HET L.K.V. EN DE „VREDE”

HET U.V. El I Het I.K.V. (Interkerkelijk Vredesberaad), dat jaarlijks in de derde week van september een vredesweek organiseert, is in 1966 opgericht onder druk van een aantal pacifistische stromingen. Tot die stromingen behoren o.a. Pax Christi, Kerk en Vrede, Gereformeerd Vredesberaad, Christenen voor het Socialisme, PPR, Dienstweigeraars. Het doel van het I.K.V. is, volgens de laatste Vredeskrant, „om in brede kring, met name in de kerken, de diskussiê en de bewustwording te bevorderen over de eigen verantwoordelijkheid bij de problemen van oorlog en vrede". En het is gelukt om die diskussiê op gang te krijgen, niet alleen in de kerken, maar ook in de politiek, zoals langzamerhand wel duidelijk zal zijn.

Roocl en links

In het I.K.V. werken officieel samen: de Doopsgezinde Broederschap, de Evangelisch-Lutherse Kerk, de Evangelische Broedergemeente, het Genootschap der Vrienden (Quakers), de Gereformeerde Kerken in Nederland, de Nederlands Hervormde Kerk, de Oud-Katholieke Kerk, de Remonstrantse Broederschap en de Rooms-Katholieke Kerk. Overigens komt dat „Interkerkelijke" in de praktijk neer op (zoals ds. J. J. Poort een's schreef) „slechts een gedeelte van sommige kerkgenootschappen, en daarvan nog onmiskenbaar het „linkse", het „rode deel"."

Hoe „rood" en hoe „links" het is, maakte waarschijnlijk de vroegere IKV-sekretaris Ter Laak het meest duidelijk door zijn uitspraak voor de AVRO: „Dat de weg naar de wereldvrede pas verzekerd is als Europa zich geheel en al onder de invloedssfeer van de Sovjet-Unie zal bevinden." En dit is, voorzover ons bekend, nooit herroepen, hoewel we er bepaald niet alle IKV-ers op mogen en kunnen aankijken.

De kernwapens de wereld uit

De vredesweken krijgen elk jaar een motto mee. In het verleden was dat: Vrede gevraagd; Verenig de Naties; Europa Vrede Verzoening Veiligheid; Geen spreiding van kernwapens wel spreiding van welvaart (1967); Vrede bij u thuis (1973); Bedreigd bestaan (1976). Sinds 1977 wordt het nu wel bekende motto gebruikt: „Help de kernwapens de wereld uit! Om te beginnen uit Nederland".

Wat moeten we met dit laatste motto aan? Henk Neuman, direkteur van het Nederlands Instituut voor Vredesvraagstukken moet er in ieder geval niets van hebben: „Het eerste deel „De kernwapens de wereld uit", deugt al niet. Want de kernwapens raken de wereld niet uit. Omdat zij de eersten waren, die een kernwapen gebruikten, hebben de Amerikanen er nogal wat wroeging over gehad. Ze zijn toen in de weer geweest om vooral ook de heilzame werking van kernenergie te laten zien. Maar vreedzame kernenergie en nucleaire bewapening zijn broertje en zusje. Dat alleen al wijst niet in een richting van: „de kernwapens de wereld uit". Een land als Israël zegt bijvoorbeeld, dat het, niet als eerste kernwapens zal gebruiken. Israël kan zich echter ook niet veroorloven de tweede te zijn.' Maar stel dat de IKV-leus wordt uitgevoerd. Amerika en Rusland doen alles weg, Frankrijk doet alles weg, ook een land als India ruimt alles op: dan is de kennis er nog steeds. Als er een konflikt ontstaat, is er altijd nog wel een slimmerik die nog precies weet hoe je een kernbom moet maken."

Zelfs iemand als dr. Marga Klompé, minister van staat, oud-KVP-minister van CRM, heeft haar bedenkingen: „Als het IKV dan zegt: De kernwapens de wereld uit, zeg ik: ja. Hoewel dat nooit helemaal te realiseren is, want ook al schaf je alle kernwapens af, de kennis om ze te maken blijft in het brein van

de mensen. Maar bij het tweede deel van de IKV-leus „Te beginnen uit Nederland", zeg ik: dat is een heel ondeugdelijk middel. Voor een klein land heeft, zoiets geen zin, het blijft morrelen in de marge."

Het is opvallend, dat zelfs op de in november gehouden hoorzitting van de Wereldraad van Kerken over kernwapens, de voorstellen van het IKV uiterst koel werden ontvangen, dit in tegenstelling tot andere voorstellen, die tot een doorbraak in de kernwapenwedloop moesten leiden. De IKV-voorzitter Ben ter Veer pleitte tijdens deze in Amsterdam gehouden hoorzitting voor een vernieuwing van het veiligheidssysteem, waardoor een minder verdeeld en minder bewapend' Europa kan ontstaan. In de komende drie a vier jaar zouden o.a. de volgende zaken moeten plaatsvinden: Het besluit tot modernisering van de middellange afstandraketten in West-Europa moet niet worden uitgevoerd en de Sovjet-Unie ontmantelt de SS-20raketten en/of trekt deze terug achter de Oeral. Of dit laatste veel zin heeft, valt te betwijfelen als we bedenken, dat de SS-20-raketten een reikwijdte hebben van zeker 4000 km.

De heer Ter Veer had nog meer voorstellen, die ook al van weinig realiteitszin getuigden. Hij meende, dat de westeuropese landen onafhankelijker van de Verenigde Staten moesten worden, dat West-Duitsland een nieuwe „Ostpolitik" moest beginnen, die moet leiden tot een duitse eenwording en hij meende, dat er kernwapenvrije zones moesten komen in de Scandinavische landen, de Benelux en de Balkan.

Be grote massa

Maar al stond men bij de Wereldraad van Kerken erg sceptisch tegenover de ideeën van het IKV, bij een grote massa blijkt de leuze wel aan te slaan. Dat was wel duidelijk bij de z.g. vredesdemonstratie op 21 november j.1. in Amsterdam., toen zo'n 350.000 demonstranten in onze hoofdstad aanwezig waren. Daar bleek overigens ook, dat velen door angst werden gedreven. Er waren spandoeken en borden met het woord , Bang' en er werden leuzen aangeheven als: „Wij zijn bang". Maar „angst i's een slechte raadgeefster".

Terecht zei premier Van Agt, dat angst een onvoldoende preventie is tegen de vernietiging, al zei hij de angst, die onder veel mensen heerst wel te begrijpen. Maar „er moet praktisch gehandeld worden". Daarom vond Van Agt ook, dat afstand nemen van de NAVO een onjuiste weg was. Dat laatste was een van de uitgangspunten geweest bij de demonstratie.

Typerend was overigens de reaktie van het russische persbureau Tass, dat in een verslag meldde, dat de demonstratie gericht was tegen Amerika en de NAVO. Tass haalde de uitspraak van de PvdA (verwoord door de fraktieleider in de Tweede Kamer Wim Meijer) aan, dat raketten niet in Nederland gestationeerd zullen worden zolang die partij in de regering zit.

Of de dag geslaagd was? Het Reformatorisch Dagblad schreef in een kommentaar o.m.: „De massa's zijn slechts gemobiliseerd om de symptomen van de kwaal te bestrijden. Geen woord i's er gevallen, wat „werkelijk tot onze vrede dient". Daar was ook geen plaats voor.

Want hier heeft zich breed gemaakt een geest der revolutie, die zich tooide met een alleszins verantwoord streven: het terugdringen van de kernbewapening. Een boute bewering? Geenszins. Wie kennis nam van het kulturele element dat de demonstranten moest bezighouden en beziggehouden heeft, weet wat. we beweren. Hier hield de vorst der duisternis zijn onderdanen bezig en gevangen, want stel je voor dat de Vorst des Vredes aan het woord' gekomen zou zijn!"

Het is misschien toch goed om ons door een dergelijke massademonstratie niet een indruk te laten opdringen, alsof vrijwel ons hele volk volledig achter de IKV-leus zou staan. Wanneer van de emotionele IKV-kreet een echte zakelijke enquetevraag wordt gemaakt, dan blijkt het IKV-standpunt bij lange na niet de steun van de meerderheid te

ondervinden. De vraag bij een gehouden enquete luidde: „Bent u van mening dat Nederland alle kernwapens van zijn grondgebied moet verwijderen, ook als andere landen in Oost en West daartoe niet bereid zijn, of vindt u dat Nederland dat niet moet doen? " Dan blijkt, dat het IKV-standpunt door 38 procent van de Nederlanders wordt onderschreven.

De Sovjet-Unie en de vredesbeweging

Hierboven wezen we reeds op de opmerkenswaardige reaktie van het russische persbureau Tass. Een aanwijzing hoe de Sovjet-Unie staat tegenover de vredesbeweging in het Westen.

Er zijn veel meer aanwijzingen, zelfs van een direkte of indirekte beïnvloeding. Alleen al het feit, dat IKV-voorzitter Ben ter Veet sprak op een bijeenkomst van de Christelijke Vredeskonferentie in Noordwijkerhout is veelzeggend. Deze vredeskonferentie heeft namelijk nauwe banden met een russische mantelorganisatie, de Wereldvredesraad en staat bovendien onder kontrole van de zg. Internationale Afdeling van de Kommunistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU).

Begin november vond in Moskou een periodiek overleg plaats over internationale en ideologische vraagstukken tussen de partij-ideologen van de kommunistische partijen van de landen van het Warschaupact, Laos, Vietnam, Mongolië en Cuba. Daar werd besloten de vredesbeweging in de kapitalistische landen te steunen. De aanwezigen op de vergadering zeiden dat hun partijen bereid zijn samen te werken met alle partijen, bewegingen en organisaties die streven naar ontspanning en het stopzetten van de bewapening, ongeacht hun politieke opvattingen en verschillen in wereldbeschouwing.

Tijdens een begin oktober in Hongarije gehouden bijeenkomst van de belangrijkste leiders van de op Moskou georiënteerde vredesbewegingen is onder meer gesproken over de wijze waarop de publieke opinie in het Westen nog meer tegen de NAVO kan worden gemobiliseerd. Tevens werd bekeken hoe de invloed van de al eerder genoemde Wereldvredesraad op andere vredesbewegingen kan worden vergroot. Volgens de in oktober 1978 naar het Westen overgelopen majoor van de KGB, Stanislav Levtsjenko, zijn minstens drie medwerkers van de Wereldvredesraad KGBagenten. Hun voornaamste taak bestaat uit het werven van „Einfluss-agenten" binnen de nationale vredesbewegingen.

In een interview gaat Levtsjenko ook wat dieper in op de financiering van de westeuropese vredesbewegingen. Hij noemt o.m.: het betalen van reiskosten, het betalen van vakanties, het betalen van medische behandelingen, het geven van allerlei geschenken en vooral het overhandigen van baar geld. Dit laatste is in Denemarken zelfs onomstotelijk vastgesteld. Daar bleek de tweede sekretaris van de russische ambassade, Merkoulov, geld te hebben overhandigd aan een deense aktivist, ter financiering van een advertentie. Bij andere (spionage-)aktiviteiten werd Merkoulov bijgestaan door ene Oleg Tolkonof. Na zijn verblijf in Denemarken ging Tolkonof naar een'speciale KGB-school, waar hij zich in het nederlands bekwaamde. Thans is Oleg Tolkonof werkzaam in Nederland, aldus het Deense blad Berlingske Tidende,

De ware vrede

In hoeverre het IKV beïnvloed is door de russische kommunisten is na de uitlatingen van prof. Alting von Geusau een diskussievraag, die tot in de Tweede Kamer is uitgevochten. Overigens blijft bij bestudering van alle bekende feiten toch sterk de indruk bestaan, dat die beïnvloeding niet onaanzienlijk is. Daarom is het streven naar eenzijdige ontwapening zo beangstigend.

Ds, J. J. Poort schreef nog niet zo lang geleden: „Het IKV beijvert zich voor „de vrede". Vrede tussen mensen, tussen Oost, en West, tussen marxisten en christenen. Vrede door ontwapening, eenzijdige ontwapening. Een vrede van „liever rood dan dood". Maar door mee te werken aan een dergelijke vrede kom ik alleen maar in groot konflikt met God! God — wiens Gerechtigheid ik heb te dienen hier op aarde, eventueel in plaats van en ten koste van mijn eigen leefbaarheid. God — Wiens oordeel op de Jongste Dag van oneindig meer belang, van eeuwigheidsbelang is dan het oordeel van aardse vijanden over mijn al of niet lichamelijk overleven. Liever heb ik, liever moet ik hebben een vrede met God — ten koste van mijn vrede met heel wat mensen — dan een vrede met de mensen die zwaar ten koste gaat van mijn vrede met God."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen