DE KEUZE VAN HET BEROEP

Het kiezen van het vakkenpakket

Er zijn in de wereld zo'n kleine 6000 beroepen. Geen wonder dat het voor vele jongeren niet eenvoudig is erachter te komen wat voor hen het meest geschikte beroep is. Zeker als we letten op het feit dat hen op een zo jonge leeftijd gevraagd wordt reeds een keus te maken in een bepaalde richting.

Aan vele jongeren wordt, in deze periode gevraagd een voorlopige keus te maken uit de examenvakken waarin ze momenteel les krijgen. Daarbij denk ik dan met name aan de leerlingen die in de 3de klas van de Mavo/Havo en in de 4de klas van het VWO zitten. Zij dienen een voorlopig vakkenpakket van resp. 6 of 7 vakken te kiezen. Het kiezen van het vakkenpakket is voor velen niet altijd even gemakkelijk, omdat o.a. daarin de beroepskeuze wordt voorbereid. Het gekozen vakkenpakket hangt namelijk nauw samen met wat men later graag worden wil.

Vele leerlingen denken: „Och, laat ik eerst maar eens proberen mijn diploma te halen". Het is uiteraard een goede zaak om daaraan te denken. We dienen onze gaven die we van God gekregen hebben nuttig te besteden. Wie dat. doet, zal er nooit spijt van krijgen.

En toch is in zeker opzicht „examen d: oen" niet zo belangrijk. Om het nog sterker uit te drukken: het behalen van een diploma kan soms zelfs onbelangrijk zijn. Wie dat niet' 'in de gaten heeft, kan met een diploma zelfs bedrogen uitkomen. Eén voorbeeldje kan dat al duidelijk maken: een leerling die de technische richting uit wil en een diploma zonder wiskunde behaalt, heeft in zo'n geval weinig aan z'n diploma. Een belangrijke zaak is daarom een bruikbaar diploma behalen, d.w.z. een goed examenpakket kiezen!

Zoals vermeld, de beslissing van de keus valt erg vroeg. Het brugjaar is nog maar net achter de rug; vele leerlingen weten op hun leeftijd — en begrijpelijk — niet wat ze worden willen, soms zelfs niet eens welke richting ze uit willen; hebben moeilijkheden met vakken die voor hen juist van belang zijn of willen vakken kiezen, die ze graag doen, maar waarmee ze niet zo uit de voeten kunnen. Kortom., er komen bij het kiezen van een vakkenpakket heel wat moeilijkheden om de hoek kijken.

Wie begeleidt bij deze keus?

Het is in onze ontkerstende samenleving niet eenvoudig te komen tót een verantwoorde beroepskeuze. De maatschappij van heden is een heel andere dan die van gisteren, in die zin, vroeger was er nauwelijks sprake van keus. Je werd wat je vader was. En je ging werken toen je 13, 14 jaar oud was. Deze situatie is thans gewijzigd. Er is een leerplichtwet, die zegt dat de leerling 10 jaar dagonderwijs gevolgd moet hebben. Daarbij komt dat elke beroepsgerichte opleiding tegenwoordig een gedegen vooropleiding vereist. Daarom dienen de jongeren, voordat ze komen tot de keus van een bepaald beroep of liever tot een bepaalde richting, een bepaalde beroepensektor, enigszins op de hoogte te zijn van: a. de wereld der beroepen, b. kennis van eigen mogelijkheden en beperkingen, c. de motieven, redenen, achtergronden, die tot de keus van een beroepensektor of opleiding leiden.

De steun van meer of minder deskundigen zal bij een weloverwogen beslissing onmisbaar zijn. Dat is me na twee jaartjes schooldekanaat uit de kontakten wel gebleken.

Een zakelijke informatie over school-en beroepskeuze voorziet zeker in een behoefte. Het is met name de schooldekaan, die hier als adviseur nuttig werk kan doen en zorg dragen voor een stukje verantwoorde begeleiding.

Hoe kiezen de leerlingen?

Kiezen van een vakkenpakket doe je niet van de ene op de andere dag. Kiezen is een proces, een menselijke aktiviteit van verkennen, kennis maken met, oog krijgen voor, leren waarderen, getroffen worden door, ingenomen worden voor... Tevens ook: zich beperken, andere mogelijkheden loslaten, kleur bekennen, je idealen uitspreken.

Om duidelijk te maken hoe dat proces zich voltrekt op school, ga ik uit van mijn eigen schoolsituatie, hetgeen in het algemeen wel overeen zal komen met hoe het op andere scholen toegaat.

Op onze school worden de voorbereidingen reeds getroffen aan het begin van de derde 1 klas. De procedure is als volgt:

— De leerlingen ontvangen aan het begin van de kursus een pakket keuzebegeleidingslessen, waarin uitgebreide 1 informatie gegeven wordt, beroepskeuzemogelijkheden, vakkenpakketten, vervolgonderwijs e.d. Deze lessen worden thuis doorgenomen — naar we mogen aannemen met de ouders — waarover door de dekaan op school in groepsverband nadere informatie gegeven wordt.

— Tijdens een speciale voorlichtingsavond voor de ouders wordt de keuze van pakket en beroep nader uiteengezet.

— De leerlingen kiezen, in overleg met hun ouders een voorlopig keuzepakket.

— De dekaan vraagt vervolgens advies bij de leraren, die in het door de leerling gekozen vak lesgeven. Op deze wijze krijgt de dekaan een goed 1 overzicht van het door de leerlingen gekozen pakket.

— Op basis van deze en andere gegevens volgt een gesprek met de leerling (en ouders) om uiteindelijk te komen tot een definitief vakkenpakket, dat rond, 1 april van het kursusjaar bekend moet zijn.

Taak ouders

De dekaan begeleidt de leerling tijdens het keuzeproces, d.w.z. hij verschaft informatie en geeft advies over te volgen wegen. Wat hij echter niet doet is het kiezen van het pakket (en beroep) voor de leerling. Dat doen de ouders met hun kind. Het is dan ook van het hoogste belang dat u als ouders samen met uw kind praat over de 1 keuze van het pakket, de mogelijkheden van het beroep. Want het gaat over de toekomst van uw kinderen.

Van niet te onderschatten waarde en invloed is de bewuste of onbewuste begeleiding die de jonge mens bij het bepalen van zijn school-en beroepskeuze ontvangt van mensen in zijn direkte omgeving: ouders, familieleden, predikant, vrienden en bekenden., Uit mijn kontakten met de jongens en meisjes is mij gebleken, dat de wijze waarop thuis geacht wordt over allerlei zaken voor hen meestal de doorslag geeft, wanneer ze zelf mede over hun toekomst beslissingen nemen. En ik acht het een gelukkige zaak als ouders zich hiervan bewust zijn. Tegenwoordig hoor je andere geluiden. Het kind zou zich volledig vrij moeten kunnen ontplooien en geheel buiten de beïnvloedingssfeer van gezin en onderwijs zelfstandig, zonder gebonden te. zijn aan allerlei normen zijn eigen keus moeten bepalen.

Laten wij dan ouders en ouderen, onze taak en roeping verstaan onze kinderen op een verantwoorde wijze trachten te begeleiden.

Op de weg naar de volwassenheid vraagt het kind leiding, die ze ook mag verwachten in het eerste opvoedingsmilieu, het gezin. Immers in het gezin, in de omgang met de ouders en met leeftijdgenoten wordt de jonge mens gevormd voor het leven. Dat is de plaats waar hij goed-en afkeuringen hoort, die hem tot nadenken stemmen. Het is ook de plaats waar, naar we mogen aannemen, elke dag de bijbel opengaat, .het enige richtsnoer voor leer en leven. Daarin vinden we de opdracht om

vader en moeder te zijn voor de kinderen. Dan zullen we met hen praten, meedenken, adviezen geven, het beste voor hen zoeken, ook wanneer ze voor de keuze van een schoolopleiding, beroep of werkkring staan.

Dan zullen we wijzen op een passend beroep, een beroep dat in verhouding staat tot onze capaciteiten, een beroep dat men aan kan.

De Heere heeft in Zijn wijze voorzienigheid de mens gaven en talenten gegeven, de een in meerdere, de ander in mindere mate. Dat we dan niet zullen kiezen een school die of een beroep dat boven onze capaciteiten ligt, voortkomend uit een zondige hoogmoed. Vaak is dan ook neg een bron van. ellende het gevolg, daarvan.

Beter een eerlijk „lager" beroep met tevredenheid dan een rusteloos jagen naar hogere aardse dingen.

We dienen ook een geoorloofd beroep te kiezen.

Beroepen die middellijk of onmiddellijk zelfs het bedrijven van de zonden bevorderen, zijn voor ons ongeoorloofd. Ik denk aan beroepen die de ijdelheid en de zedeloosheid in de hand werken. Denk aan het beroep van dansleraar, filmacteur, barkeeper, handelaar in verdovende middelen, maar ook beroepen die ons zodanig in een anti-christelijke sfeer brengen, dat uitoefening ervan ongeoorloofd is, zoals opname-operateur van popmuziek b.v. of bioscoop employé, of beroepen die een christen niet kan uitoefenen vanwege de zondagarbeid, die het werk met zich meebrengt, zoals beroepen bij de N.S. of in bedrijven met continu-arbeid, of beroepen, waarbij het gaat om een naam te krijgen in de wereld der anti-christelijke machten, zoals in de wetenschap, sport of communicatiemiddelen.

Laat onze keus in alle omstandigheden een werkelijk verantwoorde, keus-tegenover God en mensen mogen zijn, bedenkend wat Paulus zei: „ hetzij, d'at ge iets anders doet, doet het al ter ere Gods".

(De heer Bakker is schooldekaan aan de Van Lodenstein Scholengemeenschap te Amersfoort).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen