FEEST ???
Als in 1979 alle maanden voor het eerst een eigen naam zouden krijgen dan zou december in plaats van wintermaand beter feestmaand genoemd kunnen worden. liet meest opvallende van deze maand is immers niet zo vaak het echte winterweer. Maar de naam feestmaand hoeft nauwelijks toelichting: denk eens aan 5 december, de kerstdagen, oud en nieuw! Reeds voor december begint, trekken allerlei aktiviteiten en uitstallingen onze aandacht voor het eerstgenoemde feest. En de volgeladen, magen zijn hiervan nog niet eens tot bedaren gekomen of de hele wereld om ons heen ziet er weer heel anders uit: kerstbomen, speciale straatverlichting, „besneeuwde" etalageruiten en bloemenwinkels die hun kleurige artikelen nu laten verdringen door allerlei groens en blinkends.
Door wie tot feestmaand gemaakt?
Natuurlijk is december niet altijd zo nadrukkelijk de feestmaand geweest. Het lijkt er wel op dat een zekere „macht" met opzet deze maand tot feesDmaand heeft „verheven".
Natuurlijk weet ik wel dat er al vele geslachten lang een zekere vorm van sinterklaasfeest geweest is. Maar waardoor krijgt dat in onze tijd zoveel aksent? Zoveel, dat je half november al niet meer op zaterdagmiddag met je brommer door het centrum van dorp of stad kunt komen, omdat de stoomboot of helicopter door een menigte publiek opgewacht, wordt. Als „coacher" van Sint Nicolaas moet ik hier de middenstand aanwijzen. Een coacher die het echter alleen op eigen portemonnee voorzien heeft en daarbij de vriendelijk knikkende Sinterklaas en zijn pepernoten strooiende zwarte helpers te hulp geroepen heeft. Hoe kun je mensen beter geld uit de zak kloppen dan door te doen alsof er van alles en nog wat weggegeven wordt? Wie wil er nu zijn kinderen niet eens een plezier doen en welke ouder kan het in december nalaten eens gul te zijn voor zoon-of dochterlief?
Op 6 december schijnen echter alle chocoladeletters plotseling beschimmeld te zijn, want geen kip die er in de winkels nog naar kijkt. Op 5 december om vijf uur 's middags valt voor de winkelier plotseling een enorme markt weg. Zijn etalage is over een paar dagen een belachelijke vertoning en zijn inkomsten zijn het openen van de winkeldeuren niet meer waard.
Tenzij hij kans ziet nieuwe behoeften op te wekken. En die poging lukt uitstekend. Etalages en advertenties veranderen op slag.
Mijters worden kerstbomen, pepernoten kerstballen, leukverpakte badhanddoeken maken plaats voor een geklede japon die zo nodig voor de kerst nog aangeschaft moet worden. Surprises wisselen van plaats met kerstpakketten en boterletters veranderen in kerstbouten. Ziedaar: suksus verzekerd. De kassa rinkelt weer tevreden.
En als laatste stuiptrekking van het bijna afgesloten boekjaar weet men zelfs voor de dagen na kerst nog wel iets aantrekkelijks te bedenken. Kortom: het antwoord op de vraag wie december tot feestmaand maakte, moet luiden: de middenstand.
De schuldige?
Dit zou natuurlijk wel eens niet in dank afgenomen kunnen worden door mijn handeldrijvende kennissen. Wordt hier immers geen beschuldigende vinger uitgestoken?
Misschien wel, maar wie wijst-, wijst
altijd met drie vingers naar zichzelf. Want wie is de, , hoofdschuldige hier? Kun je het een handelsgeest kwalijk nemen als hij probeert er eens een „slaatje uit te slaan"? Maar ik trap er zelf in. Jij ook? Wie niet trouwens? Als het publiek niet inging op allerlei verkoopakties dan was Sinterklaas volgend jaar vast niet zo gul. En wie van te voren niet weet dat zijn kerstboom dubbel en dwars door de klant terugbetaald wordt, zal zich de moeite van het optuigen besparen.
Eigenlijk maken wij december dus zelf tot een feestmaand. Ieder jaar een beetje meer.
Verborgen verleiders
Hoe komt dat toch, dat wij onszelf door een ander geld uit de zak laten kloppen? Wel, omdat er in deze tijd heel wat verborgen verleiders bij ons aankloppen. Wie voelt en doet niet wat mee met de sfeer die gemaakt, wordt door lichtjes en muziek? Kerstdagen zonder een behoorlijke Hi-fi-installatie zijn immers bij voorbaat mislukt. Wie heeft de verleider in de gaten als hij bij elke ƒ 25, — die hij besteed een „kansbon" krijgt?
De sterkste verleider is wel degene die ons steeds weer in het oor fluistert dat het niet anders kan. Het moet immers allemaal zo nodig! Je kunt op 5 december toch niet met lege handen komen? Een min of meer uitgebreid kerstdiner hoort er toch gewoon bij. En wat is oud en nieuw zonder de nodige flessen en flesjes geestrijk vocht? Als je dan niet van pils houdt kan het altijd nog shandy zijn.
De buikriem
Alom horen wij de roep van bezuinigen. Iedereen geeft toe dat het er van zal moeten komen. Maar was er in het begin van deze maand iets van te merken? Of liever, hebben wij de buikriem dit keer wat strakker aangetrokken? En dat is bepaald niet alleen nodig in verband met de ekonomische krisis die dreigt. Dat is nog harder nodig met het oog op de gezondheidskrisis die ons boven het hoofd hangt. Of hebben wij in december geen verantwoordelijkheid ten opzichte van onze gezondheid? Welk kapitaal wordt er op 31 december de lucht in geschoten? Wa.t een verkwisting en vervuiling van bodem en lucht!
Feest, voor wie?
Is het voor ons eigenlijk wel feest? Of volgen wij blindelings onze eigen behoeften? En zijn wij nadat die bevredigd zijn weer even leeg? Zijn wij slaven van de commercie geworden? Is het wel feest op oudejaarsavond of gunnen wij politie en brandweer niet eens rustig thuis te kunnen zijn? En hoeveel jongens en meisjes brengen juist die avond en nacht hun ouders in diepe zorgen, omdat die zich bezorgd maken over het wegblijven van hun kinderen? Fijn feest zeg!
Hoeveel zieken en stervenden zelfs worden door iedere knal weer opgeschrikt of ui.t hun nodige rust gewekt? Een moderne leus, die o.a. ook in verschillende schoolagenda's staat luidt: laten wij zacht zijn voor elkaar! Nou, alsjeblieft! En vooral op 31 december!
Mag je dan . . . .
geen stukje boterletter op 5 december? Wel een kaasletter soms? Mag kip wel en konijn niet met kerst?
En hoeveel oliebollen mag je op oudejaarsavond eten? Ja, oliebollen waarmee ze voor een goed doel langs de deur komen, bedoel ik hoor. Wie van mij op dit soort vragen een antwoord verwacht, heeft het mis. Ik vind ze te onbelangrijk om er op in te gaan. Wel wil ik een tegenvraag stellen. Wat heeft de feestmaand met feest te maken, met echt feest wel te verstaan?
Ligt het echte feest van een mens niet hierin, dat hij in kontakt komt met God. Kontakt met de vleesgeworden Zoon van God?
En als wij ons dan realiseren dat „kerst" hetzelfde woord is als „Christus", zijn woorden als kerstdiner, kerstboom, kerstboter en kerstversieringen e.d. dan minstens geen — goedbedoelde — bastaardvloeken? Als wij eens even nadenken over al ons gefeest, laat het dan geen enorme leegte na? Een leegte waarmee wij op 2 januari geen stap verder kunnen. Wie er iets van kent voor zijn eigen hart zal moeten zeggen dat de eerste traan van zondeberouw veel zoeter is dan alle „decemberfeesten" bij elkaar.
FEEST
Kerstfeest is het Christusfeest. Het feest van de geboren Koning en Verlosser. De Verlosser van alle aardse slavernij en verborgen verleiders.
Kan de decembermaand dan geen echte feestmaand worden? Ja zeker, als wij iets leren van de betekenis van het Ohristusfeest. Daarbij valt alle sfeer die kunstmatig gemaakt wordt weg.
Daarbij vallen ook de vragen van een takje groen of een hele kerstboom weg. Dan gaan wij iets voelen van de armoe van deze wereld en de heerlijkheid van de toekomende.
Dan kan door genade ook oud en nieuw een feestelijke betekenis krijgen, namelijk deze: Alles wordt nieuw!
Dat roept ons toe dat al het oude en zondige eens voorbijgaat en dat eens het jubeljaar aanbreekt waar HET FEEST nooit meer ophoudt.
„En God zal alle tranen van hun ogen afwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch gekrijt, noch moeite zal meer zijn; want de eerste dingen zijn weggegaan. En die op de troon zat-, zeide: „Zie Ik maak alle dingen nieuw."
Kan december dan voor jongelui een feest zijn? Jazeker! In die zin mogen dan de vraagtekens boven dit artikel weggelaten worden. Dan wordt het FEEST ! ! OOK VOOR JULLIE ?
N.B.: Na het gereedmaken van dit artikel kwam mij over ditzelfde onderwerp een uitvoerig artikel onder ogen van L. J. Ruigrok. Het is te vinden in „TERDEGE", de bijlage van het R.D., van november 1.1. Ik raad jullie aan dit alsnog voor verdere informatie te lezen. Je kunt het vinden op blz. 29 onder de titel: „December: het consumptief eest klopt weer aan de deur".
D. C, Knulst
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 14 december 1979
Daniel | 24 Pagina's