MODERENE LITERATUUR OP SCHOOL?

Op de laatstgehouden bondsdag van onze vrouwenverenigingen kreeg Ds. van Eckeveld enkele vragen voorgelegd over de literatuurlijst Nederlands in het voortgezet onderwijs. Moeders wilden weten wat de docenten Nederlands nu eigenlijk mogen eisen en of ze bepaalde boeken als verplicht nummer mogen voorschrijven. Heel konkreet: Kan een docent eisen dat een leerling werk van b.v. Jan Wolkers, W. F. Hermans of G. van het Reve op de lijst plaatst?

Er was ook een vragensteller, die erop wees dat bepaalde literatuur niet zo verplicht is als men wil doen voorkomen.

Op verzoek van uw bondsbestuur wil ik over deze zaken een paar opmerkingen maken.

Wat is wettelijk voorgeschreven ?

Er zijn inderdaad wettelijke eisen met betrekking tot het letterkunde-onderwijs. In het eindexamenprogramma havo/v.w.o, wordt bij het onderdeel Nederlandse literatuur als eis genoemd: „kennis van en inzicht in de letterkunde". Nu is dit een erg vage formulering, waar men in de praktijk dan ook de meest verschillende kanten mee kan opgaan en ook inderdaad-gaat. Eén ding mag echter direkt duidelijk zijn: Nooit kan een docent eisen op basis van de wet, dat een bepaald, boek gelezen wordt. Daarvoor is de geciteerde formulering te vaag. Er doet zich echter in de praktijk een situatie voor waarin leerlingen het gevoel krijgen toch in een bepaalde richting gedrukt te worden. De docent of de school als geheel gaat dan eisen stellen waaraan de leerlingen zich uiterst moeilijk kunnen onttrekken.

Nu heeft een docent uiteraard het recht om ten aanzien van zijn leerlingen eisen te stellen. Iiij mag eisen, dat ze opgedragen werk naar behoren en op tijd inleveren. Hij heeft het recht repetities, etc. op te geven en mag dan ook eisen dat de leerlingen zich er terdege op voorbereiden. Hij mag ook een literatuurlijst van zijn leerlingen vragen om „de kennis van en het inzicht in literatuur" enigszins te stroomlijnen. Ik vind ook, dat de docent mag eisen d'at 'die lijst in overeenstemming is met de identiteit van de betreffende school. De leerlingen en de ouders dienen te beseffen dat een bepaalde 'Schoolkeuze in de praktijk tot bepaalde konsekwentieo kan en mag lijden.

Open gesprek

Deze laatste eis kan echter nooit zóver worden doorgevoerd dat een docent een bepaald boek als verplicht nummer mag voorschrijven. Zodra een leraar ook maar één leerling in zijn klas heeft die daartegen bezwaar maakt, kan hij deze „eis" onmogelijk hard maken.

Hij is daartoe wettelijk niet bevoegd, maar staat ook ethisch gezien uiterst zwak om bepaalde literatuur (in dit geval de moderne) op te: dringen aan jongelui die daarvan niet gediend zijn. Hij zal er oog voor moeten hebben dat hij door zijn intolerante houding grote onnodige spanningen bij zijn leerlingen (die vaak in een examensituatie verkeren!) kan opwekken. Spanningen die nog worden vergroot d: oor het innemen van een uitzonderingspoisitie tussen vaak niet-begrijpende medeleerlingen.

Ik geloof dat ouders er dan ook verstandig aan doen, wanneer zij in een situatie als deze zouden terechtkomen, om in een open gesprek met de desbetreffende docent op deze dingen te wijzen. En wanneer dit niet tot het gewenste resultaat mocht leiden, hebt u het volste recht zich tot dë direkteur of rektor van de school te wenden. Het scheelt eeliter veel hóé u komt. De buitenwacht prikt n.1. ook dwars door zelfverzekerde christelijkheid-zonder-wezen heen!'

Onderscheid in moderne literatuur

De school kan en mag niet doen of de moderne literatuur niet. bestaat. Ook op de literatuurlijsten van onze jongeren zullen de modernen niet (geheel) kunnen ontbreken. Het maakt echter een groot verschil wélk modern werk gelezen wordt, en met welke geestelijke bagage men zich aan het lezen van moderne literatuur zet. Onze leerlingen dienen te leren onderscheiden tussen werk dat er bewust op uit is om te schokken, te kwetsen en te beledigen in de diepste religieuze en menselijke gevoelens, werk dat bewust de wreedheid etaleert als levenshouding of regelrecht pornografisch is én werk waarin geworsteld wordt met het moderne leven, geleden wordt om die God Die afwezig lijkt, waarin het menselijk leed gepeild wordt zonder (helaas) de dimensie van het antwoord, de oplossing buiten de mens.

Zeker, de levensfilosofie, de boodschap ook van deze laatste soort van moderne literatuur dienen we af te wijzen, maar de konfrontatie hiermee kan tot op zekere hoogte belangrijk zijn voor onze jongeren, alleen al o.m te weten in welke van God vervreemde wereld zij te leven hebben, wel in maar niet van de wereld'.

Leef met uw ldn der en mee!

Wat die geestelijke bagage betreft, , waar ik zoeven van sprak, lijkt het me juist dat ouders én hun kinderen die ermee te maken hebben, een boek als „Een boos en overspelig geslacht" van G. Slings leizen; de ondertitel luidt: „De moderne literatuur als teken des tijds", uitgave van Oosterbaan en Le Cointre te Goes, prijs ƒ 16, 50. Voor ouders is het lezen van dit boek van belang omdat zij er op populaire maar juiste wijze een groot aantal achtergronden van moderne literatuur in aantreffen waardoor zij het werk van moderne auteurs beter kunnen plaatsen, en voor leerlingen kan het boek een goede morele steun in de rug betekenen.

Bovendien lijkt het me belangrijk dat u, vaders en moeders, uw opvoedende taak in dezen verslaat. Ook wanneer u zich niet deskundig voelt, is het van groot belang met uw kinderen mee te leven en hen niet te laten aanmodderen met het exkuus dat u er toch geen verstand van hebt. Een eenvoudig, hartelijk woord doet soms wonderen, evenals het tonen van begrip dat mede in het gezinsgebed mag blijken. Het ging hier om de beantwoording van erg konkrete vragen, die hopelijk duidelijk beantwoord zijn. U zult het echter met mij eens zijn, dat deze dingen niet losstaan van de christelijke opvoeding waartoe we als ouders ook geroepen worden in de moeilijke jaren van het leven onzer kinderen tijdens het voortgezet onderwijs,

C. Bregman.

Bondsberichten

Op D.V. 30 januari hoopt onze oud-presidente, mej. W. den Hertog, haar verjaardag te herdenken. We willen haar namens bestuur en leden van onze bond daarmee van harte feliciteren en wensen haar bij het ouder worden Gods. zegen en Zijn nabijheid toe. Haar adres is: Huize „Avondlicht", Dorpsstraat, Mijdrecht. Ik hoop, dat zij aan de vele post zal kunnen merken, dat we haar nog niet vergeten zijn!

We zitten mg in een winterse januarimaand, maar onze gedachten houden zich toch al bezig met de bondsdag, die zoals u weet gehouden zal worden op D.V. donderdag 5 april 1979 in „De Doelen" te Rotterdam.

Al weer een andere vergaderruimte Het nieuwe „Tivoli" in Utrecht is wel gereed, maar 't is wat de zaal betreft niet groter dan het oude, zodat we daar niet meer naar terug kunnen gaan. „De Doelen" is onder ons al bekend door de bondsdagen van de jeugdi-en zangverenigingen.

Het gebouw ligt dichtbij het station en is lopend vanaf de perrons in tien minuten te bereiken. Bovendien zijn er dit jaar reduktiebonnen van d'e Spoorwegen beschikbaar. Op vertoon van zo'n bon (met stempel van „De Doelen" en datum van onze bondsdag) krijgt u aan het loket 20 % korting op uw treinkaartje, ook als u 's morgens vroeg moet vertrekken. De reduktiebonnen zijn na 15 februari te bestellen bij mevr. M. C. van Woerden-Verhoef, Kortenhoevenseweg 39, 4128 CM Lexmond, tel. (03474)

300. Het is het gemakkelijkste als de sekretaresse van een vereniging voor alle dames die met de trein hopen te komen de bonnen tegelijk aanvraagt.

U zult waarschijnlijk wel benieuwd zijn naar de sprekers van onze bondsdag. Zoals we gewend zijn zal Ds. H. Rijksen het openingswoord spreken en de bondsdag leiden. Ds. A. Moerkerken heeft zich bereid verklaard een referaat te houden en Ds. J. Driessen hoopt de s'lotmeditatie te verzorgen. Nu we met de voorbereidingen begonnen zijn, gaan we als bestuur al weer naar deze dag uitzien! U toch ook?

Toen vorig jaar het aantal Pagina's voor haar werd uitgebreid tot drie, hebben we geschreven, dat we ons als bondsbestuur bij do Jeugdbond garant hadlden gesteld voor het tekort dat daardoor over 1978 op de exploitatie van „Daniël" zou ontstaan. Dat kon vorig jaar niet meer worden opgevangen door stijging van het aantal abonnees. Het boekjaar is inmiddels afgesloten, maar we hebben de rekening (gelukkig) nog niet gekregen. Die kan overigens wel een paar duizend gulden bedragen. Een heel bedrag, maar we hebben erin toegestemd om u een plezier te doen. En we hopen, dat u elke veertien dagen met genoegen de laatste bladzij's van „Daniël" opslaat en leest!

We hebben u toen ook gevraagd u in te zetten voor een abonnee-aktie om in de toekomst de uitbreiding te kunnen bekostigen uit de abonnementsgelden. Velen hebben spontaan gereageerd en er zijn 1250 nieuwe abonnees bijgekomen. Dat. is een groot aantal, waar de redaktie erg blij mee is! Maar ze kwamen niet allemaal van de vrouwenverenigingen. De jeugdverenigingen brachten er 835 aan, de vrouwenverenigingen 232 en 183 werden er afzonderlijk opgegeven bij het bondsbureau van de Jeugdbond. Waar de jeugdvereniging een grote aktie heeft gevoerd was er voor de vrouwen niet veel meer te doen. Maar dat was lang niet overal zo. Er is wat dat betreft nog wel wat terrein braak blijven liggen. Het aantal abonnees bedraagt momenteel 5910. Laten we als vrouwen eens proberen de 6000 vol te maken! U kunt proefnummers en inlichtingen vragen bij het Jeugdbondsbureau, postbus 79, 3440 AB Woerden, tel. (03480) 18587. Hartelijk dank voor alles wat u in dit opzicht al gedaan hebt of alsnog wilt doen.

Z. C.-N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen