Verborgen verleiders

In onze hedendaagse samenleving gaat een enorme invloed op ons uit van de reklame. Dagelijks worden wé systematisch bewerkt door mensen, die bezig zijn ons hun visie op te dringen.

Op veel manieren proberen ze ons tot een bepaald handelen te dwingen. Een handelen dat niet uit ons zelf opkomt. Soms wordt een levensstijl voorgehouden, als zou die de meest ideale zijn, of wordt het gebruik van bepaalde artikelen aanbevolen, alsof die onmisbaar zijn.

Het wordt zodanig aangeprezen, met behulp van verfijnde technieken en psychologische benaderingswijzen, dat velen ongemerkt gebracht worden op het punt waar de reklamemaker ons hebben wil.

Velen van jullie zullen misschien zeggen: „Die reklame doet me niks. Dacht je dat ik me door een advertentie of door een suggestief artikel laat beïnvloeden? Nee, ik koop en doe wat ik wil en niet wat mijnheer X vindt dat ik zo hard nodig heb, of beslist moet doen. Voor mij is reklame geen gevaar."

Nu moeten we natuurlijk wel even duidelijk stellen dat niet alle reklame in een verkeerd daglicht gezet mag worden.

De zwakheden van de mens worden uitgebuit

Maar beïnvloed worden we, of we het willen of niet.

En vanzelfsprekend de een ingrijpender dan de ander.

Niet voor niets is de titel van dit artikel „Verborgen verleiders". Dat is niet origineel.

In de jaren zestig verscheen er een boek „De Verborgen Verleiders" van Vance

Packard, waarin op indringende wijze gewezen wordt op de aktiviteiten van een aantal grote reklamebureaus in Amerika, die met behulp van psychologen, psychiaters, sociologen e.d. op systematische wijze de zwakheden van de mens uitbuiten. Men hanteert methoden die het onderbewuste van de mens raken. Gaan we als gevolg daarvan over tot handelen, dan is dat vaak een dwangmatig handelen. Zeg nu niet dat is in Amerika, want nu, in de jaren tachtig kunnen we hetzelfde zien in ons land.

Ook in Nederland zijn bureaus en instituten voor psychologische marketing.

Je wilt niet achterblijven

Jullie kennen misschien wel de slogan: „Schat staat de Bokma al koud? "

De advertentie laat ons dan een man achter z'n bureau zien, die zo om kwart voor vijf even z'n vrouw opbelt met bovenstaande vraag. Na enkele weken zie je een postbeambte, weer wat later een magazijnmedewerker enzovoort. En allemaal stellen ze diezelfde vraag aan hun vrouwen.

Wat wordt er nu gesuggereerd? Jij drinkt toch ook wel je glaasje als je 's avonds thuiskomt? Die en die doet het ook. Eigenlijk blijf je een beetje achter als je het niet doet.

Meer direkter gericht tot schoolgaande jongelui, herinner ik me van enige tijd geleden een advertentie waarin een pakje stevige zware shag stoer boven de achterzak van de spijkerbroek van een jonge kerel uitkijkt.

Zware shag hoort bij stoere jongens!

Verborgen behoeften

Allemaal niet zo erg denk je misschien. Toch geeft het je denk ik een indruk hoe we allemaal bewerkt en beïnvloed worden. De reklamewereld heeft ontdekt dat ieder mens een aantal „verborgen behoeften" bezit. Ik ga die hier niet allemaal opnoemen.

Het bestek van dit artikel laat niet meer toe dan slechts hier en daar wat aan te stippen.

Wat wij weten, namelijk dat de mens als God wil zijn, dus altijd meer wil zijn en meer in zichzelf wil zien dan hij in werkelijkheid is, weten de reklamemakers ook. En daar worden de aktiviteiten op gericht.

Hoe wordt ook onder ons helaas gezien het niet voor de ander onder willen doen, het niet minder willen zijn.

Zie je dat ook wij prachtige objekten zijn voor degenen die hierop weten in te spelen en ons in onze „waan" stijven.

Als er meer tevredenheid zou zijn met dat wat de Heere ons geschonken heeft, dan zouden we de beïnvloeding van veel reklame kunnen weerstaan.

Geestelijke boosheden

Nu zit uiteraard niet alleen in de reklame voor konsumentenartikelen voor ons een gevaar. Er zijn veel meer en nog grotere verborgen verleiders waarvoor we te vrezen hebben en waartegen we ons moeten wapenen.

We hebben te strijden tegen de geestelijke boosheden in de lucht zegt Paulus. En dat is een uitspraak die we vandaag aan de dag eens goed op ons moeten laten inwerken. Een golf van oosterse religies overspoelt onze westelijke wereld. Hoe ver is de Islam in onze dagen opgedrongen in onze kuituur.

En jongelui, begrijp me goed, ik heb niets tegen die mensen hoor. Want een Islamiet, of een indische guru, of een lid van de Gereformeerde Gemeente, of een ambtsdrager, we hebben God op het hoogst misdaan, we zijn van 't heilspoor afgegaan. Het is een wonder als de Heere in Zijn opzoekende liefde tot ons komen wil. Dat te weten moet ons er temeer van doordringen onze ogen open te houden.

Yoga

Kortgeleden, wie schetst m'n verbazing, zegt iemand uit onze kring tegen me: „Ik ben op yoga. Geweldig hoe je daar van opknapt. Je wordt losgemaakt van al je problemen." Op m'n verbaasde reaktie: „Man, hoe kun je dat nu doen? ", kreeg ik ten antwoord: „Het is toch gewoon een soort gymnastiek."

Als je de advertenties leest die je opwekken om ook aan yoga te gaan doen, stelt men het wel voor alsof het maar gewoon gymnastiek is. Maar laat je geen zand in je ogen strooien. Hoe men het ook probeert te verkopen, yoga is een religieuze stroming in het hindoeïsme..

Soms propageert men zelfs christelijke yoga. Maar - - „Yoga is onchristelijk en is in wezen een eerste stap op een weg tot zelfverlossing."

Yogi's en guru's spreken dikwijls over Jezus. Dat is een van de meest gevaarlijke dingen voor christenen en wekt de indruk dat ook wij er dan gerust aan mee kunnen doen en ons er aan overgeven.

Gezondheidssteentjes

Verborgen verleiders, waar komen we ze al niet tegen. Soms op straat. Niet lang geleden ontmoet ik bij ons in het dorp iemand die nog al vaak hoofdpijn heeft. „Ik ben er van af hoor", roept hij me toe.

„O ja" antwoord ik, „van wat? " „M'n hoofdpijn" en triomfantelijk wordt een kettinkje onder z'n shirtje uitgetrokken met

een blauw steentje. „Naar die dokter moet je ook gaan als je wat hebt. Hij kan iedereen helpen. Er zijn een heleboel verschillende steentjes."

Is het niet erg verleidelijk als je gezondheid niet in orde is, je eigen arts je niet helpen kan en je hoort van zo'n bijzondere man, waar die en die naar toe geweest is en die genezen werd.

Hoe enthousiast en goedbedoeld worden deze dokters aanbevolen door familie, vrienden en kennissen. En wie wil niet genezen worden? Iedereen immers. Toch schuilen ook hier verborgen gevaren en de Heere geve ons de geesten te onderscheiden, want verschillende alternatieve geneeswijzen hebben een religieuze achtergrond en inhoud. Hoe gemakkelijk vallen we in handen van „geneesmeesters" of „medicijnmannen" die zich van okkulte krachten bedienen.

Sensitivitytraining

Verleiders en verleidingen kunnen ook verborgen liggen in aankondigingen van seminars, kursussen en opleidingen. Veel aandacht wordt in de opleidingswereld besteed aan kommunikatie, de omgang met de ander. Dikwijls gaat men er daarbij van uit dat de kursisten een aantal remmingen kennen of vaker nog niet kennen, maar wel in zich omdragen, die een optimaal funktioneren t.o.v. de ander in de weg staan of onmogelijk maken. En daar moet wat aan gedaan worden: sensitivitytraining of hoe het ook al genoemd wordt. Trainingsgroep, konfrontatiegroep, encounter, rollenspel, met als doel door verandering de tussenmenselijke relaties te verbeteren en het individu te verbeteren. S.T. gaat er vanuit dat de mens goed is. Dat staat al haaks op onze bijbelse mensvisie. De mens is wel goed geweest, maar onze val in het paradijs is er oorzaak van dat we Gods Beeld kwijt zijn.

S.T. behoort tot het lesprogramma van verschillende opleidingen. Bedenk daarom goed dat in S.T. maar één norm geldt. En dat is niet Gods Woord en Wet, nee, dat is de groep. De groep heeft het voor het zeggen. Wat de groep zegt is waar. De mens op een voetstuk. De mens gelijk aan God, nee boven God. Alleen het gezag van de groep moet aanvaard worden. Ook hier weer een gegeven dat lijnrecht staat tegenover de realiteit van Gods Woord. Eén der schrijvers van het boek „S.T. - - en hoe verder", de arts J. de Vries ken ik persoonlijk. Hij is een integer mens.

Gereformeerd. Ais arts kwam hij in aanraking met de gevolgen van het deelnemen aan een groep. Hij wilde zelf ervaren, wat in een groep gebeurt. Hij ging goed gewapend naar een groep. „En toch", zegt hij, „kwam er een moment dat ik voelde dat een bepaalde handeling sterke invloed op me kreeg". Door zich bewust er tegen te verzetten, kreeg hij zichzelf weer onder kontrole.

Evangelische bijeenkomsten

Nog een zaak wil ik noemen. Het gevaar dat schuilt in de grote evangelische bijeenkomsten. Ook jongeren uit onze kring bezoeken deze jongeren-of familiedagen. Het is allemaal groots opgezet. De blijdschap voert de boventoon. Die blijdschap is of wordt ook van jou als je jezelf aan Jezus geeft. Steekje hand op en kies voor Jezus. Het spreekt misschien erg aan. De emoties worden opgevoerd, maar jongens en meisjes wat ik jullie bidden mag: waakt! Is de Jezus die daar verkondigd wordt de Christus der Schriften?

Pak jullie bijbeltje eens en laten we samen Markus 14 eens opzoeken. Kijk eens bij vers 38: Waakt en bidt opdat ge niet in verzoeking komt; de geest is wel gewillig, maar het vlees is zwak.

En sla nu eens door naar Lukas 4. Daar lees je hoe de Heere Jezus verzocht werd door de duivel. Maar daar lees je ook dat de satan niet vermocht te verleiden, door de kracht van het Woord.

Als ook wij vragen om bij dat Woord te mogen blijven, kan de Heere ook ons geven staande te blijven in de ogenblikken van verzoeking.

Laat het dan maar altijd ons gebed mogen zijn, in alle omstandigheden waar het leven ons in plaatst: Leidt ons niet inverzoeking.

Geraadpleegde en aanbevolen literatuur: - Verborgen Verleiders - Vance Packard (vert. B. Suermondt) - Het domein van de slang - dr. W. J. Ouweneel - Sensitivity Training ... en hoe verder? - Kristensen, de Vries e.a.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen