KERSTFEESTVIERINGEN

We zijn zo gewend geraakt aan het jaarlijks weerkeren van het Kerstfeest, dat we er vreemd van opkijken als we lezen, dat in de eerste eeuwen van het Christendom dit feest niet eens gevierd werd. De oude Christenen vierden de geboortedagen niet. Men was de mening toegedaan, dat de viering van geboortedata eigenlijk maar weinig Christelijk was. De oude kerkvader Origenes bestreed de viering van de geboortedag van Christus met het argument, dat we in de Bijbel alleen lezen van de viering van geboortedata bij Farao en Herodes en dat zijn geen voorbeelden geweest om na te volgen. De oude Christenen herdachten de martelaren ook niet op hun geboortedag, maar op hun STERF-dag. Hierin ligt een mooie gedachte, want die sterfdag was de werkelijke geboortedag, omdat ze dan als het ware geboren werden tot het eeuwig leven. Zo legde men ook meer de nadruk op het sterven en de opstanding van Christus. Daarin ligt immers de zaligheid van Gods kerk gefundeerd. Ook zijn er in de brieven van Paulus weinig teksten te vinden, die rechtstreeks spreken van de geboorte van Christus, maar wel veel over het lijden, het sterven en de opstanding van de Middelaar.

Paasfeest en Pinksterfeest werden in de eerste Christengemeenten wel gevierd, misschien wel doordat die reeds onder het Oude Testament bestonden.

Men kwam dus niet op de gedachte om een apart Kerstfeest in te voeren. Dat heeft nog eeuwen op zich laten wachten. Voor het eerst vinden we er iets van in Rome in het jaar 336. Van hieruit is langzamerhand het Kerstfeest overal ingevoerd. Palestina, het geboorteland van de Heere Jezus, heeft het langst ermee gewacht. De invoering is haast overal met veel strijd en tegenstand gepaard gegaan, want het was iets nieuws en dat ondervindt altijd tegenstand.

Nog lang werd de viering gehouden, samen met die van de Epifaniën. Eerst langzamerhand heeft het Kerstfeest zich een plaats veroverd op 25 december. In de wetboeken van omstreeks 500 werd deze dag nog niet gerekend onder de vakantiedagen van de rechtbanken.

In 388 hield de kerkvader Chrysostomus een preek in Antiochië, waarin hij uitdrukkelijk spreekt over de instelling van het Kerstfeest en hij wijst er op, dat het nog geen tien jaar geleden is, dat deze dag openbaar en bekend geworden is. Dat was in de Oostelijke wereld. Chrysostomus zet het belang van het feest uiteen en noemt het zelfs „de moederstad van alle feesten." Hij nodigt de gemeente uit, om op Kerst-

dag in grote getale naar de kerk te komen, zoals dat reeds in het Westen gebruikelijk is.

Hoe komen we aan de Kerstdatum?

Tot in onze tijd viert men het Kerstfeest in Armenië op 6 januari, samen met Jezus' doop. Overal elders werd de datum vastgesteld op 25 december. In werkelijkheid weten we echter niets van Jezus' geboortedatum af. Waarom dan deze datum? Algemeen is men van gedachte, dat de oude Christenen graag hun feesten hielden op de dagen, waarop men vroeger heidense feesten hield. Zo kon men dan de heidense gedenkdagen doen vergeten voor de Christelijke. Zo zou dan 25 december een kerstening zijn van de dag, die de heidenen hadden gewijd aan Sol invictus, de onoverwinbare zon! Immers na de kortste dag begint de zon weer te herrijzen en dat feit vierde men. Zo zag men in de geboorte van Christus als het Licht der wereld een zekere parallel met de „geboorte" van de zon.

Een andere verklaring is de volgende: Van oudsher kende men de opvatting, dat de wereld is geschapen op de dag, waarop de lente begint, oudtijds gesteld op 25 maart. Dat zou dan de eerste scheppingsdag geweest zijn. En aan die dag knoopte men Jezus' verschijning op aarde vast in die zin, dat de ontvangenis op 25 maart zou hebben plaats gehad en de geboorte dus negen maanden later op 25 december. Voor het eerst vinden we deze gedachte in een kroniek uit het jaar 221, geschreven door een zekere Julianus Afrikanus.

Dat het Kerstfeest algemeen is geworden over de gehele wereld, werd nog bevorderd door dogmatische overwegingen. Er kwamen namelijk dwalingen op die leerden, dat Gods Zoon niet waarachtig mens is geworden, maar dat de Godheid zich maar schijnbaar met de mens Jezus verbonden had. Tegenover deze dwalingen was het nu van betekenis nadruk te leggen op de GEBOORTE van Christus en ter herdenking hiervan aparte dagen te hebben.

Hie vieren we het Kerstfeest?

Wij hebben bezwaar tegen het rooms klinkende Kerstmis; tegen de benaming Kerstfeest koesteren we geen enkel bezwaar, al zal het niet mogen ontaarden in een soort wereldse feestvreugde met wijn en allerlei genot-artikelen. Hiertegen waarschuwt ons de armoede van Christus' geboorte, de schamelheid van Zijn kribbe en Zijn doeken. Het is veeleer, als het goed is, een geestelijke, innerlijke vreugde van het hart, gewerkt door Woord en Geest. Daarom kunnen wij ook niet volstaan met wat kaarslicht en nog minder ons verzamelen rondom een kerstboom. Dit alles kan bijdragen tot een „gezellig Kerstfeest", maar een „gezegend Kerstfeest" is nog wat anders en bergt blijvende vrucht en zegen in zich. Het komt daarbij aan op een persoonlijke gang, in de geest, naar de velden van Efratha en de kribbe in de stal van Bethlehem, om de Koning der ere te aanbidden in Geest en in waarheid om in Hem Gode de eer toe te brengen: „Gode zij dank voor Zijn onuitsprekelijke Gave", Zijn Kerstgeschenk aan een wereld in nood, aan een kerk in druk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen