EEN STIPJE TERUG...

Het lijkt soms wel een populaire uitdrukking te worden: We moeten allemaal een stapje terug! Maar wat steekt er echter achter deze simpele uitspraak? Door wie worden de gevolgen van dit stapje terug het meest ervaren en gevoeld? Dit zijn eenvoudige vragen, de antwoorden erop zijn echter heel wat moeilijker.

Een blik in de historie

Als we uit onze vaderlandse geschiedenis enkele eeuwen de revue laten passeren, dan zien we dat er tijden zijn van grote welvaart, die worden afgewisseld door tijden van armoede. We kennen de Gouden Eeuw enerzijds, de vaak erbarmelijke omstandigheden na het op gang komen van de industriële revolutie in de tweede helft van de 19e eeuw anderzijds. De eerste jaren na de eerste wereldoorlog kenmerkten zich door ekonomische groei, maar daarop volgde de ekonomische krisis in de dertiger jaren. Ekonomen hebben deze verschijnselen bestudeerd en na jaren van studie zijn theorieën ontwikkeld, waarmee ze aan een al te sterke teruggang van de ekonomie het hoofd menen te kunnen bieden.

De situatie vandaag

De periode na de tweede wereldoorlog tot aan 1980 is een periode van aldoor stijgende welvaart. Kon in het begin van deze periode slechts een enkeling zich de luxe van een auto, telefoon of centrale verwarming permiteren, nu is dit alles bijna gemeengoed geworden.

De produktiemethodan zijn zo geperfektioneerd dat het aanbod van industriële produkten nauwelijks meer te remmen is. Toch begonnen zich in de loop van de jaren zestig enkele wolken aan het welvaartsfirmament af te tekenen. Het werd namelijk duidelijk dat als we zo door zouden gaan met konsumeren de daarvoor benodigde natuurlijke bronnen uitgeput zouden raken. Massaal werden bossen gekapt voor bijvoorbeeld produktie van papier, zonder dat daarvoor de nodigde nieuwe aanplant beschikbaar kwam. Ruwe olie werd met zo'n vaart uit de grond gepompt dat de „bodem" al in de naaste toekomst bereikt zou worden. De ernst daarvan werd de hele wereld pas goed duidelijk met de oliekrisis in 1973, waarbij de voornaamste olie-producerende landen hun afleveringen belangrijk verminderden.

Dit alles heeft de gedachte doen groeien dat van een onbeperkte ekonomische groei geen sprake kan zijn. Er zijn grenzen!

We zien dan ook zo rond 1980 duidelijk een daling in de ekonomische aktiviteiten, die een kettingreaktie tengevolge had. Doordat er minder gekocht werd, bleven de fabrieken met hun goederen zitten. Op hun beurt verminderden zij de produktie, waardoor mensen ontslagen moesten worden. Deze werklozen hadden minder geld om goederen te kopen, waarna zich het gehele proces weer herhaalde. Dit gebeurd niet alleen in Nederland, maar in alle westerse, landen, waardoor ook de vraag in het buitenlond naar onze produkten verminderde. Het resultaat hiervan kunnen we dagelijks in de kranten lezen. I-Iet aantal werklozen is gestegen tot rond een half miljoen; onze regering piekert zich suf om de eindjes aan elkaar te knopen; het banenplan van minister Den Uyl is met veel twijfels ontvangen.

De situatie buiten onze grenzen

Alle wësterse landen kampen momenteel in meerdere of mindere mate met deze ekonomische problemen, die nog erger worden doordat de lonen in deze landen zo hoog zijn opgelopen. Veel ondernemers zoeken daardoor hun toevlucht tot de zogenaamde lage lonen landen. Dat betekent bijvoorbeeld voor onze textielindustrie, dat de konfektie niet meer in Nederland plaats vindt, maar in één van de Oostbloklanden of in het Verre Oosten, bijvoorbeeld Taiwan. Politiek gezien is dit een moeilijk probleem. Moet het verlies aan arbeidsplaatsen worden tegengegaan door het heffen van hoge invoerrechten als goederen uit deze landen worden geïmporteerd, zodat de kosten van de in het buitenland gemaakte goederen op hetzelfde

niveau komen te liggen als die van het nederland'se produkt? Of moet het produceren in arme landen juist worden gestimuleerd, zodat de mensen daar ook een inkomen kunnen verwerven? Deze vragen maken alles veel ingewikkelder.

Achter het IJzeren gordijn

Enkele van de belangrijkste voordelen van hun zogenaamde „geleide ekonomie", zoals die in de kommumstische landen gepropageerd wordt, is wel dat in hun landen geen inflatie en geen werkloosheid bestaat. De toestand in het westen wordt daarbij afgeschilderd als een hopeloze situatie. Uit de recente ontwikkelingen in Polen wordt echter wel duidelijk dat dit niet opgaat. In landen met een geleide ekonomie heeft inderdaad bijna iedereen een baan, inklusief — veelal noodgedwongen — de gehuwde vrouwen. De verzorging van de kinderen vindt dan gemeenschappelijk plaats. Dat biedt dan meteen een mooie gelegenheid om de kommunistische leer letterlijk met de paplepel in te geven. In deze landen ontbreekt het de arbeiders echter aan motivatie. Ze hebben een baan, maar de kwaliteit van wat ze produceren is meestal minimaal. Je zult begrijpen dat dit systeem, ondanks de vele schitterende stimulerende leuzen die in felle kleuren op fabrieken en andere gebouwen zijn aangebracht geen basis is voor een gezonde ekonomie.

Jij ... . een stapje terug

De bovenstaande uiteenzetting zal ongetwijfeld door de één anders worden ervaren dan door de ander. Wat is namelijk het punt?

Het gaat om de vraag of jij het aan den lijve ondervindt of je een stapje, of misschien wel een hele stap terug moet. Ik denk wel dat we allemaal, wellicht ongemerkt „in moeten leveren", zoals dat soms ook wel wordt gezegd. De één zal wat minder opslag krijgen, een ander maakte vroeger wat overuren, die nu niet meer nodig zijn. In feite kleine stapjes terug. Maar er zijn er ook die ontslagen worden, omdat het bedrijf failliet gaat of moet inkrimpen. Of anderen, die nadat ze van school gekomen zijn, nog steeds geen baan hebben kunnen vinden. Het kan ook zijn dat je het met wat minder zakgeld moet stellen, omdat thuis de inkomsten verminderen! Dan zie je dat je vooruitgang nauwelijks merkt, maar dat je de minste of geringste teruggang reeds voelt.

In voorspoed dankbaar en in tegenspoed geduldig

Als we de ekonomische ontwikkeling in ons land van de laatste jaren overzien, dan moeten we een gestadige teruggang konstateren, ondanks verwoede pogingen van onze regering om dit proces te keren. Ook hier geldt het: zo de Heere het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan! Veel theorieën zijn ontwikkeld, maar het ware fundament, te weten de noodzaak van 's Heeren zegen wordt er in gemist. Ons land., ons volk, onze regering, jullie en ik, we willen van nature op eigen kracht verder. Dan komt ook tot ons en tot ons land de roep: O land, land, land! hoor des Heeren Woord. Dat we zouden buigen voor de straffende hand des Heeren, die in dezen tot ons komt. Dat we ons er niet tegen zouden verzetten, dat we niet in opstand zouden komen, als het ons wat minder gaat! Als we zien wat een welvaart we nog hebben, dan zouden we eigenlijk beschaamd moeten zijn. Hoeveel mensen missen de eerste levensbehoeften zoals eten, kleding en onderdak. Polen en Nederland zijn slechts 600 km van elkaar verwijderd. Mogen wij dan klagen over het moeten inleveren van luxe, terwijl daar het voedsel gerantsoeneerd is? Wat is dan 's Heeren trouw nog groot over een ontrouw volk. Dat we het dan ervaren mogen dat rijkdom en armoede ons niet bij geval maar van Zijn vaderlijke hand ons toekomen. Make de Heere ons in voorspoed dankbaar en in tegenspoed geduldig.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen