen gaan worden. Het kan natuurlijk best zijn dat een behandelaar tegen zijn kollega zegt: Zou jij niet eens met die persoon praten, want ik denk dat jij hem beter kan aanvoelen dan ik. Over deze zaken wordt trouwens in het stichtingsbestuur heel open met elkaar gesproken, in wederzijds vertrouwen. Wat dat betreft, verloopt de samenwerking heel goed.

- Ligt samenwerking met Hervormd-Gereformeerden en Christelijk Gereformeerden niet evenzeer voor de hand?

Die ligt zelfs nog méér voor de hand, denk ik. Voordat de stichting G.P.Z. werd opgericht was er echter al heel wat voorwerk verricht zowel binnen de Gereformeerde Gemeenten als in Vrijgemaakt Gereformeerde kring. Daardoor kon snel

die samenwerking tussen beiden worden gerealiseerd die nodig was om op korte termijn een aanvraag voor een nieuw ziekenhuis in te dienen.

De statuten van de stichting laten ruimte voor deelneming van anderen. In het verleden zijn er reeds diverse kontakten geweest met Hervormd-Gereformeerden en Christelijk Gereformeerden met betrekking tot deze materie. Van harte hoop ik dat de samenwerking met hen in de toekomst ook binnen de stichting gestalte zal krijgen.

Hoe zijn de vorderingen nadat de aanvraag voor het G.P.Z. bij het ministerie is ingediend?

Vanaf de indiening volgt er een eindeloze procedure, waarbij aan allerlei instanties advies wordt gevraagd. Tot nu toe staat men in het algemeen niet negatief tegenover onze aanvraag. Op het ministerie ontkent men in ieder geval de rechtmatigheid ervan niet. De wet biedt ruimte voor een dergelijke landelijke voorziening.

De joodse gemeenschap heeft er ook één, evenals de antroposofen. Naast de formele toestemming kunnen ook financiële aspekten de uitvoering nog in de weg staan.

Kunt u iets meer zeggen over de tijd die het nog kan duren voordat het G.P.Z. er staat?

Nee, daar is niets met zekerheid over te zeggen. Alles staat of valt met de vraag of de toestemming gegeven wordt. Komt die er, en is er een beetje geld, dan kan er direkt gebouwd worden. Als bestuur doen we ons best alles zo voor te bereiden wat de bouw, indeling, organisatie-struktuur, bezetting en behandeling betreft, dat we direkt kunnen starten zodra er groen licht gegeven wordt. Maar het zal in ieder geval nog wel enkele jaren duren voordat het G.P.Z. er is.

Er kan een gevaar zitten aan het oprichten van allerlei eigen instellingen, namelijk dat in de bestaande instellingen steeds minder een christelijk geluid wordt vernomen wanneer bepaalde personeelsleden daaruit wegtrekken. Wat vindt u van dit mogelijke bezwaar tegen het streven naar een G.P.Z.?

Inderdaad, die kant zit er zeker aan. Daar staat dan weer tegenover, dat men in verschillende psychiatrische ziekenhuizen toch wel een beetje geschrokken is van het initiatief van het oprichten van de stichting

G.P.Z. Blijkbaar heeft men beseft dat men te weinig aandacht gehad heeft voor de leefwereld van mensen uit onze kring, en ook voor wat de eigen identiteit inhoudt. Maar persoonlijk zie ik het ook niet alles als winst. Ik vind ook dat men soms te gemakkeljk ervan uit gaat, datje als kerk, als gemeente, voor allerlei mogelijke eigen organisaties moet zorgen. Men redeneert zo, dat eigen hulpverleningsinstellingen in het verlengde van het diakonaat liggen. De professionele hulpverlening kun je echter niet zomaar vereenzelvigen met het diakonaat. Ik geloof wel datje vanuit de gemeente moet bevorderen, dat de mensen die aan je zorg zijn toebetrouwd zo goed mogelijk en zo verantwoord mogelijk geholpen worden. Maar persoonlijk vind ik dat dit niet helemaal hetzelfde is als te zeggen: we gaan nu zelf alle vormen van hulpverlening organiseren en in eigen hand houden. Hier kan een gevaar liggen. Het kan een uitholling van het feitelijke diakonaat gaan betekenen.

Verder is er de verleiding dat er gewerkt wordt aan het tot stand komen van een G.P.Z. met de pretentie: wij gaan het nu eens goed doen.

Er zit nog een risiko vast aan het hebben van een eigen instelling. Als het zo eigen is, denken de mensen die er een beroep op doen bepaalde voorrechten eraan te kunnen ontlenen. Zij gaan er een zekere claim op leggen: alles moet precies in hun eigen straatje passen, en in zo'n instelling moet men van a tot z hun opvattingen delen.

Deze gevaren onderkennen wij duidelijk. Toch mogen wij daarin niet blijven steken. De nood is nu eenmaal groot; het blijkt echt nodig te zijn dat mensen in een eigen omgeving behandeld kunnen worden.

Heeft u nog een slotopmerking voor de lezers van „Daniël"?

Aan iedereen die voor de keus van een studierichting staat, of die al met de medicijnenstudie bezig is, zou ik willen vragen: overweeg eens heel grondig de mogelijkheid van de psychologie-studie of een specialisatie in de psychiatrie. De behoefte op dit terrein is groot, en je kunt je afvragen of niet misschien op dit gebied je roeping ligt.

Verder wil ik vragen het werk van de stichting, dat nu in zo'n belangrijke, beslissende fase verkeert, in het gebed te gedenken.

Leiden/Rotterdam Mieke Schouls/Piet Wagenaar

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen