BOEKBESPREKING

Drs. K. Exalto, e.a.: Zij die bleven, uitg. Callenbach, paperback, 143 blz., prijs f 23, 50

In dit boekje vinden we schetsen over leven en werk van acht predikanten die niet met de Afgescheidenen meegingen. Achtereenvolgens komen aan de orde: N. Schotsman, J. J. Ie Roy, D. A. Detmar, B. Moorrees, D. Molenaar, C. C. Callenbach, J. J. Knap, en A. P. A. du Cloux. Op een kleine bewerking na zijn deze schetsen eerder gepubliceerd in de Waarheidsvriend. Naast drs. Exalto leverden ook de predikanten H. Harkema en W. van Gorsel enkele bijdragen.

I-Iet is een goede gedachte geweest deze schetsen te bundelen. Zij die bleven zijn altijd wat in de vergetelheid gebleven. Ook voor hen die gingen is: het goed kennis te nemen van de beweegredenen van hen die bleven. Kerkelijk besef is een goede zaak, maar kerkisme is verkeerd. De Hervormde Kerk moge diep vervallen (zijn), de zuivere prediking is er gelukkig nog niet verloren gegaan.

Uit de schetsen blijkt duidelijk dat zij die bleven terdege erkenden het grote verval in de Herv. Kerk van hun dagen. Toch bleven ze. Wie zal niet respekteren wat Du Cloux schreef: „In de Kerk wens ik althans te blijven strijden, zolang de Heere mij daartoe kracht schenkt. Bidt voor mij en alle getrouwe .herders en leraars, ook voor zulken die nu nog uit mensenvrees of wat het ook zijn moge, zwijgen; opdat de Heere ons geven moge te volgen en niet vooruit te lopen en Hij over u en ons uitstortte de Geest der genade en der gebeden."

Zolang ze de zuivere leer er mochten blijven prediken, moesten ze op hun post blijven. Dat deden ze dan ook. Ze streden voor het herstel van de kerk en drongen er ook vele malen bij de Synode op aan de Belijdenisgeschriften te handhaven. Daarnaast wezen zij de gemeenten op de kracht van het gebed. Zo lazen we van ds. Callenbach: „Ik ben er zo zeker van als mijn leven, dat, hier de redding is der kerk in den lande, dat hier gezocht moet worden 's lands behoud... Ik blijf erbij, dat aan het volk van Nederland, dat aan de gemeente Gods in den lande geen beter, geen groter dienst bewezen kan worden, dan bij de Heere aan te houden "

Terecht hebben de schrijvers deze voor velen onbekende predikanten uit de tijd van de Afscheiding wat naar voren gehaald. Ik beveel dit boekje dan ook van harte aan.

G. P. P. Hogendoorn

„Hoort de roede" deel 2. Uitg. Landelijk Verband van Staatkundig Gereformeerde Studieverenigingen. 197 blz., prijs ƒ 15, —

Dit boek bevat de partijredes uitgesproken door ds. G. H. Kersten en ds. P. Zandt op de Algemene Vergaderingen van de S.G.P. in de periode van 1937—1951. Deel 1 bevat de voorafgaande partijredes. In tegenstelling tot het eerste deel zijn de bladzijden nu wel genummerd, hetgeen een meer verzorgde indruk maakt. Ook dit boek vormt weer een waardevol dokument, vooral omdat het de redes vlak voor en na de Tweede Wereldoorlog bevat.

Het is bijvoorbeeld interessant om te lezen hoe ds. G. H. Kersten in 1937 meedeelt dat de S.G.P. bereid was tot ineenschuiving van de lijsten van S.G.P. en het C(hristelijk) N(ationale) A(ctie) van prof. H. Visser. Dit is door het C.N.A. afgewezen.

Er wordt nog al eens gewezen op de sympathie van S.G.P.-ers voor de NSB. Ds. Kersten wijst in 1937 deze partij af als in grond en wezen heidens en een beweging die Gods Woord verkracht. De uitspraken die in 1939 t.a.v. de Joden gedaan worden, zal de S.G.P. niet meer onderschrijven. Achteraf gezien is het manen tot bedachtzaamheid om. de grenzen voor de vervolgde duitse Joden ruimer open te zetten, onjuist, geweest. Iedereen die iets meer wil weten over de geschiedenis van Staatkundig Gereformeerde Politiek moet dit boek lezen. Daarbij geldt dat we van de geschiedenis veel kunnen leren, maar dat niet allerlei uitspraken uit het verband van de tijd gehaald kunnen worden en in onze tijd toe te passen zijn.

J. Leune

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen