DE NIEUWE KERK IS KLAAR!

Nog enkele weken en Prinses Beatrix zal onze nieuwe Koningin zijn. Een legertje mensen is bezig met de voorbereiding van de inhuldiging op 30 april a.s. Zij werken volgens een strak werkschema, want de tijd dringt.

Iedereen werkt onder hoogspanning, want nog nooit moest' een inhuldiging in zo'n korte tijd worden voorbereid,

In dit draaiboek heeft de oplevering van de gerestaureerde Nieuwe Kerk nadrukkelijk een plaats gekregen.

En dat moest! Artikel 52 van onze Grondwet zegt het: de inhuldiging van de Koning (of Koningin) moet in d; e hoofdstad van het land plaatsvinden. In Amsterdam dus. Prinses Beatrix zal de zesde Oranje zijn, die in d; e Nieuwe Kerk wordt ingehuldigd.

„In een openbare en verenigde vergadering van de Staten Generaal wordt door de Koning(in) de eed of belofte op de Grondwet afgelegd, Daarna volgt de huldiging en eedsaflegging door alle leden van de Staten Generaal". Zo schrijft de Grondwet voor.

Veel blijft er over wat niet is voorgeschreven; de aankleding van de Kerk, de plaats van de troonzetel, het. gebruik van regalia (scepter, rijksstaf en kroon), het kroningsgewaad en de muzikale omlijsting.

Gerestaureerd

Dit alles kan nu plaatsvinden, omdat een van de meest kostbare restauraties die ons land kent, is voltooid; . Al bij de inhuldiging van Koningin Juliana in 1948 stelden bouwkundigen vast dat het oude bouwwerk hoognodig gerestaureerd zou moeten worden. Om die inhuldiging veilig te laten verlopen, moesten de nodige maatregelen, worden genomen. In die tijd werd het initiatief geboren voor een grootscheepse restauratie van de Nieuwe Kerk.

Aanvankelijk begroot op 5 miljoen gulden, komt men na twintig jaar werken uit op 50 miljoen gulden!

Voor dat geld zijn wel huzarenstukjes geleverd, . Het begon al met de vernieuwing van de z.g. „Viering-pijletrs". De vier kolossale pijlers in het hart van de Kerk. Onder elke pijler moesten acht (!) betonnen palen gepulst worden, 50-tons palen. Een gigantisch karwei...

Nieuwe funderingen werden-aangebracht onder de aangebouwde kapellen, gebrandschilderde ramen werden op

knappe wijze hersteld. Op 17 april, bijna 25 jaar na de sluiting, zal de Nieuwe Kerk op plechtige wijze in gebruik genomen worden. De Koninklijke familie zal hierbij aanwezig zijn.

Dan zullen alle „kleine karweitjes" achter de rug zijn. Inklusief het schoonmaken van de kerk, een klus waarvoor een half jaar was uitgetrokken.

De grote vraag is of het hoofdorgel, gerestaureerd door de: firma Marcussen uit Denemarken, zijn bijdrage aan de inhuldiging zal geven. Het stemmen neemt nog maanden in beslag

Nieuwe Kerk — oude kerk

De Nieuwe Kerk is 'n erg oude kerk. Met de bouw is een begin gemaakt rond het jaar 1400. Pas op 15 november 1408 ondertekende Frederik van Blankenheim, bisschop van Utrecht de stichtingsbrief, waarin hij toestond dat de groeiende stad Amsterdam in twee parochies verdeeld mocht worden.

De kerk werd gebouwd in de boomgaard van een huis, dat door Willem Eggert, bankier van graaf Willem VI van Holland, was aangekocht. Na zijn dood werd deze milde gever in de kerk begraven. Een kapel werd naar hem genoemd. Sinds 1865 draagt ook de daarlangs lopende straat zijn naam. (Vroeger was dit die Ellendigensteeg, genoemd naar het ongewijde kerkhofgedeelte).

Verschillende stadsbranden (1421 en 1452) hebben de kerk geteisterd, maar na elke brand werd de kerk groter en mooier herbouwd. De geregelde uitbreidingen werden gestimuleerd door naijver tussen de oude en nieuwe parochie, zij boden als het ware tegen elkaar op en toen in 1565 de Oude Kerk haar prachtige torenspits met beiaard kreeg', werd meteen ook een ongekend-zware paalfundering geheid tegen de westgevel van de Nieuwe 1 Kerk, waarop een toren zou verrijzen, die de antwerpse in hoogte in elk geval zou overtreffen... Dat prestige-ohjekt is nooit uitgevoerd in de roerige jaren die volgden. Weliswaar ging de beeldenstorm van 1566 aan de kerk voorbij, maar in 1578 werden de beelden en altaren toch. verwijderd en grotendeels vernield.

Nog vóór het einde van de Tachtigjarige Oorlog werd de kerk door een ramp getroffen; de 11e januari 1645 brandde zij ten gevolge van onvoorzichtigheid van een loodgieter vrijwel geheel uit. De Republiek en haar voornaamste Koopstad beleefden toen jaren van ongekende voorspoed en er kon dan ook aanstonds met het herstel worden begonnen.

Uit het' midden van de 17e. eeuw dateert het grandioze renaissance-meubilair, dat sedertdien het interieur van de Kerk heeft gekenmerkt; de kolossale en tegelijk verfijnde kansel met dooptuin en herenb anken, het koperen koorhek, het prachtige orgel tegen de westelijke muur.

Praalgraven van Michiel Adriaenz. de Ruyter, Jan van Galen, Van Speijk, P. C. Hooft en Joost van den Vondel zijn getuigen uit de tijd dat de vaderlandse en kerkgeschiedenis samenvielen en de Nieuwe Kerk een centrale plaats in het dagelijks leven innam.

Ander werk voor de Nieuwe Kerk

Onder dit motto wil de Hervormde Gemeente van Amsterdam het gebruik van het gebouw toevertrouwen aan de Nationale Stichting „De Nieuwe Kerk". In de algemene leegloop van kerken gaan de binnenstadskerken voorop. De erediensten zullen bijna geheel verdrongen worden door aktiviteiten op kultureel en maatschappelijk gebied. Dit prachtige bedehuis waar het hart van de amsterdamse reformatie heeft geklopt, zal geen kerk meer zijn

Onder de eeuwenoude gewelven zullen aktiviteiten plaatsvinden, waar de mens in de 20e eeuw om vraagt: de Nieuwe Kerk als expositieruimte, als feestelijk trefpunt (jubilea), als gesprekscentrum, als vormingsinstituut, als dienstverlener (aktiegroepen!), als - toevluchtsoord, als theater (Holland Festival) en toeristische trekpleister.

De Raad van Kerken tenslotte, gaat experimenteren met oecumenische diensten van een „bijzonder type".

Echter bij alle , vernieuwingen" blijft onveranderd, van kracht, de bij het begin van onze koninkrijksgeschiedenis genomen beslissing dat de inhuldiging van de vorst in de Nieuwe Kerk zal plaats hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen