ZONDAGSRUST en de ZONDAGSHEILIGING

Laat ons de rustdag wijden

vraaggesprek met ds. J. v. Prooijen, voorzitter van de Ned. Ver. tot bevordering van de

Met deze woorden wekt de dichter van psalm 92 ons op om de dag des Heeren te besteden in Zijn dienst. We worden geroepen om „inzonderheid op de sabbat, dat is op de rustdag, tot de gemeente Gods naarstiglijk te komen, om Gods Woord te horen, de Sakramenten te gebruiken, God de Heere openlijk aan te roepen, en de armen christelijke handreiking te doen" (H. C. antw. 102).

Deze woorden van de Heidelberger herinneren aan de gave van de sabbat in de scheppingsorde én het gebod van de Heere aan Zijn volk Israël; „Gedenkt de sabbatdag, dat gij die heiligt!" De Heere gebiedt ons om deze dag te heiligen. Dat wil zeggen: af te zonderen van de andere dagen tot een bijzonder gebruik, tot de dienst aan God. Dit gebod van God geldt niet alleen het persoonlijk leven, het is evenmin alleen een gebod voor de gemeente Gods, maar ze heeft ook betrekking op het gezinsleven („uw zoon en uw dochter"), op het maatschappelijk leven („uw dienstknecht en uw dienstmaagd") en op de gehele samenleving („uw vreemdeling, die in uw poorten is").

De Heere gebiedt dus aan een ieder om Zijn dag af te zonderen tot Zijn eer. De overheid heeft hierin als „dienaresse Gods" een bijzondere opdracht. Ze wordt geroepen om de heiliging van de sabbat — ook middels de wetgeving — te bevorderen in het geheel van het volksleven. Helaas moeten we vaststellen dat in onze tijd de heiliging van de zondag in het leven van de enkeling en in het geheel van onze samenleving steeds meer op de achtergrond raakt. We kunnen dit konstateren uit de massale afkeer van ons

volk van de kerkedienst in het algemeen én van de prediking van het Evangelie in het bijzonder. We zien om ons heen dat in het publieke leven de zondag steeds minder afgezonderd wordt van de werkdagen. Denk in dit verband slechts aan de wijziging van de zondagswetgeving op initiatief van de kamerleden Dr. H. v. d. Doel (PvdA) en Mej. Mr. A. Goudsmit (D '66). De persoonlijke heiliging van de zondag wordt steeds minder betracht, ik wijs slechts op de toename van de zondagsarbeid en het in toenemende mate misbruiken van de zondag voor sport, rekreatie of andere vormen van ontspanning.

Tegen deze ontheiliging van de zondag keert zich in ons land (naast uiteraard de protesten van individuele personen, sommige kerken en politieke partijen, zoals de S.G.P. en het G.P.V.) de Nederlandse Vereniging tot bevordering van de zondagsrust en de zondagsheiliging.

Op bezoek bij Ds. J. van Prooijen

Over de aktiviteiten van deze vereniging wilde dominee van Prooijen, sinds de oprichting in 1954 voorzitter, mij wel iets vertellen. Vandaar dat ik onlangs op een zaterdagmiddag naar Rhenen trok voor een gesprek met deze predikant. Veel tijd voor een gesprek had de dominee niet

Ds. van Prooijen :

Nee, zoals U weet ben ik Oud-Gereformeerd predikant en aangezien wij vele vakante gemeenten hebben moet ik vooral in deze tijd in veel gemeenten dankdag houden. Deze week heb ik acht maal gepreekt en ik moet mijn preken voor zondag nog voorbereiden

Destemeer ben ik dankbaar dominee dat U voor „Daniël" een uurtje hebt willen vrijmaken. Onze lezers zullen dat op prijs stellen!

Ja, dat zegt U, maar ik denk dat er niet zoveel waardering voor het streven van onze Vereniging zal zijn. Allerwege is er minder belangstelling voor de heiliging van Gods Dag. We zien in onze dagen duidelijk een verzwakking van het beginsel der vaderen. Dat geldt ook voor onze kringen. De steun die onze Vereniging ontvangt komt uit de rechterflank van de kerken. Ik denk hierbij ook aan een gedeelte van de Gereformeerde Gemeenten en de Oud Gereformeerde Gemeenten, om maar twee kerken te noemen.

Misschien valt dat nog wel mee! Als de mensen weten dat uw Vereniging een positief getuigenis laat horen, als het gaat om de heiliging van de zondag in het geheel van ons volksleven, dan zal dit toch nog wel weerklank vinden?

Ik kan niet zeggen dat we geen steun krijgen. De Vereniging groeit gestaag, momenteel hebben we ruim 13.000 leden. Toch zien we overal een verzwakking van het beginsel. Steeds meer mensen gaan bijvoorbeeld reizen op zondag om naar de kerk te gaan. Dat keuren we ten zeerste af. Ik ben hier zelf in een gemeente gekomen met 34 leden en gelukkig groeit de gemeente sinds ik er ben, maar als ik zou toestaan dat de mensen met de auto naar de kerk zouden komen, was de kerk al te klein geweest. Veel predikanten geven op dit punt zelf een verkeerd voorbeeld, men wil graag volle kerken, maar het is niet in de gunst des Heeren.

Is het niet mogelijk om op grond van de Schrift hier toch een wat andere visie op te hebben? Als we het gebruik van een auto zien als een middel om naar de kerk te gaan, waartoe de Bijbel — en ik denk ook aan de Catechismus — ons oproept, behoeft dit toch geen zonde te zijn? Ook sommige van onze oudvaders en bijvoorbeeld Ds. G. H. Kersten maakten wel gebruik van een vervoermiddel op zondag.

Ik meen toch dat het niet geoorloofd is. De Schrift spreekt over een „sabbatsreize'\ dat is anderhalve kilometer, een afstand die we te voet kunnen afleggen. Als er geen mogelijkheid is om naar de kerk te gaan, dienen we in onze gezinnen een preek van één onzer oudvaders te lezen.

Daarover kan de Heere ook zijn zegen geven, méér dan wanneer we de Dag des

Heeren ontheiligen door met een auto naar de kerk te gaan. Wat dominee Kersten betreft, ik heb achting voor hem, maar op dit punt is hij verkeerd geweest.

Dominee, het doel van de Vereniging is bevorderen van de zondagsrust en de zondagsheiliging. Op welk onderdeel van de naam van uw Vereniging legt U de meeste nadruk: de rust of de heiliging?

Ik zie het zo; de rust moet bevorderd worden terwille van de heiliging. Dus door de rust in uiterlijke zin wordt de heiliging naar Gods Woord bevorderd. Dit geldt ook de overheid. Gods volk leert, dat zij door de Heilige Geest in het offer van Christus mogen rusten in God, met een vrede die alle verstand te boven gaat. Dan zijn heiliging en rust het hoogtepunt in hun leven en door een geheiligd leven rusten zij door Christus in God. Vele kerken hebben afgerekend met de principiële en nauwgezette onderhouding van des Heeren Dag. Vandaar ook het diep verval in onze dagen. Wie God verlaat heeft smart op smart te vrezen.

Hebben de aktiviteiten van uw Vereniging in het verleden nog weerklank bemerkt U weieens zegen op uw werk? gevonden;

Er zijn er geweest die enig gehoor gaven. In onze jaarverslagen kunt U hierover meer lezen. Jaarlijks verzenden we een groot aantal protestbrieven aan bedrijven, aan organisatoren van beurzen en tentoonstellingen op zondag, aan organisatoren van sportmanifestaties en festiviteiten op zondag, aan particulieren, aan overheidsinstanties, aan Ministers en aan ons Koninklijk Huis. Een gedeelte van deze protesten maken we openbaar in ons jaarverslag, anderen moeten vanwege haar besloten karakter onvermeld blijven.

In ons jaarverslag dat D.V. in december verschijnt hopen we ook iets mee te delen over een bezoek aan Prinses Beatrix. Uit piëteitsoverwegingen kan ik U daarover niet meer meedelen. En of er zegen op het werk heeft mogen zijn, dat zal de eeuwigheid openbaren. We moeten voorzichtig zijn om over zegen te spreken, dat wordt in onze tijd zo gemakkelijk gedaan. Beter is niet om te zien, maar achter Hem aankomen en leren dat Hij het wil en kan zegenen. Soms word je er toe verwaardigd om voor de ere Gods uit te komen. Ik denk aan een bezoek aan een fabriek op de Veluwe waar men wilde overschakelen op zondagsarbeid. Er waren heel wat predikanten aanwezig uit de omtrek, lang niet allemaal deelden ze het principe van onze Vereniging, maar toch was er gehoor. Ook bij een bezoek aan de Raad van State heb ik mogen ervaren dat de Heere de woorden in onze mond legde. Over al deze zaken kunt U in onze jaarboekjes één en ander lezen.

Dat wil ik graag doorgeven aan de lezers van ons blad dominee. Hartelijk dank voor de inlichtingen die U verstrekt hebt.

Meer informatie

Lezers van ons blad die nadere inlichtingen willen hebben over het werk van de Vereniging kunnen dit verkrijgen bij de administrateur, de heer .M. van Prooijen, Nieuwe Veenendaalseweg 80, Rhenen. De kontributie voor leden bedraagt ƒ 2, 50 per jaar. Aanmelden bij de ledenadministratie: Acacialaan 5, Leusden-C. (Leden ontvangen t.z.t. het jaarverslag over 1976).

Het streven van de Vereniging om de zondagsrust en zondagsheiliging in ons volksleven te bevorderen verdient onze steun en belangstelling. Dat wil overigens niet zeggen dat er over de ceremoniële aspekten van de zondag niet verschillend gedacht kan worden. De vermaning van de Statenvertalers in de kanttekening bij Colossenzen 2 : 16 is ook voor onze tijd nog aktueel: Dat U niemand oordele in het stuk des feestdags of der nieuwe maan, of der sabbatten; hierdoor wordt verstaan de sabatten der jaren en in het bijzonder de wekelijkse sabbat, voorzoveel dezelve ceremoneel waren "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen