BOEKBESPREKING

Paul Scheurlen: Luther onze huisvriend, uitg. „De Banier", 258 blz., prijs ƒ 37, 50

Aan de binnenkant van de trouwringen van dr. Maarten Luther en zijn echtgenote Catharina van Bora stond eens gegraveerd: „Was Gott zu sammen fieget — soll kein Mensch scheiden" (Wat God samengevoegd heeft — scheide de mens niet).. Er is denk ik geen betere typering te geven van het huwelijk van dr. Maarten Luther dan door middel van de woorden: wat. God samengevoegd heeft... Dat God hen samengevoegd had, daarvan was Luther overtuigd. De huwelijksband tussen Luther en zijn vrouw Käthe (is hecht en wordt gedragen door de liefde tot God en de liefde tot elkaar. Luther noemt zijn vrouw: „een vrome, trouwe vrouw, waarop het hart van de man zich verlaten kan." Aan de hand van allerlei uitspraken van Luther beschrijft zijn biograaf Paul Scheurlen het huwelijks-en gezinsleven van de reformator.

Boeiend is het te lezen hoe Luther met zijn kinderen omging. Al heel vroeg leerde Luther zijn kinderen om zelf te bidden en goed te leren. Uit alles blijkt dat de reformator de opvoeding van zijn kinderen ter harte ging. Luther schreef zijn kinderen ook brieven als hij op reis was. De brief die vader Luther aan zijn zoontje Hans schreef, vermoedelijk op 19 juni 1530, laat wel bij uitstek zien hoe Luther omging met zijn kinderen. Hij schrijft: „Genade en vrede in Christus, mijn lief zoontje. Ik zie graag, dat je goed leert en vlijtig bidt. Doe dat, mijn zoontje, en ga ermee door. Wanneer ik thuis kom, dan zal ik iets moois van de jaarmarkt meebrengen.”

Luther was vader, maar ook de grote vriend van zijn kinderen. Het is niet teveel gezegd dat we vandaag ook op het terrein van de opvoeding in het gezin bij Luther in de leer kunnen gaan. „Luther onze huisvriend" acht ik vooral een goed boek omdat het ons weer kan opscherpen op het terrein van de godsdienstige opvoeding van onze kinderen. Er komt in deze levensbeschrijving nog meer aan de orde. Ik denk aan: de gastvrijheid in het gezin van Luther; Luther als zielszorger aan het ziekbed; Luthers pleidooi voor het gebed' en Luthers gedachten over de arbeid. De waarde van dit boek is dat Luther zelf aan het woord komt. Daardoor leren we de reformator kennen in dit boek, met name als opvoeder en huisvriend. Ik denk dat velen Luther zó niet kennen en ik aarzel daarom niet dit boek van harte aan te bevelen.

Overigens is wel merkbaar dat dit boek aan het begin van deze eeuw is geschreven. De vertaler zal gepoogd hebben de stijl zoveel mogelijk aan te passen, toch is hier en daar wel merkbaar dat het een vertaling is van een „klassiek" boek. Jammer dat de uitgever niet wat meer (goede) illustraties heeft opgenomen. Van de uitgever vernam ik dat het boek bijna uitverkocht is. In het voorjaar 1982 zal D.V. weer een nieuwe druk verschijnen. Misschien heeft de boekhandel nog wat exemplaren in voorraad, zodat Luther ook rond 31 oktober a.s. onze „huisvriend" kan zijn!

J. H. Mauritz

Het leven van Maarten Luther, door een vriend der jeugd, 95 blz, , uitg. Romijn en Van der Hoff.

Dit stevig gebonden boekje vertelt het levensverhaal van Luther, 't Is eenvoudig en onopgesmukt geschreven. Alle bekende gebeurtenissen uit het leven van de grote Hervormer komen er in voor: zijn gaan naar het klooster, zijn innerlijke strijd, de tocht naar Rome, de aflaathandel van Tetzel, de 95 stellingen, de rijksdag te Worms, zijn verblijf op de Wartburg als jonker George enz. Achterin zijn opgenomen een jaartallenlijst, de vier coupletten van „Een vaste burcht" en de 95 stellingen. Een aanbeveling is overbodig. Mijn enige bezwaar is het taalgebruik. Dat is wat ouderwets.

Drs. J. A. E. Vermaat: Wij Nederlanders en de vrede, paperback 114 blz., prijs ƒ 19, 50, uitg. De Banier, Utrecht.

Eén van de kernthema's in de huidige verkiezingsstrijd is het vraagstuk van de bewapening/ontwapening. Moet Nederland kernbomvrij? Moet Nederland moderne ra-

ketten op zijn grondgebied toelaten als tegenwicht voor de russisehe SS-20? Moet Nederland lid van de NAVO blijven? Dat zijn vragen die duidelijk een rol spelen. Den Uil heeft zelfs zijn politiek leiderschap op het spel moeten zetten om zijn achterban van té vergaande uitspraken af te houden.

Als tegenwicht voor de veldwinnende gedachte van eenzijdige ontwapening kan ik dit boek aanbevelen. Vermaat is overtuigd van de oorlogsvoorkomende werking van het bezit van atoomwapens. Persoonlijk vind ik hem te weinig kritisch ten opzichte van de voortgaande bewapeningswedloop, althans zo komt dit boek bij mij over.

Bijzonder waardevol is dit boek om de achtergrondinformatie die het geeft. Daarin is Vermaat op z'n best. Zo belicht hij duidelijk de dubieuze rol van het IKV. Terecht vraagt Vermaat zich af of hier nu alleen sprake is van evangelische bewogenheid of dat hier toch een politieke filosofie (marxistisch gekleurd) achter zit.

Ook de in kommunistische kring veel gebezigde „verenigd-front-politiek" wordt in dit verband terecht naar voren gehaald. Enige kritiek heb ik op de opzet van het boek. Gaan de eerste vijf hoofdstukken over bewapening en ontwapening, in hoofdstuk 6 komt dan het Cambodjaanse drama aan de orde. Wel interessant, maar geen echte eenheid vormend met het voorgaande.

Ik kan de verleiding niet weerstaan een citaat van de vele door Vermaat verzameld, weer te geven. Eerst een van ds. J. Windig uit het Hervormd Weekblad over de illusie van het IKV: „Ons is te kennen gegeven dat het enige punt dat nu ter diskussde staat is, of wij willen bepleiten dat Nederland als eerste geen kernwapens op zijn grondgebied zal toelaten. Maar wat zal het gevolg zijn, als dat pleidooi gehoord wordt? Minder kernwapens? Weineen. Alleen maar meer in Duitsland en de rest van Europa en een verzwakte positie van Nederland in de Navo. Veronderstel dat alle europese landen dit voorbeeld zouden volgen, zoals het IKV hoopt. Zouden wij dan geen kernwapens op ons grondgebied krijgen? Ook dat is een illusie. Wij krijgen dan russisehe kernwapens. En die gaan nooit meer weg."

Het boekje is het echt waard om aangeschaft te worden, al is de prijs mijns inziens wat aan de hoge kant.

G. P. P. Hogendoorn

G. J. Kardol: De familie Bolaan in oorlogstijd, 264 blz., uitg. Buyten en Schipperheyn, Amsterdam, prijs ƒ 29, 90.

Een verhaal van een christelijk smidsgezin in het westen van Nederland. Na de kapitulatie in 1940 bezinnen vader, Martien, Jakob en Johan Bolaan zich op wat hen te doen staat. Onderwerpen aan de bezetter? Met geweld tegen hem. keren? Is er een andere weg tot de bevrijding dan die van het gebed? Welke middelen zijn geoorloofd bij hulp aan joodse onderduikers? Wat wil God dat zij doen zullen in deze dingen? Allen reageren verschillend op deze vragen. Allen komen ook in zeer uiteenlopende situaties terecht. Ingrijpende gebeurtenissen vinden er plaats. Een positief christelijk' boek. Aanbevolen.

A. Karels

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen