BIEDT ZICH AAN : MARTELAAR

Weet je nog? We zaten op de lagere school. We hingen aan zijn lippen, als de meester vertelde over Luther en over de martelaren. Over Luther, die vrede zocht voor zijn benauwde ziel, die hij meende te verkrijgen door een bedevaart naar Rome te maken. Hoe meer pijn hij leed, hoe meer hij zou deel krijgen aan het lijden van Christus. In die weg van éénwording met Christus zou hij vrede krijgen. Vrede door boete. Boete door zelfkastijding. Over de martelaren, die psalmzingend de brandstapel opgingen. Het bloed der martelaren, het zaad der kerk.

Als je anno 1981 de krant leest, ben je geneigd te zeggen, met de Prediker: „Er is niets nieuws onder de zon." Van bedevaart naar vredevaart is maar een kleine stap. Inderdaad, ik bedoel de voetreis naar Parijs door een groep jonge mensen, uit Denemarken vertrokken. Op hun spandoeken stond geschreven: „Wij willen leven". Maar in Ierland gaven reeds tien mensen te kennen: „Wij willen dood”.

Mensen, in de bloei van het leven kozen om politieke redenen vrijwillig de hongerdood. Het lijkt erop of zelfkastijding en martelaarschap weer als zaad gaan fungeren. De geschiedenis herhaalt zich. Of niet?

Een voetreis naar Parijs....

Een voetreis naar Parijs .... Zes augustus. Hiroshima-dag. Zesendertig jaar geleden gooiden de Amerikanen een atoombom op Hiroshima en Nagasaki. Om wille van de lieve vrede. En die kwam er. Maar mét de vrede een nieuw spook, dat jonge mensen in hun toekomstverwachting lamlegt: de angst voor een allesvernietigende atoomoorlog. Zes augustus jl. hielden jonge Japanners een „dood-in". Een demonstratieve herdenking van de atoomaanval door als dood op straat te gaan liggen. Op diezelfde dag startten enkele tientallen leden van de organisatie „Vrouwen voor Vrede" een driedaagse vredeswacht voor het Vredespaleis. En in Assen demonstreerden 350 deelnemers aan de zesde internationale geweldloze vredesmars voor het huis van bewaring om. de vrijlating van totaaldienstweigeraar H. Z.

Toppunt van alle vredesaktiviteiten was wel de aankomst van honderden (voornamelijk jonge) mensen in Parijs. Vertrokken uit Kopenhagen wisten zij in zes weken tijd een felicitatie van Breznjev in de wacht te slepen, die .de moed van deze jongeren prees: „ honderden moeilijke kilometers af te leggen om in West-Europa hun verzet tegen de kernwapens te laten horen". (Maar intussen verbood hij een soortgelijke mars van Kopenhagen naar Moskou en namen de militaire aktiviteiten van de Russen bij Polen toe ) Ook in Nederland werden de initiatiefnemers als helden met vlag en wimpel en klokgelui begroet en sloten velen zich bij hen aan. Men protesteerde tegen de plaatsing van 572 middellange afstandsraketten van de Navo in West-Europa.„Vrede van Polen tot Portugal” was de leus.

Zaad

Zaad De voetreis naar Parijs en de hongerstaking in Noord-Ierland hebben iets gemeenschappelijk. Het is de demonstranten, te doen om beïnvloeding van de publieke opinie. Zij weten maar al te goed dat de televisie, de radio en de krant alle aandacht aan deze protesten besteden. Hun zelfkastijding door zes weken te lopen, hun sterven van de honger het moet als zaad fungeren. En het lijkt er veel op dat men in die bedoeling slaagt.

De vredsmars heeft een boodschap: blijkbaar ervaart men de dreiging van een derde wereldoorlog als zeer nabij! Best iets om over na te denken. En de hongerstaking roept alleen nog maar meer onrust op. Ook best iets om over na te denken. Toch duiken we nu niet in het probleem van de kernwapens en ook niet, in de britse politiek. Nee, we richten ons nu op het verschijnsel „zelfkastijding" met de vraag: of de kerkgeschiedenis zich herhaalt. Is hier van boetedoening en martelaarschap?

Tweeërlei martelaarschap, tweeërlei zaad

De Bijbel tekent ons zelfkastijding en martelaarschap. "Wie kent niet de geschiedenis van Elia op de Karmel? De baaiprofeten hadden eerst zélf bepaald dat een gewoon stuk materiaal „god" was en toen deze niet luisterde, gingen zij, om. hem te bewegen hun verzoek alsnog te beantwoorden, in eigen vlees snijden. En lezen we niet dat de heidenen hun kinderen opofferden aan de Moloch? Het kenmerk van deze zelfkastijding en opoffering is dat het niet om de God van Israël, maar om een zelfverzonnen god! te .doen is. De Heere is er niet in aanwezig.

Maar de Bijbel meldt ons ook van geloofshelden die gepijnigd zijn, gestenigd, ja, in stukken gezaagd. Meteen valt dan op dat zij lijdend voorwerp zijn. Het wordt hun aangedaan. Waarom? Omdat zij leesbare brieven van Jezus Christus zijn. De Heere is er dus in aanwezig.

Er is ook tweeërlei zaad. Tarwe, dat voedsel geeft, en onkruid, dat verstikt. En onkruidzaad doet het ook goed. Dat weten we uit ervaring.

Het verschil tussen Rome en Parijs

Luther maakte zijn bedevaart naar Rome om van zijn schuld af te komen. De oorzaak van zijn onvrede was hem. niet onbekend: hij had gezondigd, ja was zonde. Maar helaas had hij geen zicht op het enige Middel om van die schuld verlost te worden. Hij was blind voor een genadig God, omdat hij zich blind gestaard' had op een boetedoend mens. Maar zijn dwaling neemt toch niet weg dat hij zich schuldig wist en de oorzaak daarvan kende. God werkte in hem door hem terug te leiden naar het Paradijs.

En daarin zit het onderscheid, tussen de bedevaart naar Rome en de vredevaart naar Parijs. In Parijs heeft men elkaar niet aan het Paradijs herinnerd. Ik bedoel: in de ervaring van de demonstranten was God afwezig; er is niet over 'schuld gesproken.

Toch wel. De Navo had de schuld. Of de machthebbers. In elk geval de ander. En daarmee hebben zij weliswaar niet elkaar, maar óns wel aan het Paradijs herinnerd. De vrouw, die Gij mij gegeven hebt. Men heeft niet gesproken over de oorzaak van alle ellende: de ontkenning van de Waarheid, de ontkerstening, de eigen verloren staat. Men heeft zich beperkt tot het bestrijden, van het symptoom zonder de kwaal op te sporen. Men heeft zich gekastijd door honderden kilometers te gaan lopen. Waarom? Om uitdrukking te geven aan boetvaardigheid? Op zoek naar vrede, ook voor de ziel? Of was het slechts een middel, om aandacht te trekken — om zaad te strooien —• van-wege het prestatie-element? Een soort uit-de-kluiten-gewassen vierdaagse?

Hoe dan ook: naar mijn mening was in Parijs meer afkeer dan inkeer te bespeuren. Ondanks alle teleurstellingen in het verleden beeldt men zich nog steeds in dat mensen onderling een duurzame vrede weten te bewerkstelligen. Die vergissing wortelt in de ontkenning van het Goddelijk getuigenis d.at ons hart., ons hele bestaan, de oorlog aan God heeft verklaard. En vanwege die ontkenning meent men als mensen de vrede garant te kunnen stellen. Niet door schuldbelijdenis voor God, maar voor demonstratie voor de mensen, tegen de machthebbers.

Het verschil tussen de brandstapel en de Maze-gevangenis

Hongerstaking is een vorm van zelfmoord. De Ira-leden kiezen er zelf voor. En dat is het verschil tussen deze „martelaren" en zij die om het getuigenis van Jezus Christus de dood in moesten. De hongerstakers eisen rechtvaardigheid, maar zoeken die niet bij de Rechtvaardige. Zij sterven voor een ideaal. Maar als dat ideaal niet strookt met de openbaring van Isrels God, dienen zij slechts een afgod. Een moderne Moloch. Nu niet een houten of stenen beeld, maar een ideaal-beeld.

Best indrukwekkend, die hongerstaking. Of wekt het bij jou géén indruk dat een nog jonge vader er heel bewust voor kiest vrouw en kinderen achter te laten omwille van een ideaal? In de Maze-gevangenis sterven hongerstakers, idealisten, zelfmoordenaars, moordenaars. Maar ook: zielen voor de eeuwigheid. Indrukwekkend, ja. Maar bewonderenswaardig is het voor een christen niet. Werk dat niet uit God is, komt geen bewondering toe.

Zelfkastijding en martelaarschap? Herhaling van de kerkgeschiedenis? Nee. Maar Parijs en Ierland hebben wel met de geschiedenis van de kerk te maken. De kerk leert van de vijgeboom (Matth. 24).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen