DEMOKRATIE

Veel dingen aanvaarden jij en ik als vanzelfsprekende zaken. Pas als we ze moeten missen of als we op een indringende manier bemerken dat anderen het zonder die dingen moeten stellen, gaan we er anders tegenaan zien. Wie wel eens ernstig ziek geweest is of andere erge dingen meegemaakt heeft kan daarover meespreken.

We vinden het zo gewoon

Zo is het ook met ons leven in een westerse demokratische samenleving. We vinden het meestal gewoon dat we kunnen lezen en spreken wat we willen, dat er aan het uiten van onze mening geen gevaar verbonden is. We wéten wel dat het ook heel anders kan zijn, maar daar staan we pas bij stil als we er mee gekonfronteerd worden. Zoals nu misschien, nu het RD uitvoerige voorlichting geeft over Afghanistan in verband met een financiële aktie.

Funktioneert onze demokratie wel ?

Als je wat dieper over deze dingen nadenkt, vraag je je misschien wel eens af of onze demokratie wel naar behoren funktioneert. Demonstraties, stakingen e.d. kun je scharen bij de demokratische verworvenheden. Zijn die zaken daarom ook akseptabel? Kunnen we voor deze zaken net zo dankbaar zijn als voor de demokratie in het algemeen?

De grote negentiende-eeuwse staatsman Groen van Prinsterer heeft eens betoogd dat revolutionaire mensen het begrip „demokratie" aan het christendom ontleend hebben, maar het ontdaan hebben van haar christelijke wortels. Immers, voor de Heere God zijn alle mensen gelijken dat is ook in een demokratie het geval.

Demokratie is normloos

De demokratie op zichzelf is echter normloos. Als de meerderheid ergens voor is, dan zegt dat nog totaal niets over het goed of verkeerd zijn van hetgeen waarover gestemd is. Ook de opstellers van onze grondwet hebben dat begrepen. In artikel 4 formuleerden ze een aantal grondrechten die een aantal fundamentele vrijheden bevatten en die slechts met grote moeite te veranderen zijn.

Als de demokratie niet van haar christelijke wortels ontdaan was, zouden hier de Tien Geboden een plaats gekregen hebben. Dat zal duidelijk zijn. Iemand zei het eens zo: Het christelijke politieke ideaal is de demokratie als vorm met de theokratie als norm.

Wat zie je nu in deze tijd? De zaken waarover we het als Nederlanders volstrekt eens zijn, worden al minder. Daarmee wordt de gemeenschappelijke basis waarop onze demokratie alleen maar kan funktioneren steeds smaller. Hoe vaak komt het niet voor dat mensen niet naar elkaar kunnen luisteren omdat ze van geheel verschillende vooronderstellingen uitgaan. Veel diskussie wordt op die manier vruchteloos.

Het einde van de demokratie

Waar woorden tekort gaan schieten, komen vaak de daden, die te zien zijn in stakingen, demonstraties en allerlei vormen van oproer. De minderheid meent zich niet meer bij de demokratisch genomen besluiten, dus bij de wil van de meerderheid te kunnen neerleggen, 'k Meen dat deze dingen het einde van de demokratie kunnen inluiden. Hoe vaak is het immers in de geschiedenis de anarchie geweest die de weg baande voor een diktator!

Een referendum ?

Soms spreek ik jongeren die menen dat onze demokratie gediend zou zijn met het invoeren van de mogelijkheid een referendum te houden. Als motief voeren ze dan aan dat de abortus-wetgeving dan moge-

lijk minder liberaal zou zijn geworden. Als je er ook zo over denkt, zou ik je toch willen vragen om eens na te denken over het karakter van het overheidsüw/tf. Komt het gezag van bovenaf of van onderaf? Regeert de overheid bij de gratie Gods of bij de gratie van het volk?

In onze parlementaire demokratie is het nog altijd zo dat een (gekozen) overheidspersoon geen verantwoording schuldig is aan de kiezers. Ik zie dat nog als een klein christelijk worteltje van de demokratie. Laten we daar zuinig op zijn!

Het is de taak van de christelijke politiek deze dingen gestalte proberen te geven. Politiek die ook niet buiten jou en mij omgaat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen