Interview met een Ghanees

James Kusi werd geboren op 28 februari 1955 in een dorpje, niet zover van de tweede stad van Ghana, Kusami. Hij behoort tot de Asante-stam, de belangrijkste etnische groepering van dat land. De Asante waren vroeger een geducht en machtig volk, door vriend en vijand gevreesd, streng georganiseerd en geregeerd door een machtig vorst. Ook nu is nog veel van de oude traditie intakt. Momenteel staat, zij het symbolisch, Opoku Ware II aan het hoofd van de Asante-gemeenschap. Zelf komt James ook uit een adellijke familie.

De familieorganisatie van de Asante is, met een moeilijk woord, matrilineair. Dit houdt in, in tegenstelling tot de situatie bij ons en vele andere afrikaanse volkeren, dat de lijn der geslachten niet via de vader, maar via de moeder gerekend wordt. Eigendommen en adellijke titels worden niet van vader op zoon overgedragen, maar van moeders kant op de zoon. Toen James nog maar driejaar oud was scheidden zijn ouders en ging hij met zijn oudere zus en broer met zijn vader mee. Zijn vader stierf echter in 1967. Na die tijd heeft zijn oudere broer steeds zorg voor hem gedragen.

James was technisch aangelegd. Hij studeerde machinebouw aan de Universiteit voor Natuurwetenschappen en Technologie in Kusami. In het laatste jaar van deze opleiding werkte een aantal studenten waaronder James aan een projekt waarbinnen gewerkt werd aan het ombouwen van een motor, zodat deze niet meer op benzine, maar op gas kon gaan lopen. James schreef aan verschillende maatschappijen die op dat gebied werkzaam waren. Hij werd uitgenodigd door een bedrijf in Scherpenzeel waar men hem meer ervaring op dat gebied bij kon brengen. Daarom is hij nu in Nederland. Het is de bedoeling dat hij de kennis die hij in ons land op zal doen na die tijd in Ghana zal toepassen, omdat gas als motorbrandstof daar nog niet bekend is. Aangezien het land Ghana binnen onze gemeenten momenteel in het middelpunt der belangstelling staat, daar een deel van het geld dat we, met behulp van de aktie „Bijbels voor Irian en Afrika", bij elkaar hopen te brengen bestemd zal zijn voor de bijbelverspreiding in dat land, hadden we een gesprek met hem.

James, vertel ons eens iets over de positie van het christendom in Ghana.

Ghana is ooit wel eens beschreven als een christelijk land, maar dat wil niet zeggen dat alle mensen die in Ghana naar de kerk gaan kinderen van God zijn. Er zijn veel kerken in Ghana, zeker wel tien, en dan hebben we het nog niet eens over de „spirituele" kerken in Ghana. De grootste is de Rooms-Katholieke kerk, dan komt de Presbyteriaanse kerk en verder de Methodistenkerk, de Anglicaanse kerk en de Baptistenkerk. De protestantse kerken zijn voornamelijk in het zuiden en in het centrum van het land gekonsentreerd, terwijl de R.K. kerk in het noorden in de meerderheid is. Zelf ben ik Methodist.

Het christendom is onlosmakelijk verbonden met de Bijbel. Is het nu gemakkelijk om aan een Bijbel te komen?

Allereerst zijn er vrij weinig mensen in Ghana die kunnen lezen. Van de oudere

mensen zijn de meesten nooit naar school geweest. Met name in de dorpen is het percentage analfabeten erg groot. In de steden ligt dat iets beter.

In de stad heb je wel bijbelgenootschappen die ervoor zorgen dat er Bijbels beschikbaar zijn, maar vaak ga je daarheen zonder te vinden wat je zoekt. Ook hebben verschillende kerken wel boekwinkeltjes waar je Bijbels en andere christelijke lektuur kunt krijgen. Er zijn echter veel mensen die niet aan een Bijbel kunnen komen omdat ze in een plaats wonen waar er geen boekwinkels zijn of andere bronnen waar je een Bijbel zou kunnen krijgen.

Hoe zit het met de prijs?

Tja, het is wel lang geleden dat ik zelf m'n Bijbel kocht, maar de prijzen op zich zijn niet zo hoog. Het hangt natuurlijk wel af van de kwaliteit van wat je koopt. Maar als je echt een Bijbel nodig hebt dan wil je er alles voor betalen, hoe hoog de prijs ook is. Maar het probleem, zoals ik al zei, is dat er veel plaatsen in het land zijn waar je geen Bijbel kunt krijgen. Vaak moeten de mensen grote afstanden afleggen naar de een of andere stad om een Bijbel te pakken te kunnen krijgen. Het hangt er een beetje van af waar je woont.

Ik heb je verteld van de Kommissie Bijbelverspreiding die zich bezig houdt met het verspreiden van Bijbels in Ghana. Wanneer er schriftelijke aanvragen voor een Bijbel binnenkomen verstuurt men eerst één of twee Evangeliën plus een bijbelkursus. Als de aanvrager deze kursus ingevuld en teruggestuurd heeft, krijgt hij pas een komplete Bijbel toegestuurd. Wat vind je van deze werkwijze?

Dat is goed. Door middel van zo'n kursus help je de mensen te begrijpen wat ze lezen. Het zijn voornamelijk leerlingen van middelbare scholen die schrijven. Toen ik zelf op school zat deed ik dat ook wel eens. Je schreef naar het een of andere genootschap voor traktaatjes en dat soort dingen om ze uit te kunnen delen aan vrienden of om ze zelf te houden. Het is ook goed om te weten datje niet zo maar Bijbels stuurt naar mensen op het gevaar af dat ze er mee gaan handelen of zo, maar dat zo'n Bijbel op de juiste manier gebruikt wordt, zodat alleen zij die een Bijbel nodig hebben die krijgen.

Er zijn mensen geweest die bezwaren hadden tegen deze werkwijze. Zij voerden aan dat er zo weinig nazorg was voor mensen aan wie een Bijbel toegestuurd werd. Na die tijd had je, naar hun mening, geen kontakt meer met deze mensen, en dat vonden zij een bezwaar. Hoe denk jij daarover?

Ik begrijp watje bedoelt. Het zou goed zijn als er groepen waren in Ghana die van deze mensen afzouden weten. Hetzij groepen die die Bijbels zelf verspreiden of in ieder geval die weten aan wie er Bijbels verstuurd zijn. Die mensen zouden kontakt met hen kunnen onderhouden. Het is nu eenmaal niet genoeg om een Bijbel te ontvangen; hij moet gelezen worden en men moet weten wat erin staat, wat de Bijbel te zeggen heeft. Want weetje, als iemand een Bijbel gekregen heeft en alleen maar denkt: „Wat mooi!" en hem daarna onder zijn kussen legt, heeft het weinig nut voor hem.

Heb je daar misschien wat konkrete ideeën over? Weet je bepaalde groeperingen waar men mee samen zou kunnen werken?

Het hangt er een beetje vanaf waar je mee samen wilt werken. Er zijn in Ghana zo veel kerken en groeperingen. En ik heb je al gezegd: niet iedereen die in Ghana naar de kerk gaat is een christen (James heeft waarschijnlijk hogere verwachtingen van de kerk bij ons; helaas is het hier niet veel beter - R.d.B.). De echt toegewijde christenen komen vaak wekelijks bijeen om met elkaar met Gods Woord bezig te zijn en doen ook erg veel aan evangelisatie. Zo gaan ze vaak middelbare scholen langs. Zij proberen anderen bewust te maken van het feit dat het naar de kerk gaan op zich niet zalig maakt, maar dat een ieder persoonlijk

Jezus Christus als zijn/haar Zaligmaker moet leren kennen. Deze mensen zouden ook kontakt kunnen onderhouden met hen aan wie vanuit Holland een Bijbel is toegestuurd.

Nog één vraag, James. Je bent hier nu in Holland. Wat is nu je indruk van de kerk hier?

Ik ben blij dat ik hier geweest ben. Het is goed om te weten hoe het in andere delen van de wereld toegaat. Je spreekt met mensen en je merkt dat het christendom zich niet tot één plaats beperkt en dat Christus dezelfde is, of je nu uit het noorden of uit het zuiden komt. Toch ben ik er ook achter gekomen dat er verschillen zijn. Er zijn bepaalde dingen die christenen hier doen, waarvan de mensen in Ghana zouden zeggen dat een christen die niet kan doen. Maar toen ik hier kwam, mertke ik dat het kulturele aspekt ook van belang is, en datje eerst de achtergrond daarvan moet begrijpen voor je over deze dingen kunt oordelen.

Ik geloof dat ik wel weet wat je bedoelt., . Je hebt het nu zeker over roken en drinken?

(begint te lachen) Ja. Dat zijn dingen die een christen in Ghana nooit zou doen. Maar ik ben er nu toch wel achter dat dit maar bijzaken zijn, alhoewel ik er zelf nooit aan mee zou doen. Het lichaam is een tempel Gods en met name roken is bijzonder slecht voor het lichaam.

Toch wel iets voor ons om van te leren. James, bedankt voor het gesprek en je suggesties.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen