HET WERELDWIJDE WERK VRN DE GEEST

Op het Pinksterfeest staan we stil bij de uitstorting van de Heilige Geest. Als je dan denkt aan de eerste christengemeenten, vraag je je af of het in deze gemeenten net zo was als nu in gemeenten op het zendingsveld. Ook rijst de vraag: of de situatie in onze gemeenten enigszins te vergelijken is met. die in de eerste christengemeenten en de „jonge" zendingsgemeenten.

We zijn blij, dat onze zendingspredikant, ds. Vreugdenhil, tijdens zijn onverwachte, korte verlof „gelegenheid en genegenheid" had om hierover met ons te praten. Op het zendingsbureau in Rotterdam werden, we hartelijk ontvangen. In de kelder vonden we een rustig plaatsje om met elkaar te praten.

— Dominee, het is bijna Pinksteren. Ziet u overeenkomsten tussen de eerste christengemeenten en 'de gemeenten op Irian Jaya?

Ja zeker, 'k Denk in de eerste plaats aan het enthousiasme en de spontaniteit, waarmee gereageerd wordt op de boodschap van het Evangelie. Niet alleen wat het geestelijk leven betreft, maar ook t.a.v. de levensvernieuwing. Overigens zie je, dat het enthousiasme na tientallen jaren minder wordt. De tweede generatie reageert al minder enthousiast en spontaan. In het gemeenteleven moeten ook steeds meer dingen onder de tucht van het Woord vallen. Dat zie je ook in de eerste christengemeenten, Vergelijk het boek Handelingen maar eens met de brieven van Paulus en de brieven aan de zeven gemeenten in Klein Azië. ïn die brieven klinken veel waarschuwingen door.

Verder wordt dezelfde strijd gevoerd. Ik denk aan het offervlees (1 Kor. 8) en de huwelijksmoraal (1 Kor. 7).

Ook het geloof in wonderen is heel sterk. In de ogen van de mensen op Irian gebeuren er meer wonderen dan volgens ons. Dat komt, omdat wij gesekulariseerde ogen. hebben. Als iemand op snelle wijze geneest, zijn. wij geneigd' te zeggen: dankzij de medicijnen. Op Irian echter niet.

— Heeft dat iets met een „wondergeloof" te maken?

Nee, dat geloof is niet. Mijn God is een God van wonderen en dat geloof ik met een waar geloof!

Er zijn nog meer overeenkomsten. Bijv. het opleggen van de handen'bij zieken en het spontaan getuigen. Zo kwam Meptamboek eens bij ons binnenlopen, terwijl er bezoek was. Iiij ging toen getuigen van het werk van de I-Ieere in zijn leven. Dat vind ik mooi. Dat is door de Heilige Geest ingegeven. Waar vind je het hier?

Verder wil ik noemen de geloofszekerheid. Onlangs, toen enkele visitatoren op bezoek waren, is een curatorium bijeen geweest om de. zes jonge mannen te onderzoeken, die D.V. eind dit, jaar bevestigd zullen worden in de volle bediening van Woord en Sakrament. Er werden heel vrijmoedige getuigenissen afgelegd, waaruit een groot stuk geloofszekerheid sprak. Bij ons is helaas zo veel twijfel.

Een heel belangrijke overeenkomst vind ik ook het belijden van zonden en het afscheid nemen van het heidense leven.

— Zijn er ook verschillen?

Zeker, de verschillen zijn zelfs enorm groot, , 'k Denk vooral aan het verschil in kulturele kontekst, waarbinnen de gemeenten zijn ontstaan. Paulus kwam in een „hoog beschaafde" hellenistische wereld, waar men had nagedacht over oorsprong, doel en zin van het leven. Er was één taal, er waren goede verbindingen, enz. Op Irian leven de mensen no.g in het „stenen tijdperk". Een primitieve kuituur. Je hebt te maken met analfabeten die een magische wereldbeschouwing hebben.

De reaktie op de verkondiging van het Evangelie is — door het werk van de Heilige Geest —dezelfde, maar de vorming van het gemeenteleven heeft een heel ander verloop. Om een voorbeeld te noemen: je moet eerst het analfabetisme bestrijden voor je ouderlingen kunt aanstellen.

— We gaan meer een grote sprong maken. Wat zijn de belankrijkste verschillen tussen de gemeenten op Irian en onze gemeenten in Nederland?

Dat is een interessante vraag. Een paar verschillen zijn al aan de orde geweest. Er is nog meer te noemen.

Sommige mensen denken, dat de ouderlingen op Irian ook met streepjesbroeken lopen... Wie de zendingsfilms heeft gezien, weet natuurlijk wel beter.

Er zijn grote vei*schillen door het enorme onderscheid in kulturele, sociale en vooral kerkhistorische achtergronden. Veel dingen, die in Nederland vaak zo absoluut worden gezien, ga je daar relativeren. Je kunt bijv. denken, aan liturgische kwesties of aan het dragen van een „hoofddeksel" (hier een hoedje, daar een netje). Ach, er zijn zoveel dingen die in feite niets betekenen, maar waarvan soms principe-kwesties gemaakt worden.

Laat niemand; denken, dat onze gemeenten op Irian, wat het uiterlijke betreft, getrouwe kopieën zijn van onze gemeenten, in Nederland!

Maar er zijn geen verschillen als het gaat om de wezenlijke dingen van het geloof. De kerk op Irian heeft dezelfde grondslag, nl. het Woord van God en de daarop gefundeerde belijdenis. Ik meet hier wel aan toevoegen, dat de worsteling van het geloof een verschillend front: heeft. In Nederland is vaak één van d: e punten het komen tot geloofszekerheid („Ben ik wel een kind van God? "). Op Irian is de strijd vooral gericht tegen het terugvallen in het heidendom.

— U beziet het kerkelijk leven in Nederland in de regel op een afstand (heel letterlijk opgevat). Zijn er ook dingen die u, vooral in vergelijking met de toestand in de eerste christengemeenten en de situatie op Irian Jaya, verontrusten?

Wat ik in Nederland schrijnend' mis is saamhorigheid, onderlinge eenheid en verbondenheid. Dat bedoel ik dan met name binnen één en dezelfde gemeente.

In het boek Handelingen lezen we het zo anders: de gemeenten, hadden vrede, werden gesticht, enz. Ook op Irian hebben we (nog.) geen last van tweedracht binnen één gemeente. Er is een band van liefde, men is behulpzaam: en niet kritisch.

In plaats van dat we hier één front vormen tegen de werkelijke vijanden, neemt men

de strijdbijl tegen elkaar op. De liefde tot de naaste en het aanvaarden van medebroeders en - zusters, die er soms iets anders over denken, ontbreekt helaas vaak. Het ergste vind ik, dat broeders van hetzelfde huis elkaar soms achter eikaars rug om verdacht maken. Daar wordt Gods gemeente door verwoest.

Verder ben ik ongerust over de soms vrij sterke systematisering van de heilsweg die aan de zondaar wordt voorgehouden. Niet ieder beleeft hetzelfde of in dezelfde mate. Terecht schrijft ds. C. Harinck in zijn boek „De bekering": „Het is dan ook zo belangrijk dat een predikant niet naar voren komt met zijn eigen gedachten over hoe God mensen bekeert, maar steeds vanuit het Woord Gods spreekt.”

— Je hoort nogal eens zeggen, dat het werk van de Heilige Geest nog maar spaarzamelijk wordt waargenomen. Hoe ervaart u dat op Irban?

„Waargenomen” wil niet zeggen, dat het er niet is... De I-Ieere gaat door met het bouwen van Zijn Kerk! We mogen nooit vergeten, dat het geloofsleven van de gemeente zeer nauw samenhangt met de prediking. Een prediking naar de zin en mening: van de Geest zal vrucht opleveren!

Wat J.rian betreft: wie ben ik om dat te beoordelen? Ik zou me ten aanzien hiervan aan geen enkele vergelijking willen wagen. Je moet er niet een te romantisch beeld van hebben.

— Zouden de werkingen van de Heilige Geest hier inderdaad minder zijn geworden?

Minder dan wanneer? Waar moet ik aan denken? Aan de Middeleeuwen, de Reformatie, de Nadere Reformatie, de Afscheiding, de tijd van de gezelschappen?

Natuurlijk, we leven in een ontzaglijke tijd van ontwaarding van alle christelijke normen. Ik ben geneigd te zeggen, dat de algemene werkingen van de Heilige Geest minder worden.

Maar zou het bijzondere werk van de Geest in de harten van zondaars minder zijn geworden? ? Ik denk wel, dat de Heilige Geest bedroefd wordt, Bijv. door bepaalde zonden in de kerk, waarbij we kunnen denken aan alkoholge(mis)bruik, hoogmoed, heerszucht en ook een stuk verwereldlijking. Maar waren die zonden er vroeger niet? Lees de preken van Smij tegel t maar eens!

Als we het huidige kerkelijke leven in Nederland gaan vergelijken met de eerste christengemeenten, dan zeg ik: ja, er worden minder mensen tot Christus gebracht. Lézen we'in het, boek Handelingen niet, dat de Heere dagelijks mensen, toedeed tot de gemeente, die zalig werden? ... .

— Zou het ook kunnen zijn, dat zoveel geklaagd wordt over het wijken van de Heilige Geest omdat men Zijn werkingen niet meer opmerkt?

Het valt me op, dat je spreekt over, , het wijken van de Heilige Geest". Dat is een gevaarlijke uitdrukking! Alsof de Geest de schuld ervan is, dat er minder geloofshloei en - blijheid zou zijn... Is het niet juist andersom: de Geest wordt bedroefd en daarom wijkt Hij?

Weet je wat het volgens mij is? De mensen worden steeds kittelachtiger van gehoor. Ze missen dit. in een ander en dat... Alles dat niet strookt met hun opvattingen is niet goed. Het gevaar is groot, dat zo heel wat „beginnend geestelijk leven" wordt weggegooid, 'k Ben inderdaad bang, dat sommigen de roerselen van het werk van de Heilige Geest niet meer opmerken.

- Wat zou hiervan de oorzaak kunnen zijn?

In de eerste plaats dat ik net noemde dat men soms o zo weinig ruimte voor de verscheidenheid en de veelkleurigheid van het werk van de Heilige Geest overlaat. Het is ook een kwestie van taalgebruik. Veel jongeren verstaan de taal van vroeger niet meer. Ze zeggen het op hun eigen manier. Daar hebben ze ook recht op. Ouderen moeten dan proberen op hun golflengten af te stemmen. Als je bepaalde termen niet gebruikt, wordt er echter al gauw wat gemist, 'k Merk het bij mezelf ook.. Neem bijv. de term „standen in het genadeleven". Inhoudelijk breng ik die standen in de prediking uiteraard naar voren. Niet ieder kind van God is even ver op de weg van het geloof. Lees bijv. Brakel erop na! Maar als je het woord niet. gebruikt, is het voor sommigen al niet goed.

Een derde oorzaak, die met de vorige verband houdt, is een zeker wantrouwen. Men is vaak niet meer bereid en óók niet in staat om naar de ander te luisteren.

— Wat is nu het meest kenmerkende werk van de Heilige Geest? Daar is de Bijbel duidelijk in: het verheerlijken van Christus in het hart van de zondaar. M.a.w. de toepassing van het door Christus verworven heil. De Geest maakt in de weg van ontdekking plaats voor de kruisverdiensten van Christus.

— Wellicht zitten er jonge lezers met de vraag of het wel de Heere is die in hun leven werkt. Wat verandert er nu hel eerst als de Heilige Geest in je leven gaat werken?

Dat is een mooie, maar ook moeilijke vraag. We lezen in de Dordtse Leerregels, dat God in de wedergeboorte van dood levend maakt, het verduisterde verstand verlicht, het gesloten hart opent, het harde hart verbreekt en.de dode wil levend maakt. Ja, zul je zeggen, maar wat gebeurt er dan? Nu, dan gaan je ogen open. Je gaat alles anders zien. Dan ga je God zien als een heilig en groot God. Je gaat jezelf zien als een zondig, nietig mens. Er komt ook een leeshonger naar het Woord. Je kunt niet meer zonder je Bijbeltje. Je hart gaat branden van verlangen naar God en Zijn Woord. Er komt dan een heel andere relatie met de Heere. Je gaat rekening met Hem houden. Heel konkreet gezegd: je gaat tegen de zonden vechten en de Heere zoeken.

Eén van de eerste vruchten van 't. geloof (die er trouwens tijdens het hele leven blijft) is de boetvaardigheid, een hartelijke verbrokenheid. Je ziet, dat je zonder God ongelukkig bent en dat je leven geen zin heeft als je Hem niet kent. Ik moet er direkt bij zeggen, dat het heel gevaarlijk is om via deze kenmerken tot de konklusie te komen dat je een kind van God bent. Dat kan nooit buiten de Heere Jezus om. Zonder kennis van Christus mag niemand' tot het besluit komen, dat hij of zij een kind van God is.

— Zou u in dit verband iets willen zeggen over de verhouding tussen Woord en Geest? Daar zou je een heel boek over kunnén schrijven.........

Ze horen duidelijk bij elkaar als het gaat om de relatie tot het hart van de mens. De Geest bindt Zioh nu in het vernieuwende werk in het mensenhart alleen aan het geschreven Woord. Het is dus nodig dat de Heilige Geest het Woord in mijn hart schrijft.

— We gaan nog even terug naar Irian. Heel andere - mensen, een totaal andere kuituur, maar hetzelfde Woord en dezelfde Geest. Preekt u daar nu anders dan hier? Legt u misschien andere aksenten?

Een leuk vraagje! Ik preek daar inderdaad heel anders. Laat ik een paar verschillen noemen:1. in een andere taal (beperkt je in je uitdrukkingsvermogen); 2. in een heel andere kulturele kontekst ('t moet erg eenvoudig zijn); 3. in een andere vorm (meer een soort bijbellezdng); 4. veel korter (omdat er twee sprekers zijn in iedere dienst). De grondslag van de prediking is natuurlijk dezelfde als hier. En wat die aksenten betreft: p Irian leg ik veel meer de nadruk op de kenmerken van het ware geloof. Je hebt daar soms te maken met een massale overkomst van een stam naar het christendom. Het blijkt later heel moeilijk te zijn om uit te leggen wat het verschil is tussen wat wij noemen een „historisch geloof" en het „zaligmakend geloof", 'k Ben wel eens bang, dat velen het historisch geloof voor het zaligmakend geloof houden. Ze zeggen dan: k geloof alles wat u vertelt en wat in de Bijbel staat... Als dat echter niet meer is dan een verstandelijk beamen, is het niet genoeg.

— Wilt u onze jongelui tenslotte nog wat meegeven?

Jongeren zijn vaak kritisch. Dat is wel een goede eigenschap, maar het kan te ver gaan. Zo 'hoor ik bij jonge mensen wel eens kritiek op de belijdenisgeschriften, omdat ze door mensen geschreven zijn en daarom feilbaar zijn. Natuurlijk, ze hebben afgeleid gezag. Maar als je zo te werk gaat, gooi je een geweldige erfenis van de Kerk weg. Ze zijn een vertolking van de Schrift, 'k Zou er op willen aandringen de belijdenisgeschriften meer te gaan bestuderen. En dan nog een waarschuwing: als je kritiek hebt op bepaalde kerkelijke aangelegenheden (en wie heeft dat nooit? !), loop dan niet te gauw weg. Het is nergens ideaal. Je zou wel eens van de. regen in de drup kunnen komen Tenslotte: de tekenen der tijden spreken een duidelijke taal. De Heere komt spoedig. Weest. nuchter en waakt, Verwacht Hem!

— Dominee, nogmaals hartelijk dank voor uw spontane medewerking aan dit interview. U hebt ons en alle lezers weer voldoende stof tot nadenken gegeven. De Heere zij u en uw gezin een God van nabij en zegene het werk, dat u in Zijn naam mag cloen, in rijke mate.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen