WAAROM HERDENKE WIJGEBEURTENISSE UIT HET VERLEDEN

Daniël is een blad voor jonge mensen. Ik ga daarom van uit dat de meeste lezers of nog school zitten, of deze nog maar kort geleden v laten hebben. Ongetwijfeld heb je dan ook schiedenis gehad. Misschien vond je dat m; een saai vak, waar je weinig aan had in de pr tijk van je leven. Misschien vond je het vak leen maar leuk als er anekdoten verteld werc tijdens de les. De geschiedenis biedt je dan heel arsenaal van mogelijkheden! Wellicht ] je wel eens gehoord van Lodewijk Napoleon, in opdracht van zijn broer Napoleon ons la kwam besturen (1806-1810). Zijn eerste offici toespraak tot ons volk wilde hij in het Ned lands beginnen, maar zijn uitspraak was niet al te best. In plaats van , , Ik, Uw Konin zei hij „Ick, Uw Konijn". En heb je wel eens hoord van keizer Tiberius? Hij was de opvol; van keizer Augustus. Deze dwong Tiberius te scheiden van zijn vrouw, met wie hij gelukkig getrouwd was, en te hertrouw met de zedeloze dochter van Augustus. Deze keizer had zelf geen zonen, vandaar hij Tiberius voor de keus stelde: bij zijn eigen vrouw blijven, of de nieuwe kei worden, maar dan als echtgenoot van zijn dochter.

Tiberus bezweek voor de verleiding van het keizerlijk purper. Maar de geschiede verhaalt dat hij er niet gelukkig door is geworden. Hij werd nors en gesloten van rakter. Als hij zijn eerste vrouw in Rome nog eens tegenkwam op straat, barstte in snikken uit, en sloeg hij een slip van zijn wijde toga over zijn gezicht.

Die anekdotes zijn niet het belangrijkste in de geschiedenis, maar ze hebben \ een nuttige funktie. Ze roepen de interesse op en houden de aandacht vast. Wij h< ben in het verleden te maken met mensen van vlees en bloed. Daarom zou je so bijna wensen dat er op de lessen meer geschikte anekdotes verteld werden.

Wij zeiden het reeds: anekdotes maken het niet waard om gebeurtenissen uit verleden te herdenken. Waar ligt die waarde dan wel? Is het omdat de geschiede ons de mens steeds weer laat zien in zijn worsteling om een antwoord te vinden de belangrijke levensvragen? Ook dat lijkt ons nog niet het wezen van het vak te maken, hoewel dit aspekt vaak genoemd wordt. Het wordt derhalve tijd om vraag eens vanuit een andere kant te bekijken.

Het verleden heeft niet afgedaan

Een direkt praktisch nut heeft geschiedenis niet. Je kunt van wiskunde, taal en aai rijkskunde b.v. vrij gemakkelijk aangeven wat je er aan hebt in het dagelijks lev Maar wat heb je er bij de uitoefening van je beroep aan als je weet dat graaf Flc V in 1272 stadsrechten gaf aan Gouda? Als je dit idee hebt van geschiedenis heb een verkeerd begrip van het vak. Dan zie je het. verleden als iets dat afgedaan he< En waarom zou je je daar mee bezig houden?

Maar het verleden heeft niet afgedaan! Als je om je heen kijkt zie je hoe er gr ontevredenheid is in onze maatschappij. Er wordt gescholden op een gevestigde or die er alleen maar op uit zou zijn de eigen positie te handhaven. Wel, dat is nu ju

steeds weer opnieuw het beeld dat de geschiedenis ons voor ogen houdt. Ze laat ons de: mens zien op zoek naar geluk; de mens die in zich heeft het heimwee naar een verloren paradijs, en dat nu weer koortsachtig op eigen krachten probeert te bereiken. Daarom is geschiedenis ook zo kleurrijk en afwisselend. Ze toont ons de meest diepe menselijke emoties. Felle haat, waardoor b.v. Catharina de Médici gedreven werd in 1572 (moord op de Hugenoten) of het gepeupel in 1672 bij de lafhartige moord op Johan en Cornelis de Witt. Maar ook diepe, opofferende liefde, zoals Maria Stuart had voor haar man, stadhouder Willem III. Zij was hem van onschatbare steun bij het vervullen van zijn zware taak. Zo zien we het genie Calvijn, die op 26-jarige leeftijd zijn Institutie schreef. Soli Deo Gloria. Maar ook een Ignatius de Loyola, die zijn talenten gebruikte voor het grote doel het protestantisme uit te roeien, hoe dan ook. Het doel heiligde de middelen. Een rijke stoet van filosofen, geleerden, politici en kunstenaren trekt aan ons oog voorbij. Ook in het gewone volk leven dezelfde krachten. Elke gemeenschap en elk individu probeert op zijn eigen manier harmonie te scheppen in zijn bestaan. De mens ordent, bouwt beschavingen op, onderzoekt en doorvorst de schepping. Hij is immers uit de hof van Eden gebannen om de aardbodem te bebouwen, waaruit hij genomen was. Hij bouwt zich een toren van Babel, maar hij maakt er ook steeds weer een chaos van. Het lijkt op een reusachtige mierenhoop, waarin alles door elkaar krioelt. Je hebt het gevoel dat elk moment een reusachtige voet een einde kan maken aan dit steeds maar weer opbouwen en vernietigen. Maar dwars door deze menselijke chaos heen is het de Heere die alle gebeurtenissen bestuurt. Hij leidt de geschiedenis en in het bijzonder de geschiedenis van Zijn Kerk naar een zeker einde. Het trof mij te lezen in het werk van een liberale historicus uit de vorige eeuw: „De geschiedenis van Neêrlands verlossing in 1572 verdient een plaats onder de wonderverhalen. Het kan ons niet bevreemden, dat de vrome voorvaderen in den samenloop der omstandigheden, die tot de heuglijke uitkomst leidden, den vinger Gods meenden op te merken." Wij zouden als voorbeeld het beleg en ontzet van Leiden kunnen noemen. Een vrij sterke ontzettingsmacht was saamgetrokken bij Rotterdam. Over ondergelopen land moesten de troepen in platte schuiten zich een weg zien te banen naar Leiden. Maar de stad lag op een hoger gelegen stuk grond. Het bleek onmogelijk er te komen, en dat terwijl de nood in de stad tot een hoogtepunt kwam. Toen stak er een storm op, waardoor een enorme hoeveelheid water landinwaarts werd gestuwd. Daarna draaide de wind, waardoor het water naar het noorden werd gedrongen, richting Leiden! Steeds hoger rees de waterspiegel, zodat het mc'gelijk bleek over de ondergelopen weilanden naar Leiden te varen.

Natuurlijk weten wij dat we ons voor een aantal gevaren moeten hoeden, als het gaat over Gods hand in de geschiedenis. Wij kunnen niet altijd konkreet aanwijzen waar en hoe God ingrijpt in de geschiedenis. Gods wegen zijn hoger dan onze wegen. Hi, laat zich niet door ons narekenen. Maar dat doet niets af aan Zijn leiding over de geschiedenis.

Ee n aanvullende openbaring op de Schrift

Geloof je nu niet dat het zinvol kan zijn om kennis te nemen van het verleden en om) belangwekkende gebeurtenissen daaruit te herdenken? De Heere openbaart zich de Heilige Schrift en in de natuur (zie maar art. 2 M.G.B.). De natuur is een aanvullende openbaring op de Schrift. Zou daar de geschiedenis niet eveneens onder vallen? Ook in de historie bespeuren wij immers de grote daden Gods.

„11^: al de daden des Heeren gedenken; ja ik zal gedenken Uw wonderen van ouds het" (Ps-? ? : 12). Groen van Prinsterer schrijft dat er in de profane geschiedenis een wolk van getuigen is, die belijdenis heeft afgelegd van het geloof.

Zo is er een keten van generaties, en ook wij vormen een schakel daarin. Voelen we ons verbonden met ons voorgeslacht of hebben we alleen maar oog voor het leven van alledag? Weten wij nog wel dat de woorden gedenken en getuigen met elkaar sanenhangen? Want wie de grote daden des Heeren gedenkt, zal daarvan ook willen getuigen. Verspil daarom je tijd niet, maar besteed ze op een zinvolle manier. Dat kan o.a. door onze geschiedenis te bestuderen. De verkregen kennis kan zijn vruchten afwerpen, onverschillig welk beroep je uitoefent!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen